Firefox

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Firefox
Firefox logo, 2019.svg
Firefox 71 running on Linux and GNOME Shell.png
Firefox 71 with its menu as opened, running on Fedora Linux and GNOME Shell, showing the Mozilla Thunderbird official website
Хөгжүүлэгч
Анхны хувилбар 9 сарын 23, 2002 (2002-09-23)[1]
Бичигдсэн хэл C++, JavaScript, CSS, HTML, C, Rust[2]
Үйлдлийн систем
Хэмжээ
  • Linux, IA-32: 65.3 MB[10]
  • Linux, x64: 63.2 MB[11]
  • macOS: 66.1 MB[12]
  • Windows, IA-32: 47.3 MB[13]
  • Windows, x64: 48.7 MB[14]
Хэл 90 хэлээр[15]
Төрөл Web browser
Лиценз MPL 2.0[16][17]
Вэб хуудас mozilla.org/firefox/
Стандарт HTML5, CSS3

Mozilla Firefox буюу Firefox нь Mozilla Foundation болон түүний охин компани болох Mozilla корпорацийн боловсруулсан үнэгүй, нээлттэй эхийн [18] вэб хөтөч юм. Firefox нь вэб хуудсуудыг рендер хийхдээ Gecko layout engine ашигладаг бөгөөд энэ нь одоогийн гарсан вэб стандартыг хэрэгжүүлдэг. [19] 2017 онд Firefox нь Quantum гэх код нэрийн дор параллелизм ба илүү мэдрэмжтэй хэрэглэгчийн интерфэйсийг бий болгохын тулд шинэ технологи нэвтрүүлж эхэлсэн. [20] Firefox нь албан ёсоор Windows 7 буюу түүнээс дээш хувилбар, macOS болон Linux дээр ашиглах боломжтой. Түүний албан бус портууд нь FreeBSD, OpenBSD, NetBSD, illumos, болон Solaris Unix зэрэг Unix болон Unix-тэй төст үйлдлийн системүүдэд ашиглах боломжтой. Мөн түүнчлэн Android болон iOS дээр ашиглаж болно; iOS хувилбар нь бусад бүх iOS вэб хөтчүүдтэй адил платформын хязгаарлалтаас болж Gecko-ийн оронд WebKit layout engine-г ашигладаг.

2002 онд "Финикс" гэх код нэрээр Mozilla бүлгийн гишүүд Mozilla Application Suite багцын оронд бие даасан хөтөчтэй байхын тулд бүтээгдсэн. Бета туршилтын үед Firefox нь тестерүүдийнхээ дунд нэр хүндтэй болж, Microsoft- ийн тэр үед ноёрхож байсан Internet Explorer 6 -тай харьцуулахад хурд, аюулгүй байдал, add-ons-роо илүү байсан. Firefox нь анх 2004 оны 11-р сарын 9-нд гарсан бөгөөд [21] есөн сарын дотор 60 сая удаа татан авч Internet Explorer- ийн ноёрхлын эсрэг зогссон юм. [22] Нөгөөтэйгүүр Firefox бол Netscape Navigator-ийн залгамжлагч юм, учир нь Netscape нь AOL-ийн эзэмшилд орохоос өмнө Mozilla бүлгэмийг 1998 онд үүсгэн байгуулсан юм. [23]

Firefox-ийн хэрэглээ 2009 оны эцэст 32.21% -ийн оргилд хүрч, [24] 3.5- [24] хувилбар Internet Explorer 7-ийг гүйцэж түрүүлсэн боловч Internet Explorer-ийн бүх хувилбаруудыг давж гараагүй. [25] [26] Удалгүй хэрэглээ нь Google Chrome- той харьцуулбал багассан байна. 2020 оны нэгдүгээр сард StatCounter-н мэдээлснээр Firefox хэрэглээний эзлэх хувь нь 9,87% "десктоп" хөтөч хэлбэрээр, түүний эсрэг Google Chrome 68,78% (Firefox эзлэх хувь харьцангуй өндөр зарим улс оронд 75% -иас дээш хувь тархсан байна); [27] бүх платформууд дээр эзлэх хувь 4.7% -аас бага байна (нийт хэрэглээгээр эхний гуравт). [28] Mozilla-ийн мэдээлснээр 2014 оны 12-р сард дэлхий даяар Firefox-ийг хагас тэрбум хэрэглэгч хэрэглэж байжээ. Ихэнх улс орон Google Chrome- ийг үндсэн вэб хөтөчөөрөө эзэмшдэг боловч Firefox нь Куба, Эритрейд 50% -тай десктоп хэрэглээтэй хэвээр байна. Firefox нь Арменид 40%, Герман, Австри, Польш, Люксембург, Иран, Мьянмар, Зүүн Тимор, Буркина Фасо, Мадагаскар, Камерун, Этиоп, Мали, Того, Уганда улсад 20 гаруй хувийг ашигладаг хэвээр байна. [29]

Түүх[засварлах | edit source]

Энэхүү төсөл нь Mozilla төслийн туршилтын салбар болох Дэйв Хаят, Жо Хьюитт, Блэйк Росс нараас эхэлсэн юм.

Стандарт[засварлах | edit source]

Firefox 17 дээр хийсэн Acid3 тестийн үр дүн

Firefox нь HTML4 (бараг бүрэн HTML5 ), XML, XHTML, MathML, SVG 2 (хэсэгчилсэн), [30] [31] CSS (өргөтгөлтэй), [32] ECMAScript ( JavaScript ), DOM, XSLT, вэбийн олон стандартуудыг, XPath, болон APNG (Хөдөлгөөнт PNG ) зурагнууд альфа тунгалаг зураг зэргийг хэрэгжүүлдэг. [33] Firefox нь WHATWG-ийн үүсгэсэн стандарт саналуудыг, тухайлбал хэрэглэгч талт хадгалалт, [34] [35], зурагны элемент гэх мэтийг хэрэгжүүлдэг. [36] Эдгээр стандартыг Gecko layout engine, SpiderMonkey JavaScript engine-ээр дамжуулан хэрэгжүүлдэг. Firefox 4 нь HTML5 болон CSS3-ийг дэмжсэн хамгийн том хувилбар юм.

