Титэм вирус

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Титэм вирус
Coronaviruses 004 lores.jpg
Ангилал (Вирус)
Group: Group IV ((+)ssRNA)
Баг: Nidovirales
Овог: Coronaviridae
Дэд овог: Coronavirinae

Титэм вирус буюу корона вирус бол хүн бүрийн амьдралынхаа аль нэг хугацаанд халдвар авдаг элбэг тохиолддог вирус юм. Энэ төрлийн вирус дэлхий даяар өргөн тархсан ба хун болон амьтанд халдварлаж өвчлүүлдэг. Хүнд халдварлаж өвчлүүлдэг олон төрлийн титэм вирус байдаг ба тэдгээр нь ихэвчлэн хөнгөн хэлбэрийн өвчлөл үүсгэдэг ч ч зарим төрлийн титэм вирус хүнд хэлбэрийн өвлөл үүсгэнэ.

Титэм вирусын халдвар ханиах, найтаах үед агаараар болон ойрын хавьтлаар дамжин халдварлана. Вирусын халдвар авсан үед дараах шинж тэмдгүүд илэрнэ. Үүнд:

  • Нус гоожих
  • Ханиах
  • Хоолой өвдөх
  • Халуурах

Халдварын эрсдэлийг гараа тогтмол угаах, бохир гараар нүд, ам, хамарт хүрэхгүй байх болон өвчилсөн хүнтэй ойр харилцахгүй байснаар бууруулах боломжтой. Өвчний эсрэг дархлаажуулалт болон өвөрмөц эмчилгээ байхгүй. Өвчний шинж тэмдгийг эмийн эмчилгээгээр бууруулна.[1]

2003 онд Хятадаас гаралтай, үхлийн аюултай, шинэ төрлийн титэм вирус дэлхий даяар тархаж 8000 гаруй хүнийг Амьсгалын цочмог хам шинж (Severe Acute Respiratory Syndrome)-ээр өвчлүүлж, 774 хүний амь насыг авчээ.[2] АЦХаХ (SARS)-ийн титэм вирус дэлхийн өнцөг булан бүр дэх судлаачдын анхаарлд өртсөн боловч халдвар тун удалгүй намжиж 2004 оноос хойш дахин бүртгэгдээгүй байна. 2012 онд АЦХаХ-тай төстэй халдвар дахин бүртгэгдсэн. 2015 онд тэмээний ханиад гэгддэг Ойрх Дорнодын амьсгалын цочмог хам шинж (MERS) 1000 гаруй хүнийг өвчлүүлж, өвчлөгсдийн 40 орчим хувийн амь насыг авчээ.