Фотосинтез

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Фотосинтезээр ус ба CO2 нь O2 ба сахар болон хувирна

Фотосинтез нь ургамал эсвэл бусад организм, гэрлийн энергийг (ихэвчлэн нарны гэрлийг) химийн энерги болгон хувиргах процесс ба үүссэн химийн энерги нь хожим тухайн организмд тэжээл болон ашиглагддаг. Химийн энерги нь нүүрстөрөгчийн давхар исэл ба ус хоёроос синтезлэгдсэн нүүрс усны молекулуудад (сахар г.м.) агуулагддаг ба фотосинтез гэдэг нь Грекийн φῶς, phōs, "гэрэл", ба σύνθεσις, synthesis, "хамт барлуулах"[1] гэдгээс гаралтай юм. Фотосинтезийн дийлэнх тохиолдолд хүчилтөрөгч нь дайвар бүтээгдэхүүн байдаг. Ихэнх ургамал, ихэнх усны ургамал (алгае) ба цианобактериуд фотосинтезийг явуулдаг. Эдгээр организмуудыг нийтэд нь фотоавтотропууд гэж нэрлэдэг. Фотосинтез нь агаар мандал дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээнд чухал үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд бүхий л органик нэгдэл ба Дэлхий дээрхи амьдралд шаардлагатай дийлэнх энергийн эх үүсвэр болдог.[2]

Томъёолол[засварлах | edit source]

Фотосинтезийн үед явагдах химийн урвалыг доорхи хялбаршуулсан тэгшитгэлээс харж болно:

6 CO2(g) + 12 H2O(l) + фотонC6H12O6(aq) + 6 O2(g) + 6 H2O(l)
нүүрстөрөгчийн давхар исэл + ус + нарны энерги → глюкоз + хүчилтөрөгч + ус

Ишлэл[засварлах | edit source]

  1. photosynthesis. Online Etymology Dictionary.
  2. (Nov 2006) "Prokaryotic photosynthesis and phototrophy illuminated". Trends in Microbiology 14 (11): 488–96. DOI:10.1016/j.tim.2006.09.001.

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]