Гүрсэдийн Доржсамбуу

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Гүрсэдийн Доржсамбуу
Тө. өдөр 1949 он
Тө. газар Улаанбаатар
Нас бар. 1994 он (45 наслажээ)
Үндэстэн Монгол үндэстэн
Иргэн Flag of Mongolia.svg Монгол
Ажил жүжигчин, багш, найруулагч
Танил 1968 - 1994 он
Г.Доржсамбуу найруулагчийн гэр бүл

Гүрсэдийн Доржсамбуу (1949-1994) — Монголын жүжигчин, урлагийн найруулагч.

Найруулагч Г.Доржсамбуу 1949 оны гуравдугаар сарын 22-нд Улаанбаатар хотод Д.Жамъянгийн хүү болон мэндэлж, зураач Арнайн Гүрсэд хэмээх айлд үрчлэгджээ. Бага насаа уран бүтээлийн жаргал зовлон хосолсон орчинд өнгөрөөсөн нь түүнийг ирээдүйн мэргэжлээ сонгож, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой болон төлөвшихөд ихээхэн нөлөөлсөн гэдэг. 1966 онд театрт хөл тавьж, дагалдан жүжигчнээр ажиллаж байгаад цэргийн алба хаахаар морджээ. Цэргээс халагдсаны дараа ажилдаа эргэн орж, 1971 оны дөрөвдүгээр сарын 19-нд УДЭТ-ын үндсэн жүжигчин болж, уран бүтээлийнхээ гарааг эхлэв. Тэрбээр 1973 онд Д.Мягмарын “Нандин эрдэнэ” жүжгийн Жанцан, 1974 онд Армяны зохиолч А.Папаяны “Цаг өөр болжээ” жүжгийн Эдуард, 1975 онд төрийн шагналт, зохиолч Ч.Чимидийн “Маш нууц” жүжгийн Жамьяндоод тогложээ.

УРАН БҮТЭЭЛ НАЙРУУЛГА[засварлах | edit source]

Г.Доржсамбуу жүжигчнээс дүр нэхдэг найруулагч байсан. Тэрбээр сургуулилалтын явцад юу ч хэлэхгүй хэрнээ жүжигчдийг алсуур хөтөлсөөр өөрийнхөө санаанд буй дүрийг гаргуулдаг байв. Ардын жүжигчин Д.Мэндбаяр “Намайг “Найрын ширээний ууц” жүжигт Ханджавын дүр бүтээлгэхээр сонгосон юм. Тухайн үед “Миний тоглох дүрийг өөр хүнд өгчихөөд надад ийм дүр өглөө” гэж дотроо голонгуй дурамжхан л байсан. Тэгтэл насан туршдаа тоглох дүр өгснийг ойлгохгүй, гомдож явснаа хожим ухаарсан. Хүн залуугаараа үргэлж амьдрахгүй. Гэтэл би өнөөг хүртэл Ханджавынхаа дүрд тоглосоор байна. Энэ жүжиг театрын тайзан дээр олон жил амьдарч буй уран бүтээл. Үзэгчид эхнээс нь дуустал инээдэг байсан. Тэр үед надад “Театрын хана хүртэл инээдэг болов уу” гэсэн бодол төрдөг байв” хэмээн хуучилсан Ардын жүжигчин Н.Мягмарнаран “Надад Самдангийн дүр өглөө. Сургуулилалтын явцад “За Дорж оо, би тоглож чадахгүй нь. Чи З.Пүрэвээ гуайд энэ дүрээ өгчих. Хошин дүрд тоглож байгаагүй надад тохирохгүй” гэхэд “Битгий солиор, чи Самданг гаргана. Би харчихсан гэж зүтгэж билээ. Тэрбээр “Хоёроос гурван дүр нэг жүжгээс төрөх юм бол би өөрийгөө агуу жүжиг хийчихлээ гэж бодъё” гэж ярьдаг байсан.

Найруулагчийн хувьд эхлээд зохиолоо жүжиг болгож харчихаад жүжигчидтэйгээ ажилладаг агуу хүн байлаа. Намайг инээдмийн төрөлд нээсэн хүн бол Г.Доржсамбуу. Энэ жүжиг тайзнаа 20 жил тасралтгүй тоглолоо” хэмээн өгүүлсэн юм. Жүжигчин Ц.Төмөрхуяг “Намайг гуравдугаар курсэд байхад Г.Доржсамбуу багш “Найрын ширээний ууц” жүжгийн зохиол өгөөд унш гэлээ. Уншсаны дараа “За чамд ямар санагдав” гэхэд “Ерөөсөө инээдтэй санагдсангүй. Сонин зүйл ер алга” гэхэд “Чи харж байгаарай, би үүгээр инээдмийн жүжиг хийнэ” гэж байна. Тун удалгүй жүжгийн нээлт боллоо. Би үзсэнийхээ дараа инээгээд, бүр гадаа гарч дэвхэцсэн. Дараа нь багш надтай тааралдаад ёжтойгоор “За сэтгэгдэл ямар байна” гэхэд “Хачин юм даа, би зохиолыг нь уншаад ойлгоогүй л байж дээ. Та яаж ингэж хийж чадав. Намайг уншихад инээдтэй санагдаагүй л юм даа” гэхэд “Харин инээх юм байдаг байхг үй юу, үүнийг л олж хараад, сурах хэрэгтэй” гэж билээ.

Эх сурвалж[засварлах | edit source]