Элчин сайд

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
ОХУ-ын ерөнхийлөгч В. Путинд итгэмжлэх жуух бичгээ барьж буй элчин сайд Лувсандандарын Хангай (2005.11.08)
Хадмал
Монгол үсгээр Elcin sayid.PNG
монгол кирилл. элчин сайд

 

Элчин сайд – гадаад улсад болон олон улсын байгууллагад өөрийн улсаа төлөөлөн суугаа дипломатын хамгийн дээд зэрэгтэй өөрийн улсын эрх ашиг, удирдлагыг албан ёсоор төлөөлж буй эрхэмийг хэлнэ.

Дундад зууны үеийн англи хэлээр ambassadour, англи-францаар ambassateur, латин гаралтай Ambaxus-Ambactus /сайд/ гэсэн үгнээс гаралтай гэж үздэг бөгөөд 14 дүгээр зуунаас эхлэн анх хэрэглэж эхэлсэн. Мөн зарим судлаачид энэ англи үгийг амбан сайд гэдэг монгол үгнээс үүдэлтэй гэж тайлбарладаг.

Элчин сайдын зорилго, үйл ажиллагаа

Элчин сайдын үндсэн зорилго, үйл ажиллагаа бол албан ёсоор өөрийн улсын эрх ашгийг хамгаалж, удирдлагыг төлөөлөх юм.  Мөн Элчин сайд нь суугаа оронтой улс төр, худалдаа, эдийн засгийн харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлж, тухайн гадаадад улсад буй өөрийн иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах зэрэг олон асуудлууд байдаг. Өөрийн албан үүргээ ямарваа саад бэрхшээлгүй биелүүлэхийн тулд суугаа орныхоо төрийн байгууллагуудтай харилцахаас гадна тухайн орны улс төрийн сөрөг хүчин, олон нийтийн байгууллагуудтай харилцах эрхтэй байдаг. Элчин сайдыг өөрийн улсаа бүрэн төлөөлөх боломжоор хангах үүднээс дипломат халдашгүй эрх эдэлдэг. Элчин сайд, түүний гэр бүл амьдарч буй газрыг Элчин сайдын Өргөө /Residence/ гэнэ.  Элчин сайдын Өргөө болон ЭСЯ-ны байр мөн дипломат халдашгүй дархан эрхт газарт тооцогдоно.

Дипломат халдашгүй дархан байдал.  (Элчин сайдын халдашгүй дархан эрх)

Элчин сайд нар олон улсын эрх зүйн байдлын дагуу бүрэн дипломат халдашгүй дархан эрх эдэлдэг.  Дипломат халдашгүй дархан эрхийг 1961 оны дипломат харилцааны тухай Венийн конвенцаар зохицуулдаг.

Элчин сайдыг томилох журам.

Элчин сайд нарыг тус улсын Төрийн тэргүүн томилдог бөгөөд өөрийн орны Гадаад хэрэг эрхэлдэг яамны удирдлага доор ажилдаг.

Агреман

Төрийн тэргүүн Элчин сайдыг албан ёсоор томилсоны дараа өөрийн Гадаад хэргийн яамнаас суух  гэж буй орноос өлбан ёсоор “агреман” асуудаг. (Тухайн суух гэж буй орны зөвшөөрөл).

Элчин сайдын албан үүргээ хэрэгжүүлж эхлэх

Элчин сайд тухайн харийн оронд ирмэгц Итгэмжлэх жуух бичгээ /ИЖБ/ тэр орныхоо дипломат ёслолын журмын дагуу Төрийн тэргүүнд нь барьсанаар Элчин сайд албан ёсоор үүрэгт ажилдаа орсон гэж тооцдог. Албан ёсоор Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд гэнэ.

Эх сурвалж[засварлах | edit source]