Jump to content

Йошкар-Ола

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Йошкар-Ола
Чарла
Хот[1]
Бусад галиглал
 • Зүүн МариЙошкар-Ола
Йошкар-Ола далбаа
Далбаа
Йошкар-Ола сүлд
Сүлд
Дуулал: Йошкар-Олагийн тухай дуу[2]
Map
Интерактив газрын зураг
Йошкар-Ола, Мари Эл
Йошкар-Ола
Йошкар-Ола
Йошкар-Олагийн байршил
Йошкар-Ола, Европын Орос
Йошкар-Ола
Йошкар-Ола
Йошкар-Ола (Европын Орос)
Йошкар-Ола, Европ
Йошкар-Ола
Йошкар-Ола
Йошкар-Ола (Европ)
Солбицол: 56°39′N 47°53′E / 56.650°N 47.883°E / 56.650; 47.883Солбицол: 56°39′N 47°53′E / 56.650°N 47.883°E / 56.650; 47.883
УлсОрос
Холбооны субъектМари Эл[1]
Байгуулагдсан1584[3][4]
Хот статус1781[3]
Засаг захиргаа
 • БиетЙошкар-Ола Хотын Хурал[5]
 • Тэргүүн[6]Евгений Маслов[7]
Өндөр
100 м (300 фут)
Хүн ам
 (2010 оны тооллого)[8]
 • Нийт248,782
 • Байр74-т (2010 онд)
 • Харьяалагдах нэгжЙошкар-Олагийн бүгд найрамдах улсын чанартай хот[1]
 • Нийслэл ньМари Элийн[9]
 • НийслэлЙошкар-Олагийн бүгд найрамдах улсын чанартай хот[1]
 • Хотын тойрогЙошкар-Ола хотын тойрог[10]
 • Нийслэл ofЙошкар-Ола хотын тойрог[10]
Цагийн бүсUTC+3 (Москвагийн цаг Edit this on Wikidata[11])
Шуудангийн код[12]
424000–424008, 424010, 424016, 424019, 424020, 424026, 424028, 424030–424034, 424036–424040, 424045, 424700, 424899, 424950, 424999
Залгах код(ууд)+7 8362
OKTMO ID88701000001
Баярын өдөр8 сарын 6[13]
Вэб сайтwww.i-ola.ru

Йошка́р-Ола́ — Орос улсын холбооны махбод Бүгд Найрамдах Мари Улсын нийслэл, 260 мянган хүнтэй хот.

Түүх

[засварлах | кодоор засварлах]

Мари нутгийг эзэлсний дараа оросууд 1584 онд суурин байгуулжээ. 1781 оноос хот гэгдэх болов. 1835 онд тус хотыг Мари нутгийн төв болгон хөгжүүлэх төлөвлөгөө хийгдэхэд 1000 гаруй хүнтэй л байлаа.[14] 1919 он хүртэл оросоор Царёвококшайск (хааны), 1919 — 1927 онд Краснококшайск (улаан) гэсэн нэртэй байв. Бага Кокшага голын эрэгт төвхнөсөн болохоор тийнхүү -кокшайск залгаж байжээ. 1927 оноос мари хэлний үгээр Йошкар-Ола (улаан хот) хэмээн нэрийдэн өнөөг хүрчээ. Засаг захиргааны эрх өөрчлөгдсөн аль ч үед Маригийн төв нь Йошкар-Ола байсаар ирсэн.

Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа нутгийнхаа төв хот гэдгээр эрчимтэй аж үйлдвэржиж, барилга байшин, хүн ард олширч, хот өргөжсөн. 1984 онд үүсэн байгуулагдсаны 400 жилийн ойгоор нь хүрсэн дэвшлийг үнэлж ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Хөдөлмөрийн улаан тугийн одон»-гоор шагнаж байв.[15]

1991 онд ЗХУ задарч ОХУ дангаар байгуулагдахад Йошкар-Ола нэг шат ахисан Мари орон ((БНМарУ)-ы нийслэл болж хувирсан бөгөөд 1970 оноос хүн амын өсөлт аажуурч 2014 оны байдлаар 260,352 хүн аж төрөн сууж байна.[16]

Хүн ам зүй

[засварлах | кодоор засварлах]
1856-2013 оны Йошкар-Олагийн хүн амын тоо
Он 1856 1926 1959 1989 2014
Хүний тоо1,2004,30088,744241,600260,352

Йошкар-Ола хүн амын олноор харьцуулахад Орос улсад 74-р байрт орох хот юм. Оршин суугчдын 55.2 % — эмэгтэй, 44.8 % — эрэгтэй бөгөөд орос (68%), маричууд (24%) голдуу оршин сууж, бүгд 50 орчим өөр яс үндэстэн байна.

