Зүрх

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Зүрх
Heart anterior exterior view.jpg
Хүний зүрх
Тайлбар
Систем Цусны эргэлт
Артер Аорта,[lower-alpha 1] уушигны гол болон баруун ба зүүн уушигны артерүүд.[lower-alpha 2] Баруун титэм артер, зүүн үндсэн титэм артер[lower-alpha 3]
Вен Дээд хөндий вен, доод хөндий вен,[lower-alpha 4] баруун ба зүүн уушигны венүүд,[lower-alpha 5] зүрхний том вен, зүрхний дунд вен, зүрхний жижиг вен, зүрхний артериор вен.[lower-alpha 6]
Нерв Хурдасгагч нерв (Accelerans nerve), вагус нерв (vagus nerve)
Тодорхойлол
Латин cor
Грек kardía (καρδία)
MeSH A07.541
TA A12.1.00.001
FMA 7088
Анатомын нэр томъёо
Gnome-speakernotes.svg
Зүрхний хэвийн дуу авиа
Зүрхний хэвийн дугаралт, стетоскопоор чагнахад

Сонсч чадаагүй бол туслалцаа аваарай.

Зурх нь хүн болон бусад амьтанд байдаг, цусыг цусны эргэлтийн системийн нэгэн хэсэг болох судасаар шахах үүрэгтэй булчинлаг эрхтэн.[1] Цус нь организмыг хүчилтөрөгч болон тэжээлийн бодисуудаар хангаад зогсохгүй, бодисын солилцооны хаягдлыг зайлуулахад оролцдог.[2] Зүрх нь цээжний дунд тасалгаанд байрлана.[3]

Хүн, сүүн тэжээлтэн ба шувууны зүрх дөрвөн тасалгаанаас тогтоно: дээд зүүн ба баруун тосгуур; доод зүүн ба баруун ховдол.[4][5] Ихэвчлэн, баруун тосгуур ба ховдлыг хамтад нь баруун зүрх, зүүн талуудыг нь зүүн зүрх гэж нэрлэдэг.[6] Загасны зүрх хоёр тасалгаанаас, тосгуур ба ховдол, тогтдогоороо ялгагддаг бол, хэвлээр явагчидынх гурван тасалгаатай байдаг.[5] Эрүүл зүрхэнд цус нэг зүгийн урсгалтай. Энэ байдал нь зүрхний хавхлагын тусламжтайгаар хангагдах ба тэдгээр нь цусанд буцан урсах боломж олгодоггүй.[3] Зүрх нь үнхэлцэг гэж нэрлэгдэх уутан дотор байх ба тэр нь бага хэмжээний шингэнийг агуулдаг. Зүрхний хана гурван давхрагаас тогтоно: эпикард, миокард, эндокард.[7]

Бүтэц[засварлах | edit source]

Хүний цохилж байгаа зүрхний компьютерээр хийсэн анимац
Хүний цохилж байгаа зүрхний компьютерээр хийсэн анимац

Байрлал ба хэлбэр[засварлах | edit source]

Хүний зүрхний MRI бичлэг
Цээжний голд байрлах зүрх.[8]

Анатоми[засварлах | edit source]

1-Баруун тосгуур, 2-Зүүн тосгуур, 3-Дээд хөндий вен, 4-Гол судас, 5-Уушигны артери, 6-Уушигний венүүд, 7-Митраль буюу зүүн 2 хавтаст хавхлага, 8-Аортын тал саран хавхлага, 9-Зүүн ховдол,10-Баруун ховдол, 11-Доод хөндий вен, 12-Баруун 3-н хавтаст хавхлага, 13-Уушигны тал саран хавхлага

