Орос-Японы дайн

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Орос-Японы дайн
RUSSOJAPANESEWARIMAGE.jpg
Дээд талд: Оросын байлдааны хөлөг онгоц Паллада Порт-Артурын орчимд довтолгоонд өртөж байгаа нь
Зүүнээс цагийн зүүний дагуу: Японы явган цэргүүд Ялу голыг гаталж байна, Оросын морин цэргүүд Мүгдэнд, Оросын байлдааны хөлөг онгоц Варяг ба буут хөлөг онгоц Кореец Чемульпогийн буланд, Оросын цэргүүд Порт-Артурт Японы амь үрэгдсэн цэргүүдийн дэргэд.
Огноо 1904 оны 2 сарын 81905 оны 9 сарын 5
Байрлал Манжуур, Шар тэнгис
Үр дагавар Хаант оросын бүрэн ялагдал ба Портсмутын гэрээ
Газар нутгийн
өөрчлөлт
Солонгосын хойгт Японы хяналт тогтсон ба Өмнөд Сахалины арал, Өмнөд Манжуурын төмөр замыг Япон мэдэлдээ авсан
Байлдагч талууд
Хаант Орос Улс Хаант Орос Улс Flag of Japan (bordered).svg Японы эзэнт гүрэн
Удирдагчид
Хаант Орос Улс Эзэн хаан Николай II
Хаант Орос Улс Алексей Куропаткин
Хаант Орос Улс Степан Макаров 
Хаант Орос Улс Зиновий Рожественский
Flag of Japan (bordered).svg Эзэн Хаан Мэйжи
Flag of Japan (bordered).svg Оояма Ивао
Naval Ensign of Japan.svg Тоого Хэйхачиро
Хохирол
31,458 алагдсан 58,812

Орос-Японы дайн (япон. 日露戦争, にちろせんそう, орос. Русско-японская война, 1904 оны 2 сарын 8 – 1905 оны 9 сарын 5) нь Хаант Орос Улс, Японы эзэнт гүрний Манжуур, Солонгос дахь империалист ашиг сонирхлын зөрчилдөөнөөс болж гарсан дайн юм. Англи хэлний зарим эх сурвалжид Манжуурын аян дайн гэж бичигдсэн байдаг. Дайны гол үйл ажиллагаа нь Өмнөд Манжуур, ялангуяа Ляодунгийн хойг, Мүгдэнгийн орчим, мөн Солонгос, Японы орчим, Шар тэнгисийн усанд явагджээ.

Оросууд тэнгисийн цэрэг, худалдаа наймааны зорилгоо хангахын тулд Номхон далайд гарах, өвөл хөлддөггүй боомттой болохыг үргэлж хүссээр ирсэн. Тэдний Номхон далайд гарах гол гарц Владивосток нь зөвхөн зун л ашиглах боломжтой байсан бол Порт-Артур жилийн турш ашиглагддаг боомт байлаа. Япон-Манжийн нэгдүгээр дайны дараа 1903 оноос Оросын хаант засаг, Японы талууд үр дүнгүй хэлэлцээрүүд хийж байв. Япончууд өөрсдийн Солонгос дахь нөлөөгөө хадгалахын тулд дайныг сонгосон. Оросууд ч дотоодод нь хэд хэдэн удаа томоохон хэмжээний ажил хаялт гараад байсан тул дайн нь засгийн газрын эсрэг хандлагыг эх оронч үзэл рүү чиглүүлж чадна гэж бодож байжээ.[1]

Дэлхий дахины таамаглаагүй явдал болж, өсч өндийж буй Япончууд Оросын хүчний эсрэг дараалсан ялалтууд байгуулсан юм. Тэдгээр ялалт нь Зүүн Ази дахь хүчний харьцааг эрс өөрчилж, Японыг дэлхийн тавцанд мөр зэрэгцэн алхах болсныг илтгэсэн явдал байлаа. Дайнд ялагдсан явдал нь Хаант Орос Улсын ялзарсан засгийн газрын эсрэг өргөн олныг хамарсан тэмцэл өрнөхөд хүргэж, Оросын 1905 оны хувьсгал гарсан билээ.

Эшлэл[засварлах]

  1. Tolf, Robert W. (1976). The Russian Rockefellers: the saga of the Nobel family and the Russian oil industry. Stanford, Calif.: Hoover Institution Press, Stanford University. ISBN 978-0-8179-6581-5. 


Ном зүй[засварлах]

  • Connaughton, R.M., The War of the Rising Sun and the Tumbling Bear—A Military History of the Russo-Japanese War 1904–5, London, 1988, ISBN 0-415-00906-5.
  • Paine, S.C.M., The Sino-Japanese War of 1894–1895: Perceptions, Power, and Primacy, 2003, ISBN 0-521-81714-5
  • Corbett, Sir Julian. Maritime Operations In The Russo-Japanese War 1904–1905. (1994) Originally classified, and in two volumnes, ISBN 1-55750-129-7.
  • Grant, R., Captain, D.S.O. Before Port Arthur In A Destroyer. (The Personal Diary Of A Japanese Naval Officer – Translated from the Spanish Edition by Captain R. Grant, D.S.O. Rifle Brigade). John Murray, Albemarle St. W. (1907).
  • Hough, Richard A. The Fleet That Had To Die. Ballantine Books. (1960).
  • Jukes, Geoffry. The Russo-Japanese War 1904–1905. Osprey Essential Histories. (2002). ISBN 978-1-84176-446-7.
  • Kowner, Rotem. Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Scarecrow (2006). ISBN 0-8108-4927-5.
  • Kowner, Rotem (ed.). The Impact of the Russo-Japanese War. Routledge (2007). ISBN 0-415-36824-3.
  • Morris, Edmund (2002). Theodore Rex[1]. New York: Random House. 10-ISBN 0-8129-6600-7; 13-ISBN 978-0-8129-6600-8
  • Novikov-Priboy, Aleksei. Tsushima. (An account from a seaman aboard the Battleship Orel (which was captured at Tsushima). London: George Allen & Unwin Ltd. (1936).
  • Nish, Ian Hill. The Origins of the Russo-Japanese War. London: Longman (1985) 0-582-49114-2
  • Okamoto, Shumpei. The Japanese Oligarchy and the Russo-Japanese War. Columbia University Press (1970).
  • Pleshakov, Constantine. The Tsar's Last Armada: The Epic Voyage to the Battle of Tsushima (2002). ISBN 0-465-05792-6. .
  • Saaler, Sven und Inaba Chiharu (Hg.). Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05 im Spiegel deutscher Bilderbogen, Deutsches Institut für Japanstudien Tokyo, (2005).
  • Seager, Robert. Alfred Thayer Mahan: The Man And His Letters. (1977) ISBN 0-87021-359-8.
  • Semenov, Vladimir, Capt. The Battle of Tsushima. E.P. Dutton & Co. (1912).
  • Semenov, Vladimir, Capt. Rasplata (The Reckoning). John Murray, (1910).
  • Strachan, Hew. (2001). The First World War: To Arms. Oxford: Oxford University Press. 10-ISBN 0-19-926191-1; 13-ISBN 978-0-19-926191-8
  • Tomitch, V. M. Warships of the Imperial Russian Navy. Volume 1, Battleships. (1968).
  • Warner, Denis & Peggy. The Tide at Sunrise, A History of the Russo-Japanese War 1904–1905. (1975). ISBN 0-7146-5256-3.

Гадаад холбоосууд[засварлах]

Викимедиа зургийн сан:
«Орос-Японы дайн»