Дублин
Дублин
| |
|---|---|
 Далбаа  Сүлд | |
Хоч: Шударга хот | |
 Интерактив газрын зураг | |
  Дублин Ирланд дахь байршил  Дублин Европ дахь байршил | |
| Улс |  Ирланд |
| Муж | Ленстер |
| Тойрог | Дублин |
| Байгуулагдсан | Тодорхойгүй[3] |
| Засаг захиргаа | |
| • Нутгийн захиргаа | Дублин Хотын Зөвлөл |
| • Төв байр | Дублин хотын захиргаа |
| • Хотын дарга | Рэй Макадам (Фине Гэл) |
| Газар нутаг | |
| 117.8 км2 (45.5 бээр2) | |
| • Хотын бүс | 345 км2 (133 бээр2) |
| Хүн ам (2022) | |
| • Нийслэл | 592,713[6] |
| • Нягтрал | 5,032/км2 (13,030/бээр2) |
| • Хотын бүс (2024) | 1,534,900[7] |
| • Нягтрал | 4,449/км2 (11,520/бээр2) |
| Иргэдийн нэршил | Дублинчууд |
| ДНБ (Нэрлэсэн, 2023) | |
| • Хотын | €248.323 тэрбум |
| • Нэг хүнд ноогдох | €165,405 |
| Цагийн бүс | UTC0 (GMT) |
| • Зун (ЗЦ) | UTC+1 (ИСЦ) |
| Шуудангийн код | D01-D18, D20, D22, D24 & D6W |
| Бүсийн дугаар | 01 (+3531) |
| ISO 3166 код | IE-D |
| Вэб сайт | Албан ёсны цахим хуудас |
_(cropped).jpeg)
.jpg)
_Dublin_Castle_Up_Yard.JPG)
Дублин (Англи: Dublin; Ирланд хэл: Baile Átha Cliath, Саадтай оломын тосгон) нь Ирландын нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь юм. Ирландын зүүн эргийн дунд хэсэгт, Лиффи голын аманд, Дублин бүсийн төвд оршино. Викингчүүдийн суурин болж байгуулагдсан бөгөөд дундад зууны үеэс тухайн арлын гол хот байсаар иржээ. Өнөө үед Ирланд арлын эдийн засаг, засаг захиргаа, соёлын төв бөгөөд Европын нийслэлүүдээс хамгийн хурдацтайгаар өсч байна.
Дублин нь 3 сая орчим хүн амтай Дублин-Белфаст корридорын бүсийн хот юм.
Англи хэлээрх Дублин (Dublin) гэсэн нэр нь 'Dubh Linn' (Ирланд хэл, dubh -> хар, and linn -> цөөрөм) гэдгээс үүссэн үг юм. Орчин үеийн Ирланд хэлээр Дублиныг 'Baile Átha Cliath' гэдэг. 'Áth Cliath' нь Лиффи голын оломын нэр бөгөөд 'Baile Átha Cliath' гэдэг нэрийг анх одоо Католик сүм болсон эртний Христийн шашны сүмд өгч байжээ. Нэрийн уртаас болж заримдаа BÁC гэж товчлогддог. Дублин хот эсвэл каунтигаас ирсэн хүнийг Даб (Dub) гэдэг.
