Өндөр хурдны галт тэрэг

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Японы Тоокайдо шинкансэн бол анхны өндөр хурдны төмөр зам юм

Өндөр хурдны галт тэрэг (ӨХГТ) бол төмөр замаар маш хурдтай явдаг галт тэрэг юм.

Өндөр хурдны галт тэрэг гэж хэлэгдэх шаардлага нь улс бүхэнд харилцан адилгүйгээс гадна төмөр замаас бас хамаардаг. Гэхдээ галт тэрэгний дээд хурд нь 190 км/ц-аас доош байх ёсгүй.

Анхны өндөр хурдны төмөр зам нь 1964 онд ашиглалтад орсон Японы Тоокайдо шинкансэн (суман галт тэрэг хэмээх) юм.

Өндөр хурдны төмөр зам нь төмөр замын нарийн цариг дээр бэхлэгдэж, зам салгахгүйгээр, тасралтгүй гагнадсан, өргөн эргэлтийн радиустайгаар зохиогдсон байдаг ба Орос зэрэг оронд өргөн цариг дээр бас тохируулж хийжээ.

Бельги, Хятад, Дани, Франц, Герман, Итали, Япон, Марокко, Нидерланд, Польш, Орос, Саудын Араб, Өмнөд Солонгос, Испани, Швед, Тайвань, Турк, Их Британи, АНУ, Узбекистан зэрэг орон гол хотуудаа холбосон өндөр хурдны төмөр замыг барьж хөгжүүлжээ. Харин Европт өндөр хурдны галт тэргээр улсын хил давж зорчиж болно. Хятад улс 2020 оны 12-р сарын байдлаар 37900 километр хурдны төмөр зам барьсан нь дэлхийн энэ төрлийн замын уртын 70%-ийг эзэлж байна.[1][2]

Өндөр хурдны галт тэрэг нь хуурай газар дээрх хамгийн хурдан нийтийн тээврийн хэрэгсэл юм. 2004 онд нээгдсэн Хятадын Шанхай Маглев чиглэл дэлхийн хамгийн хурдан буюу 430 км/цаг хурдтай явдаг төмөр зам бол, Францын Euroduplex TGV нь 574.8 км/цаг хурдтай явж дэлхийн дээд амжилт тогтоожээ.

Тодорхойлолт[засварлах | edit source]

Европын холбооны дүрэмд заахдаа:

  1. Дэд бүтэц: өндөр хурдаар зорчих зориулалтаар тусгайлан хийгдсэн, тусгайлан тохируулагдсан төмөр зам байх.
  2. Хамгийн бага хурд: Өндөр хурдны зориулалтаар тусгайлан барьсан замаар хамгийн багадаа 250 км/цаг, тусгайлан сайжруулсан зам дээр хамгийн багадаа 200 км/цаг байна.
  3. Ашиглалтын нөхцөл: Төмөр замын дугуйг бүрэн нийцтэй, аюулгүй байдал, үйлчилгээний чанарыг харгалзан дэд бүтцийн хамт төлөвлөсөн байх ёстой.

Олон улсын төмөр замын холбооны тодорхойлолт:[3]

  1. 1-р анги - Хамгийн дээд хурд нь доор хаяж 250 км/цаг хүрэх боломжийг олгодог, өндөр хурдны зориулалттай тусгайлан барьсан шинэ зам.
  2. 2-р анги - Одоо байгаа замыг өндөр хурдтай байхаар тусгайлан сайжруулсан бөгөөд хамгийн багадаа 200 км/цаг хурдтай явах боломжтой.
  3. 3-р анги - Одоо байгаа зам нь өндөр хурдтай байхаар тусгайлан сайжруулж, хамгийн багадаа 200 км/цаг хурдтай явах боломжийг олгодог боловч зарим хэсэг нь бага хурдтай байхыг зөвшөөрдөг байх (жишээлбэл: газрын байцаас хамаарсан, хот суурин газраар дамжин өнгөрөх гэх мэт).
Германы, дэр модгүй төмөр зам

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Өндөр хурдны галт тэрэг – Викимедиа дуу дүрсний сан

Лавлах холбоос[засварлах | edit source]