Сөнөсөн тэнгис
| Сөнөсөн тэнгис | |
|---|---|
 | |
  Сөнөсөн тэнгис | |
| Байршил | Баруун Ази |
| Солбицол | 31°30′N 35°30′E / 31.500°N 35.500°E |
| Нуурын төрөл | |
| Цутгал | Йордан гол |
| Гарах урсгал | Байхгүй |
| Ус цуглуулах талбай | 41,650 км2 (16,080 миль2) |
| Ай савд багтдаг улс | Израил, Йордан, Палестин (Израилын эзэлсэн Баруун эрэг) |
| Урт | 50 км (31 бээр)[1] (зөвхөн хойд сав газар) |
| Өргөн | 15 км (9.3 бээр) |
| Талбай | 605 км2 (234 миль2) (2016)[2] |
| Дундаж гүн | 188.4 м (618 фут)[3] |
| Хамгийн гүн цэг | 298 м (978 фут) (хамгийн гүн цэгийн өндөр, 728 м (2,388 фут) BSL [далайн түвшнээс доош], одоогийн гадаргуугийн өндрийг хассан) |
| Усны хэмжээ | 114 км3 (27 cu mi)[3] |
| Эргийн урт1 | 135 км (84 бээр) |
| Хөвөөний түвшин | −439.78 м (−1,443 фут) (2025)[4] |
| Эшлэл | [3][5] |
| 1 Эргийн урт нь нарийн хэмжүүр биш. | |
Сөнөсөн тэнгис (еврей. יָם הַמֶּלַח, - "Давст тэнгис"; араб. |ألبَحْر ألمَيّت - "Сөнөсөн тэнгис") нь Израил, Иордан болон Палестины хооронд байрлах, 67 км урт, 18 км өргөн, эрт галавын тэнгисийн үлдэц давст нуур бөгөөд Дэлхийн хамгийн нам дор цэг юм. Далайн төвшнөөс доош 420 метрт байрлана[5]. Нуурын гүн нь 330 метр ба Дэлхий дээрхи хамгийн гүн, усны эзэлхүүн- 114 км³ давст нуур. Давсжилтын хэмжээ 30%. Энэ нь далайн уснаас 8.6 дахин [6], Газар дундын тэнгисээс 9 дахин өндөр давсжилт юм.
Сөнөсөн тэнгисийн давсны эрдэс бодисын найрлага нь бусад тэнгисийнхээс эрс ялгаатай. Энэ нь ойролцоогоор 50.8% магнийн хлорид, 14.4% кальцийн хлорид, 30.4% натрийн хлорид, 4.4% калийн хлорид агуулдаг. Давс нь сульфат багатай боловч бромид харьцангуй өндөр байдаг. Энэ нь Сөнөсөн тэнгисийг өвөрмөц байгалийн эмчилгээний амралтын газар болгож, дэлхийн өнцөг булан бүрээс сая сая жуулчдыг татдаг байна.
Жордан гол бол Сөнөсөн тэнгис рүү цутгадаг цорын ганц том усны эх үүсвэр юм.
Дэлгэрүүлж унших
[засварлах | кодоор засварлах]- Yehouda Enzel, et al, eds (2006) New Frontiers in Dead Sea Paleoenvironmental Research, Geological Society of America, ISBN 0-8137-2401-5 [1]
- Niemi, Tina M., Ben-Avraham, Z., and Gat, J., eds., 1997, The Dead Sea: The Lake and Its Setting: N.Y., Oxford University Press, 286 p.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
Commons: Сөнөсөн тэнгис – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан- The official Israeli site
- Ezekiel's Water Project
- Race is on to save the Dead Sea
- A Web Documentary On The Dead Sea
- Multilateral project for sustainable water management in the lower Jordan Valley
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Virtual Israel Experience: The Dead Sea", Jewish Virtual Library, <https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vie/Deadsea.html> (retrieved on 2025-10-24)
- ↑ "The Dead Sea Is Dying Fast: Is It Too Late to Save It, or Was It Always a Lost Cause?". Haaretz. 2016-10-07. Эх хувилбараас архивласан: 2016-12-22.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Dead Sea Data Summary 2015 Архивлагдсан 2015-02-21 at archive.today.Израилын усны газар.
"Red Sea – Dead Sea Water Conveyance Study Program". The World Bank Group. 2013. Эх хувилбараас архивласан: 2013-09-15. - ↑ "מפלס ים המלח משנת 1976 (1976 оноос хойш Сөнөсөн тэнгисийн түвшин)". Засгийн газрын мэдээлэл (Израил) (Еврей хэлээр). Татаж авсан: 2025-03-11.
- ↑ 5.0 5.1 "Long-Term changes in the Dead Sea". Israel Oceanographic and Limnological Research – Israel Marine Data Center (ISRAMAR). Архивласан огноо 2018-11-06. Татаж авсан: 2014-05-31. Иш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; name "ISRAMAR" defined multiple times with different content - ↑ Goetz, P.W. (ed.) The New Encyclopaedia Britannica (15th ed.). Vol. 3, p. 937. Chicago, 1986