Улаан асрын зүүд

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

“Улаан асрын зvvдэн”


      Манай тооллын 18-р зууны дунд vеэр Хятадын Манж Чин улсын Цянь лун ди буюу Тэнгэр тэтгэсэн хааны цэцэглэл хєгжлийн vед, феодлын нийгмийн мєхллийн vе удахгvй хvрч ирэх гэж байгааг гярхайгаар сэрж мэдсэн бєгєєд тvvний тєлєє гансран гуньсан санааг илтгэсэн нэгэн роман Хятадын соёлын тавчан дээр илэрсэн юм. Энэ бол даруй их зохиолч Цао Сюециний бичсэн “Улаан асрын зvvдэн” хэмээх гайхамшигт роман болно.
      “Улаан асрын зvvдэн” хэмээх эл зохиол бол Хятадын эртний сонгодог уран зохиолын гэрэлт хєшєє юм. Цао Сюецинь эмэрхvv гайхамшигт зохиол бичиж чадсан явдал нь тvvний тєрєлх авьяас чадвар болон мэдлэг боловсролтой холбоотойгоос гадна, нэн чухал нь туйлын баян чинээлэг байснаасаа туйлын ядуу зvдvv байдалд орсон амьдралын нєхцєл байдлынх нь єєрчлєлттэй нь холбоотой байсан юм. Цао Сюециний євєє нь Манж Чин улсын Кан си ди буюу Эх амгалан хааны vед хааны хайр итгэлийг гvн хvлээсэн хvн байсан бєгєєд Цао Сюецинь бас бага насны vедээ тун баян чинээлэг гэр бvлд єссєн байжээ. Гэвч хожим нь Цао овогтын гэрт маш их хуралт гарч, засаг тєрээс ноён зэргийг нь хасч гэрийн эд хєрєнгийг нь хураан авснаар тэднийх нь ємнєд нутгаас Бээжин хотноо нvvж ирсэн байлаа. Залуу насныхаа vед, Цао Сюецинь хvний амьдралын жаргал зовлонг бvхийг эдлэж єнгєрvvлсэн байв. Єтлєє насныхаа vедээ, Цао Сюецинь Бээжин хотын баруун тvvрэгт амьдарч, туйлын хатуу бэрх орчин нєхцєлд “Улаан асрын зvvдэн” хэмээх зохиолынхоо 80 бvлгийг бичиж, бvх номоо туувьж дуусахаасаа ємнє нь хvнд євчилснээс хойш дахиж vзэг барьж чадсангvй нас барсан байжээ.

“Улаан асрын зvvдн”-ийг бас “Чулуун тэрийн тэмдэглэл” гэдэг юм. Цао Сюецинь уг зохиолоо бичиж дуусгахаас ємнє нь тvvний амь сэрvvн байсан vед “Улаан асрын зvvдн”-ий гар бичмэл нь олон нийтийн дунд єргєнєєр тархсан байлаа. Тvvнийг нас барсны дараа, Гао Э гэдэг нэртэй бичгийн хvн Цао Сюециний уг санааг тєсєєлєн бодож, 40 бvлэг болгон vргэлжлvvлэн бичээд “Улаан асрын зvvдн”-ийг туурвьж дуусгасан байна.

      “Улаан асрын зvvдэн” бол нэвтэрхий толийн шинжтэй уран зохиол юм. Уг зохиолд илэрсэн хvмvvст хаадын удам угсаа, язгууртан ноёдоос авхуулаад боол шивэгчин, худалдаачин, тариачдыг хvртлэх тухайн vеийн Хятадын нийгмийн олон шат давхаргыг бараг бvхнийг хамарсан байдаг ба дvрслэн бичсэн хvрээнд нь дээд давхаргын ёслол журам, бэлэг талахлын харилцаагаас эгэл жирийн ард иргэдийн ажил байдал, жич цэцэг мод тарих, тєлєг vзэж мэргэлэх, туурийн урлагийн тоглолт гаргах зэрэг олон талыг багтааж, Манж Чин улсын vеийн нийгмийн амьдралыг бvх талаас нь харуулсан юм.
      Цао Сюецинь “Улаан асрын зvvдэн”-дээ нийгмийн бvх талыг дэлгэн vзvvлэхдээ хараагаа хаадын удам угсаагаас эхлvvлэн улмаар Зя, Ши, Ван, Ци дєрвєн гэрт тєвлєрvvлж, энэ дєрвєн гэрээс цаашид Зя овогтын гэрт тєвлєрvvлж, Да гуань юань цэцэрлэгт хvрээлэнгээр олон хvний ажиллагааны тєв болгосон байна. Цао Сюецинь эдгээр олон бvсгvйчvvд ялангуяа охидуудаар гол цогц болгосон нийгмийн жижиг хvрээ болон тvvний гадаад ерєтєнцтэй харилцах харилцааны байдлаар нийгэм ахуйн дvр тєрхийг харуулж, бэлэгдлийн ач холбогдолтой Цзя овогтын ордны сєнєж мєхсєн явцыг илтгэсэн байна.
      “Улаан асрын зvvдэн”-д хvний дvрvvдийг маш их амжилттай бvтээсэн юм. “Улаан асрын зvvдэн”-д гардаг хvн нь 700 гаруй байдаг ба тvvний дотор нийтлэг дvр нь 100 гаруй байдаг билээ. Цао Сюецинь бас бvсгvйчvvд ялангуяа охидуудын гvн нарийн, хурц сэргэг, хувиралт олонтой сэтгэц зvйн байдал болон сэтгэлийн хєдлєл байдлыг маш оновчтой гvнзгий ухаж чаддаг байжээ. Тэдний амьдралд хvлээцтэй хандаж байгаа хvсэл мєрєєдєл ялангуяа хайр дурлалын талаарх хєєцєлдлийг нь Цао Сюецинь маш их єрєвдсєн сэтгэлгээгээр дvрслэн бичсэн юм. Энэ нь хvний амьдралын баялаг гvн агуулгыг харуулсан тєдийгvй бас орчин ахуй, нийгмээс тэдэнд боогдуулал болон нєлєє єгч байгааг vзvvлж, vvний улмаар тэднийг амьдлаг уран дvр болгож чадсан билээ.
      Их зохиолч Цао Сюециний туурвьсан “Улаан асрын зvvдэн” хэмээх энэ зохиолын урлагийн vнэ цэнийн асуудал бол єгvvлж дуусашгvй ярианы сэдэв юм. “Улаан асрын зvvдн”-ий хэл хэллэг, бvтэц зохиомж, хvний дvр бvтээлт зэрэг нь бvр хятадын эртний уран зохиолын оргилд хvрсэн байна.