Уур амьсгал

[засварлах | кодоор засварлах]
Цаг уурын мэдээлэл: Йошкар-Ола (1991-2020, туйлын үе 1936-одоо)
Сар 1 сар 2 сар 3 сар 4 сар 5 сар 6 сар 7 сар 8 сар 9 сар 10 сар 11 сар 12 сар Жил
Макс. Температур °C (°F) 4.5
(40.1)		 7.4
(45.3)		 15.8
(60.4)		 28.9
(84.0)		 33.4
(92.1)		 36.8
(98.2)		 38.7
(101.7)		 39.1
(102.4)		 31.6
(88.9)		 23.9
(75.0)		 13.0
(55.4)		 7.2
(45.0)		 39.1
(102.4)
Дундаж дээд °C (°F) −7.3
(18.9)		 −6.3
(20.7)		 0.4
(32.7)		 10.3
(50.5)		 19.4
(66.9)		 23.1
(73.6)		 25.4
(77.7)		 22.8
(73.0)		 16.4
(61.5)		 8.0
(46.4)		 −0.6
(30.9)		 −5.7
(21.7)		 8.8
(47.8)
Өдрийн дундаж °C (°F) −10.5
(13.1)		 −10.2
(13.6)		 −3.9
(25.0)		 4.9
(40.8)		 12.8
(55.0)		 17.0
(62.6)		 19.3
(66.7)		 16.8
(62.2)		 11.1
(52.0)		 4.4
(39.9)		 −3.1
(26.4)		 −8.4
(16.9)		 4.2
(39.6)
Дундаж доод °C (°F) −13.7
(7.3)		 −13.9
(7.0)		 −7.8
(18.0)		 0.2
(32.4)		 6.7
(44.1)		 11.3
(52.3)		 13.5
(56.3)		 11.5
(52.7)		 6.8
(44.2)		 1.4
(34.5)		 −5.4
(22.3)		 −11.2
(11.8)		 0.0
(32.0)
Мин. температур °C (°F) −46.9
(−52.4)		 −41.7
(−43.1)		 −38.9
(−38.0)		 −21.8
(−7.2)		 −6.0
(21.2)		 −2.5
(27.5)		 2.0
(35.6)		 −1.4
(29.5)		 −7.5
(18.5)		 −18.9
(−2.0)		 −33.6
(−28.5)		 −47.3
(−53.1)		 −47.3
(−53.1)
Дундаж хур тунадас см (инч) 40
(1.6)		 30
(1.2)		 32
(1.3)		 32
(1.3)		 40
(1.6)		 64
(2.5)		 76
(3.0)		 65
(2.6)		 54
(2.1)		 57
(2.2)		 43
(1.7)		 42
(1.7)		 575
(22.6)
Дундаж хур тунадастай өдрүүд 18.1 14.6 13.2 10.5 12.0 13.1 12.1 11.9 13.6 15.2 15.1 17.9 167.5
Сарын дундаж нартай цаг 40 81 138 199 271 286 295 239 145 76 34 23 1,827
Эх сурвалж 1: Pogoda.ru.net[17]
Эх сурвалж 2: climatebase.ru (хур тунадастай өдөр, нар 1936-2012)[18]

Хэдэн зураг

[засварлах | кодоор засварлах]

Цахим холбоос

[засварлах | кодоор засварлах]
 Commons: Йошкар-Ола – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Зүүлт

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. 1 2 3 4 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Ref110".
  2. ↑ Official website of Yoshkar-Ola. Symbols of Yoshkar-Ola (Memento 9. Есдүгээр сар 2011 цахим архивт) Архивлагдсан 9 Есдүгээр сар 2011 at the Wayback Machine (Орос хэлээр)
  3. 1 2 Great Russian Encyclopedia, pp. 301–302
  4. ↑ Charter of Yoshkar-Ola, Article 1
  5. ↑ Charter of Yoshkar-Ola, Article 24
  6. ↑ Charter of Yoshkar-Ola, Article 44
  7. ↑ Official website of Yoshkar-Ola. Mayor of the City of Yoshkar-Ola (Memento 5. Арванхоёрдугаар сар 2015 цахим архивт) Архивлагдсан 5 Арванхоёрдугаар сар 2015 at the Wayback Machine (Орос хэлээр)
  8. ↑ Russian Federal State Statistics Service (2011). Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. Всероссийская перепись населения 2010 года [2010 All-Russia Population Census] (Russian хэлээр). Federal State Statistics Service.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  9. ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Capital".
  10. 1 2 Эш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Ref242".
  11. ↑ "Об исчислении времени". Официальный интернет-портал правовой информации (Орос хэлээр). 2011-07-03. Татаж авсан: 2019-01-19.
  12. ↑ Почта России. Информационно-вычислительный центр ОАСУ РПО. (Russian Post). Поиск объектов почтовой связи (Шуудангийн объект хайх) (Орос хэлээр)
  13. ↑ Charter of Yoshkar-Ola, Article 6
  14. ↑ Городской еженедельник «Йошкар-Ола». Специальный выпуск. Генеральный план города от 3 марта 2009 года. Проверено 13 июля 2010. Архивировано из первоисточника 13 августа 2011.
  15. ↑ Указом Президиума Верховного Совета СССР от 17 ноября 1984 года
  16. ↑ "Оценка численности постоянного населения по муниципальным образованиям Республики Марий Эл на 1 января 2014 года. Проверено 1 апреля 2014. Архивировано из первоисточника 1 апреля 2014". Эх хувилбараас архивласан: 2016-03-03. Татаж авсан: 2014-06-02.
  17. ↑ "Климат Ачинска - Погода и климат".
  18. ↑ "Yoshkar-Ola, Russia" (Англи хэлээр). Climatebase.ru. Татаж авсан: 2026-05-19.
"https://mn.wikipedia.org/w/index.php?title=Йошкар-Ола&oldid=856725"-с авсан