Зүрх COR нь булчинлаг хөндийтэй эрхтэн юм. Өөрлүүгээ цутгах венийн судсаар орж буй цусыг хүлээн авч улмаар тэр цусыг артерийн цусаар тараадаг болно. Зүрхний хөндий нь дөрвөн тасалгаатай, хоёр тосгуур, хоёр ховдолтой. Зүрх нь ойролцоогоор 260-340 гр жинтэй. Хүний биеийн жингийн 0,4% нь зүрхний жин болно. Зүрх нь 2 уушигний дунд, хөндий цээжинд, зүрхний үнхэлцэг хальсаар хучигдан байрлах ба уртаараа 12-13, хөндлөнгөөрөө 9-10,5 см. Зүрхний орой зүүн тийшээгээ налуу ташуу, доошоо, урагшаа чиглэнэ. Зүрхний орой нь өвчүүний зүүн ирмэгээс 2 см орчим, 5-р хавирга хоорондын завсрын харалдаа байх ба энгийнээр бол зүүн хөхний товчны доохно, энд 2 хавтаст хавхлагын шуугианыг сонсож чагнана. Зүрхний хана 4 давхаргаас бүрэлдэх бөгөөд эдгээр нь эндокард, миокард, эпикард, перикард. Зүрх нь өөрөө өөрөөсөө сэрэл үүсгэх чадвартай пейсмакер эсээс тогтох бөгөөд энэ нь зүрхний тогтмол хэмнэл буюу цохилтыг үүсгэдэг чухал эс юм. Хүний зүрхний нийт жин нь 250-300 бөгөөд эрэгтэй эмэгтэй хүний зүрхний жингийн зөрүү 50 гр байдаг.

Баруун болон зүүн титэм судас бол зүрхний тэжээгч судаснууд юм. Хүүхэд эхийн хэвлийд бойжих дунд үед буюу 5 сартай байхаас зүрх нь цохилж эхэлнэ. Хүний зүрх 1 минутад 75-80 цохих бөгөөд цохилох бүрдээ 300-350 грамм цус түгээх ба мөн хураана. Зүрх ердийн тайван ажиллаж байхдаа 1 минутад 5 литр цусыг шахаж чадах ба харин хүнд хөдөлмөр хийж байх үед 4 дахин их буюу 20 литр цус шахаж чадна.

Жич[засварлах | edit source]

  1. From the heart to the body
  2. Arteries that contain deoxygenated blood, from the heart to the lungs
  3. Supplying blood to the heart itself
  4. From the body to the heart
  5. Veins containing oxygenated blood from the lungs to the heart
  6. Veins that drain blood from the cardiac tissue itself

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

Загвар:CNX A&P

  1. (2009) Taber's cyclopedic medical dictionary. F a Davis Co, 1018–23. ISBN 0-8036-1559-0. 
  2. Guyton & Hall 2011, p. 157.
  3. 3.0 3.1 “1”, Clinically Oriented Anatomy. Wolters Kluwel Health/Lippincott Williams & Wilkins, 127–73. ISBN 978-1-60547-652-0. 
  4. (2 January 2009) Biology: Today and Tomorrow With Physiology. Cengage Learning. ISBN 978-0-495-56157-6. Retrieved on 7 June 2012. 
  5. 5.0 5.1 (2008) CSET : California Subject Examinations for Teachers, 3rd, New York, NY: Kaplan Pub.. ISBN 978-1-4195-5281-6. 
  6. Gray's Anatomy 2008, p. 960.
  7. (2013) Anatomy & physiology, 787–846. ISBN 1-938168-13-5. Retrieved on 11 August 2014. 
  8. Gray's Anatomy of the Human Body – 6. Surface Markings of the Thorax. Bartleby.com. 2010-10-18-д хандсан.

Библиограф[засварлах | edit source]

  • Hall, John (2011). Guyton and Hall textbook of medical physiology, 12th, Philadelphia, Pa.: Saunders/Elsevier. ISBN 978-1-4160-4574-8. 
  • (August 11, 2011) Harrison's Principles of Internal Medicine, 18, McGraw-Hill Professional. ISBN 978-0-07-174889-6. 
  • (2008) Susan Standring: Gray's anatomy : the anatomical basis of clinical practice, 40th, London: Churchill Livingstone. ISBN 978-0-8089-2371-8. 
  • (2010) Nicki R. Colledge: Davidson's principles and practice of medicine, 21st, Edinburgh: Churchill Livingstone/Elsevier. ISBN 978-0-7020-3085-7. 

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]