Уургийн нугаралт

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Уураг нугларахаас өмнө ба дараа.
Уургийн нугалралын үр дүн.

Уургийн нугаралт гэж, уураг нь өөрийн үүргийг гүйцэтгэх болмжтой болох бүтцийн өөрчлөлтөд буюу конформацд орох процессийг хэлнэ. Уургийн нугаралт нь, полипептидүүд, санамсаргүй хэлхээ) (random coil) төлөвөөс, нугаран, өөрийн өвөрмөц ба үүрэг гүйцэтгэх 3-н хэмжээст хэлбэрт (3D) шилжих физик процесс юм.[1] Уураг болгон, мРНХ дараалалын дагуу хуулбарлагдан (трансляцлагдан) үүсмэгц, амин хүчлүүдийн шугаман хэлхээнээс тогтох, нугалраагүй полипептид эсвэл санамсаргүй хэлхээ гэж нэрлэгддэг хэлбэрт оршдог. Полипептид нь ямар наг тогтвортой 3-н хэмжээст бүтэцгүй байдаг (зургийн зүүн талын дүрс). Уургуудийн хувьд, амин хүчлүүд нь хоорондоо харилцан үйлчлэлцэж тогтвортой 3-н хэмжээст бүтцийг (нугалрасан уураг) үүсгэдэг ба түүнийг натив төлөв гэж нэрлэдэг (зургийн баруун талын дүрс). Үүсэх 3-н хэмжээст бүтэц нь тухайн уургийн амин хүчлийн дарааллаар (Анфинсений догма) тодорхойлогддог.[2] 1980-аад оны үеэс хийж эхлэгдсэн туршилтууд нь амин хүчлийн кодоныг илрүүлсэн ба тэр нь мөн уургийн бүтцэд нөлөөлдөг байх боломжтой.[3]

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

  1. Alberts, Bruce (2002). “The Shape and Structure of Proteins”, Molecular Biology of the Cell; Fourth Edition. New York and London: Garland Science. ISBN 0-8153-3218-1. 
  2. Anfinsen, C. (1972). "The formation and stabilization of protein structure". Biochem. J. 128 (4): 737–49.
  3. Robert Saunders, Charlotte M. Deane (2010). "Synonymous codon usage influences the local protein structure observed". Nucleic Acids Research 38 (19): 6719–6728. DOI:10.1093/nar/gkq495.