Макс Вебер

Максимилиа́н Карл Эми́ль Ве́бер (герман. Maximilian Carl Emil Weber, Макс Вебер (герман. Max Weber) нэрээр алдартай, 1864 оны 4 сарын 21-нд Пруссын Эрфурт хотод төрсөн – 1920 оны 6 сарын 14-нд Германы Мюнхен хотод нас барсан) нь "Нийгмийн тухай онолууд", "Нийгмийн судалгаа" гэх мэт философи, социологийн шинжлэх ухаанд агуу их хувь нэмэр оруулсан алдартай Германы социологч, улс төрийн эдийн засагч юм. Дэлхийн социологи, улс төрийн шинжлэх ухааны хөгжилд түүний бүтээлүүд ихээхэн нөлөө үзүүлсэн бөгөөд “Капитализмын мөн чанар ба протестант ёс зүй”, “Нийгэм ба аж ахуй”, “Дэлхийн шашны аж ахуйн ёс зүй” зэрэг олон бүтээлүүд нь нийгмийн шинжлэх ухааны сонгодог бүтэлүүдэд тооцогддог. Веберийн улс төрийн социологит эрх мэдлийн тухай асуудал гол байр суурь эзэлдэг.

Тушаал, захирагдах байдалд тулгуурласан эрх мэдлийг тэрээр ноёрхол гээд түүний уламжлалт, ил тод, харизмат гэсэн 3 хэв маягийг тодорхойлж аливаа ноёрхлын үндсэн асуудал нь легитимт шинж буюу удирдуулах, захирагдахыг ард иргэд хүлээн зөвшөөрсөн байх явдал юм гэж үзжээ. үүний зэрэгцээ Вебер ардчиллын онолыг цаашид хөгжүүлэн улс төрийн элитийг сонгон шалгаруулах, элитийн зүгээс мэргэжлийн удирдагчид болсон бюрократ аппаратыг хянах шаардлагатайг тодорхойлжээ. Макс Вебер, Эмиль Дюркгейм, Карл Маркс гэх социологч нар нь орчин үеийн философийн тогтолцооны үндсэн дүр зургийг гаргасан гол тулгуур хүмүүс гэж ойлгож болно.

Намтар

Макс Вебер нь 1864 онд Чөлөөт Муж Улс Тюрингийн Эрфурт хотод төрсөн. Тэрээр Либерал Үндэсний Намын гишүүн, хотын чинээлэг иргэн Макс Вебер Ср.-ийн 8 хүүхдийн ууган хүү болон мэндэлсэн.

1882 онд Вебер Хайделбергийн их сургуульд хуулийн ангид элсчээ. Түүнээс жилийн дараа тэр Берлиний их сургуульд шилжсэн бөгөөд эхний хэдэн жилдээ тэр ерийн л нэг пиво ууж, шоу цэнгээнд дуртай оюутан байсан. Суралцаж дууссаныхаа дараа тэрээр зөвлөх хуульчаар ажиллаж эхэлсэн. 1886 онд Referandar-ийн шалгалтанд тэнцэж тэрээр Америк болон Британийн хуульчдын зөвлөлийн шалгалтанд тэнцэхээр хэмжээний хуульч болсон байна. Макс Вебер өөрийн сургалтыг цааш үргэлжлүүлэн 1889 онд "Дундад зууны үеийн бизнесийн байгууллагуудын түүх" нэртэй диссертациар докторын зэрэг хамгаалжээ.

Тэрээр Дэлхийн нэгдүгээр дайны үеийн Германы Либерал Ардчилсан намын гол үүсгэн байгуулагчдын нэг байсан. Мөн 1919 оны Ваймарын үндсэн хууль гэгдэх нэгэн явцгүй харгис зүйлийг нухчин дарсан зөвлөх Холбоонд тэрээр улс төрийн суудал горилож, тэрхүү зөвлөлд зөвлөхийн ажил хүртэл гүйцэтгэж байсан боловч улс төрийн суудалд суух зорилго нь талаар болсон юм. Улс төрд сэтгэл дундуур байсан Вебер 1919 онд багшлах ажилдаа эргэн орсон. Венад хэдэн сар болсны дараа тэрээр Мюнхен рүү нүүж очоод Германы анхны социологийн хүрээлэнг удирдаж байсан ч профессор цолгүй байв. Түүний сүүлийн лекцүүдийг "Шинжлэх ухаан мэргэжил ба мэргэжил" (Герман хэл: Wissenschaft als Beruf, 1918), "Улс төр мэргэжил ба мэргэжил" (Герман хэл: Politik als Beruf, 1919), "Эдийн засгийн ерөнхий түүх" (Герман хэл: Wirtschaftsgeschichte, 1923) номуудад цуглуулсан болно. Веберийн Баварийн хамт олон болон оюутнууд түүний "Арваннэгдүгээр сарын хувьсгал"-ын талаарх үзэл бодлыг эрс шүүмжилж, баруун жигүүрийн оюутнуудын төлөөлөгчид түүний гэрийн өмнө жагсаал зохион байгуулж байв.

1920 оны 6-р сарын 14-нд тэрээр "Испани ханиад" вирусаар өвчилж 56 насандаа уушигны өвчнөөс болж насан эцэслэсэн байна.

Цахим холбоос

Commons: Макс Вебер – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
Wikiquote (en) – Макс Вебер
Ном ба утга зохиол: Макс Вебер Германы үндэсний ном сангийн каталогт
Түүний бүтээсэн ба түүний тухай бүтээлүүд: Макс Вебер Германы дижитал номын санд