Газар зүй
[засварлах | кодоор засварлах]Уур амьсгал
[засварлах | кодоор засварлах]| Цаг уурын мэдээлэл: Меррион талбай, Дублин, (1991–2020), өндөр: 13 м (43 фут) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
| Макс. Температур °C (°F) | 17.5 (63.5) |
17.2 (63.0) |
19.6 (67.3) |
22.7 (72.9) |
24.1 (75.4) |
27.7 (81.9) |
29.1 (84.4) |
30.0 (86.0) |
26.2 (79.2) |
22.5 (72.5) |
18.6 (65.5) |
16.6 (61.9) |
30.0 (86.0) |
| Дундаж дээд °C (°F) | 8.8 (47.8) |
9.1 (48.4) |
10.7 (51.3) |
12.6 (54.7) |
15.4 (59.7) |
18.1 (64.6) |
20.1 (68.2) |
19.6 (67.3) |
17.4 (63.3) |
14.2 (57.6) |
11.1 (52.0) |
9.2 (48.6) |
13.9 (57.0) |
| Дундаж доод °C (°F) | 4.1 (39.4) |
4.2 (39.6) |
5.1 (41.2) |
6.6 (43.9) |
9.1 (48.4) |
11.7 (53.1) |
13.5 (56.3) |
13.3 (55.9) |
11.3 (52.3) |
8.9 (48.0) |
6.1 (43.0) |
4.4 (39.9) |
8.2 (46.8) |
| Мин. температур °C (°F) | −8.1 (17.4) |
−4.6 (23.7) |
−4.2 (24.4) |
−2.5 (27.5) |
0.4 (32.7) |
4.2 (39.6) |
7.8 (46.0) |
6.4 (43.5) |
3.6 (38.5) |
0.1 (32.2) |
−5.1 (22.8) |
−7.6 (18.3) |
−8.1 (17.4) |
| Дундаж хур дунадас см (инч) | 61.2 (2.41) |
49.0 (1.93) |
50.0 (1.97) |
48.5 (1.91) |
53.6 (2.11) |
60.4 (2.38) |
57.9 (2.28) |
64.1 (2.52) |
60.6 (2.39) |
75.0 (2.95) |
80.6 (3.17) |
65.5 (2.58) |
726.4 (28.6) |
| Дундаж хур тунадастай өдрүүд (≥ 1 мм) | 12.0 | 9.9 | 9.0 | 9.9 | 9.6 | 8.8 | 10.5 | 9.7 | 9.5 | 11.0 | 11.6 | 11.8 | 123.3 |
| Эх сурвалж 1: Met Éireann[9] | |||||||||||||
| Эх сурвалж 2: European Climate Assessment & Dataset[10] | |||||||||||||
Сонирхолтой газрууд
[засварлах | кодоор засварлах]Дублинд олон зууныг дамжин ирсэн байгалын болон түүхийн дурсгал бүхий газрууд олон бий. Тэдгээрээс хамгийн эртнийх нь Дублин Цайз (англ. Dublin Castle) бөгөөд 1169 оны Ирландын Норманы бүслэлтийн дараагаар 1204 онд Ангийн Хаан Жоннын тушаалаар гол хамгаалалтын бүс байхаар суурь нь тавигджээ. Цайз нь зузаан хана болон сайн шуудуутай, шүүх удирдлагын төв байхаар, мөн Хаанийн эрдэнэсийн сангийн хамгаалалт байхаар баригджээ. Цайз нь 1230 онд баригдаж дууссан байна.
Дублинийн хамгийн сүүлийн үеийн байгууламж болох Дублиний Орой (англ. Spire of Dublin) буюу албан нэрээр Гэрэлт Хөшөө (англ. Monument of Light) юм. Энэ нь 121.2 метрийн зэвэрдэггүй гангаар хийгдсэн конус хэлбэрийн орой бөгөөд О'Kоннел гудамжинд байрладаг.
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Дублин хотын зөвлөл, Дублин хотын сүлд". Dublincity.ie. Эх хувилбараас архивласан: 2019-01-07. Татаж авсан: 2024-09-30.
- ↑ "Дуулгавартай иргэд аз жаргалтай хотыг бий болгодог - Хүний туршлага". Office of Public Works. Эх хувилбараас архивласан: 2019-05-10. Татаж авсан: 2024-09-30.
- ↑ "8 January 1986: 'Bogus' selection of date to mark Dublin's millennium". The Irish Times. Архивласан огноо 2021-06-24. Татаж авсан: 2024-09-30.
- ↑ "Дублин хотын танилцуулга" (PDF). Maynooth University. Дублин хотын хөгжлийн зөвлөл. 2002-01-01. Архивласан (PDF) огноо 2019-11-04. Татаж авсан: 2024-09-30.
- ↑ "Хүн амын тооллого 2011". Population Density and Area Size by Towns by Size, Census Year and Statistic. Статистикийн төв газар. April 2012. Архивласан огноо 2019-01-07. Татаж авсан: 2024-09-30.
- ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "2022mapdcc". - ↑ "Population and Migration Estimates, April 2024". CSO. 2024-08-27. Архивласан огноо 2024-11-20. Татаж авсан: 2026-04-22.
- ↑ "GVA by Region County Incomes and Regional GDP 2022 - 2023 - Central Statistics Office". www.ec.europa.eu. 2025-02-05.
- ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "auto". - ↑ "Climatological Information for Merrion Square, Ireland". European Climate Assessment & Dataset. Эх хувилбараас архивласан: 2018-07-09.
Эх сурвалж
- Maxwell, Constantia (1997). Dublin Under the Georges. Lambay Books. ISBN 0-7089-4497-3.
