Жамуха

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Жадаран аймаг оршин байсан нутаг нь одоогийн Говь-Алтай аймгийн ихэнх хэсэг бөгөөд түүний үр сад уугуул нутагтаа амьдарч байна. Гүр Хаан Сэцэн Жамуха бол Тэмүүжиний дээд өвөг болох Бодончар мунхагт хүчээр ирсэн Монголчуудын эртний овог Жарчиуд хаданхан урианхай эмэгтэйгээс гарсан хүүхэд болох Жажирадайн үүсгэсэн Жадаран аймгийн үр удам юм. Жажирадайн хүү Тугудай, Тугудайн хүү Бури-булчиру, Бури-булчиругийн хүү Хар-хадаан, Хар-хадааны хүү Суу заль цог золбоот Гүр Хаан Сэцэн Жамуха юм. Монголын нууц товчоо болон бусад мэдээллийн хэрэгслүүд дээр гарч байгаа сэтгэгдэлийн хандлагыг харвал нэг хүнийг хэт товойлгож гаргах гээд чихэр нь ихэдсэн нялуун зунгааралдсан ам завааруулсан зүйл болсоныг хэн ч харахгүй сохроор шүтэж ирлээ. Дэлхийн түүхэнд товойн гарсан агуу суу билигт хүмүүс өөрийн хүч хөдөлмөрөөс илүү хэн нэг хүний итгэл найдвар төрүүлсэн сайхан үг, сайхан зан чанарын тусгалаас омогшин өөрийгөө ирлэж хурцлан гал шиг дүрэлзэн асч олноос цойлон гарсан байдаг юм шүү. Суу заль цог золбоот Гүр Хаан Сэцэн Жамуха-аа би өмөөрөн бичмээр байна. Учир нь би Жадаран аймгийн хүн. Жадаран аймгийн зүрх зориг хүч чадал омог цөс ихт баатар хөвгүүд, охид, тэдний охь манлай болон гялалзсан Гүр Хаан Сэцэн Жамуха хэзээ ч Монгол улсын эрх ашиг, ард түмнээсээ урваагүй, гуйвж дайваагүй, араас нь хутга шааж муу үг хэлээгүй, өөрийн амийг Монгол улсын тусгаар тогтнол, эв найрамдал, бат бөх байлгахын төлөө Мөнх Хөх Тэнгэртээ өргөсөн шулуун шударга ард түмнийг бүү гөрдөж үгийн муухайгаар бич. Тэмүүжинг өөрийн овогт хүч нөлөөгүй байхад хэн түүнд туслав, хэн Монгол овог аймгуудыг нэгтгэх үйлсэд өөрийн нэр нөлөө суу заль арга барилаа харамгүй гаргаж сумны зэв жадны үзүүр халхлах бамбай нь байв, хэн Нүүдэлчин овог аймгуудын дунд эртнээс нааш цээрлэн баримталж ирсэн Хэв хууль-ийг зөрчин хүний амь хороохыг юман чинээ бодохгүй өөрийн өчүүхэн амжилтанд эрдэн бүхний дээр гарсан мэт сэтгэж ойворгон явхад ухаан оруулж Тэнгэрт ганцаар гарсан мэт сэтгэх намгийн мэлхий шиг байгааг нь сануулав(Далан балжуудад хийсэн байлдаан), хэн өөрийн амийг үл хайрлан Монгол улсын тусгаар тогтнолын эх үүсвэр болсон олон овог аймгийг нэгтгэх үйлсэд зүтгэж, түүнийг хов хутгагч санаа буруулагч нарын хорт явуулгаас сэрэмжлэн хамгаалахын тулд албан тушаал эрх мэдэл өнгө мөнгөнөөс татгалзан ХААН ХҮН-АНД НӨХӨР-ийн ёсоор,сайн дураар үхлийг сонгов. ХЭН БАЙНА гэж асууя, ХЭН ЧАДСАН БЭ гэж асууя. Суу заль цог золбоот Гүр Хаан Сэцэн Жамуха л МОНГОЛ УЛСЫН ТҮҮХЭНД ЧАДСАН ЦОРЫН ГАНЦ ХҮН.