Баск хэл

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Баск хэл
Euskara
Өөрийн нэр [eus̺ˈkaɾa]
Тархалт Испани, Франц
нарийвчилбал Баск Улс, Баскийн диаспора
Ард түмэн Баск
Төрөлх хэлтний тоо 751,500[1] (2016)
1,185,500
Хэлний ангилал
Онцлох аялгуу
Бичиг үсэг
Албан ёсны хэрэглээ
Улс
Тохируулагч байгууллага Euskaltzaindia
Томьёолбор
ISO 639-1 eu
ISO 639-2 baq (B)
eus (T)
ISO 639-3 eus
Euskalkiak.svg
Баскийн бүдүүвчилсэн аялгууны газрын зураг. Цайвар өнгөөр илэрхийлсэн аялга нь устаж үгүй болсон.
Euskara EH 2011.svg
Баск хэлээр ярьдаг хүмүүс + мэддэг хүмүүс (2011).

██ >80%

██ >60%

██ >40%

██ >20%

██ >0%


Баск хэл (/bæsk, bɑːsk/;[2] Euskara) нь Баск Улсын болон баскчуудын хэл. Хэл шинжлэлийн хувьд Баск хэл нь тусгаарлагдсан хэл юм. Баскийн ард түмэн Баск улсын уугуул иргэд бөгөөд тэнд голчлон оршин суудаг. Баск хэлээр нийт баскчуудын 28.4% (751.500) нь ярьдаг. Үүнээс 93.2% (700.300) нь Испанийн Баскад, үлдсэн 6.8% (51.200) нь Францад амьдардаг.

Жишээ[засварлах | edit source]

Хүний Эрхийн Тунхаглал[засварлах | edit source]

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute. duintas̺un eta es̺kubide berbeɾak ditus̻tela | eta es̻aɡueɾa eta konts̻ients̻ia dutenes̻ ɡeɾo | elkaren artean s̺enide leges̻ jokatu beara dute All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood. Хүн бүр төрж мэндлэхдээ эрх чөлөөтэй, адилхан нэр төртэй, ижил эрхтэй байдаг. Оюун ухаан нандин чанар заяасан хүн гэгч өөр хоорондоо ахан дүүгийн үзэл санаагаар харьцах учиртай.

Esklabu erremintaria[засварлах | edit source]

Esklabu erremintaria

Sartaldeko oihanetan gatibaturik

Erromara ekarri zinduten, esklabua,

erremintari ofizioa eman zizuten

eta kateak egiten dituzu.

Labetik ateratzen duzun burdin goria

nahieran molda zenezake,

ezpatak egin ditzakezu

zure herritarrek kateak hauts ditzaten,

baina zuk, esklabu horrek,

kateak egiten dituzu, kate gehiago.

IPA

[s̺artaldeko ojanetan ɡatibatuɾik

eromaɾa ekari s̻induten es̺klabua

eremintaɾi ofis̻ioa eman s̻is̻uten

eta kateak eɡiten ditus̻u

labetik ateɾats̻en dus̻un burdiɲ ɡoɾia

najeɾan molda s̻enes̻ake

es̻patak eɡin dits̻akes̻u

s̻uɾe eritarek kateak auts̺ dits̻aten

baɲa s̻uk es̺klabu orek

kateak eɡiten ditus̻u kate ɡejaɡo]

The blacksmith slave

Captive in the rainforests of the West

they brought you to Rome, slave,

they gave you the blacksmith work

and you make chains.

The incandescent iron you take out of the oven

can be adapted as you wish,

you could make swords

so your people could break the chains,

but you, o, slave,

you make chains, more chains.

Дархан боол

Барууны ширэнгэн ойд олзлогдож,

Тэд чамайг Ромд боолоор авчирна

Тэд чамд дарханы ажил өгч,

чи гинж хийнэ.

Чиний зуухнаас гаргаж авдаг улайсдаг төмрийг

та хүссэнээрээ тохируулж болно,

чи сэлэм хийж

танай хүмүүс гинжийг эвдэж чадахаар байсан,

гэхдээ чи боол

чи гинж хийсээр л байх болно.

Joseba Sarrionandia Joseba Sarrionandia

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. (in French) VI° Enquête Sociolinguistique en Euskal herria (Communauté Autonome d'Euskadi, Navarre et Pays Basque Nord) (2016).)
  2. Загвар:Cite OED; US pronunciation: [bæsk], British English pronunciation: [bask] or [bɑːsk].

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Баск хэл – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
 Wikivoyage: Basque phrasebook – Баск хэлний ярианы толь