Firefox нь 3.0 хувилбараас хойш Acid2 стандартын нийцлийн тестийг давсан. [37]

[ <span title="The material near this tag possibly uses too vague attribution or weasel words. (April 2017)">аль?</span>

Нутагшуулалт[засварлах | edit source]

Firefox нь өргөн нутагшсан вэб хөтөч. 2004 оны арваннэгдүгээр сард анх удаа албан ёсны хувилбар нь 24 өөр хэл дээр, 28 боломжит хэлтэй байсан, түүний дотор Их Британийн Англи, АНУ-ын англи хэл, Европын Испани, Аргентин Испани болон Хятад дахь Хятадын уламжлалт тэмдэгт болон хялбаржуулсан Хятад . [38] Гуравдугаар сарын байдлаар, одоогоор дэмжигдсэн 74.0 ба 68.6.0esr хувилбар 89 орон (79 хэл) дээр ашиглах боломжтой байна. [15]

Цомог[засварлах | edit source]

Зах зээлийн сонголт[засварлах | edit source]

StatCounter-ийн дагуу вэб хөтөчийн хэрэглээний хувь
Загвар:Bar gap
Desktop/laptop browser statistics
Google Chrome
  
69.35%
Mozilla Firefox
  
9.54%
Safari
  
8.51%
Microsoft Edge
  
4.64%
Internet Explorer
  
3.47%
Opera
  
2.36%
Desktop web browser market share according to StatCounter for Feb 2020[39]

Ашигласан материал[засварлах | edit source]

  1. Gilbertson, Scott (September 24, 2012). Happy Birthday, Firefox: The Little Web Browser That Could Turns 10.
  2. Yegulalp, Serdar (February 3, 2017). Mozilla binds Firefox's fate to the Rust language. InfoWorld. August 19, 2017-д хандсан.
  3. FreeBSD ports. March 24, 2018-д хандсан.
  4. OpenBSD ports. March 24, 2018-д хандсан.
  5. NetBSD pkgsrc. October 31, 2018-д хандсан.
  6. OpenIndiana Wiki. October 31, 2018-д хандсан.
  7. Joyent's pkgsrc for Illumos. October 31, 2018-д хандсан.
  8. Open Source software in Solaris, Github. October 31, 2018-д хандсан.
  9. Firefox ESR builds for Solaris. October 31, 2018-д хандсан.
  10. Latest Firefox Linux installer. Mozilla. February 20, 2020-д хандсан.
  11. Latest Firefox Linux 64-bit installer. Mozilla. February 20, 2020-д хандсан.
  12. Latest Firefox OS X installer. Mozilla. February 20, 2020-д хандсан.
  13. Latest Firefox Windows installer. Mozilla. February 20, 2020-д хандсан.
  14. Latest Firefox Windows 64-bit installer. Mozilla. February 20, 2020-д хандсан.
  15. 15.0 15.1 Mozilla Firefox release files. October 22, 2019-д хандсан.
  16. Mozilla. October 20, 2014-д хандсан.
  17. Mozilla Licensing Policies, mozilla.org, <https://www.mozilla.org/foundation/licensing.html> (retrieved on January 5, 2012)
  18. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  19. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  20. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  21. Firefox browser takes on Microsoft.
  22. Weber. The assault on software giant Microsoft.
  23. Jay. "Curtains for Netscape – Tech Bytes". June 26, 2015-нд авсан. 
  24. 24.0 24.1 Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  25. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  26. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  27. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  28. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  29. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified.
  30. SVG 2 support in Mozilla. MDN Web Docs. the original on September 20, 2016-с архивлагдсан. July 13, 2016-д хандсан.
  31. SVG in Firefox. the original on August 29, 2008-с архивлагдсан. September 30, 2007-д хандсан.
  32. CSS Reference: Mozilla Extensions – MDC. Developer.mozilla.org (April 24, 2011). the original on August 24, 2011-с архивлагдсан. August 17, 2011-д хандсан.
  33. Mozilla Developer Center contributors (January 21, 2007). Which open standards is the Gecko development project working to support, and to what extent does it support them?. Gecko FAQ. Mozilla Developer Network. the original on September 13, 2008-с архивлагдсан. January 24, 2007-д хандсан.
  34. WHATWG specification – Web Applications 1.0 – Working Draft. Client-side session and persistent storage. Web Hypertext Application Technology Working Group (February 7, 2007). the original on April 21, 2013-с архивлагдсан. February 7, 2007-д хандсан.
  35. Mozilla Developer Center contributors (September 30, 2007). DOM:Storage. Mozilla Developer Network. the original on September 1, 2008-с архивлагдсан. February 7, 2007-д хандсан.
  36. Dumbill, Edd (December 6, 2005). The future of HTML, Part 1: WHATWG. IBM. the original on October 11, 2007-с архивлагдсан. January 24, 2007-д хандсан.
  37. Fulton, Scott M. (December 20, 2007). Latest Firefox beta passes Acid2 test, IE8 claims to pass also. BetaNews. December 21, 2007-д хандсан.
  38. Index of /pub/firefox/releases/1.0/win32/. August 22, 2011-д хандсан.
  39. Desktop Browser Market Share Worldwide (en). 18 Feb 2020-д хандсан.