Умард Ирланд

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Умард Ирланд
Төр засаг Үндсэн хуульт хаант засаглал
 -  Британийн хаан II Элизабет
 -  Нэгдсэн Вант Улсын Ерөнхий сайд Гордон Браун
 -  Тэргүүн сайд Питер Робинзон
 -  Дэд тэргүүн сайд Мартин МакГиннесс
 -  Төрийн нарийн бичгийн дарга Шоон Вүүдворд
Хүн ам
 -  Тооцоо () 1759000[1] 
 -  Тооллого () 1685267 
Мөнгөний нэгж фунт стерлинг )
1Албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэлүүд: Умард Ирландад албан ёсны хэл байхгүй. Англи хэлний хэрэглээ жишгээр тогтоогдсон. Ирланд ба Ольстерийн шотланд хэл албан ёсоор цөөнхийн хэлд тооцогддог.

2Бүгд Найрамдах Ирланд Улстай адил .ie буюу Европын Холбооны нэг хэсгийн хувьд .eu домэйн нэрийг хэрэглэх нь түгээмэл. ISO 3166-1 нь GB боловч .gb-г хэрэглэдэггүй.

3Суурин утас руу залгахад +44-ийн араас 28-ыг цуглуулдаг. НВУ-ын доторхи код нь 028, Бүгд Найрамдах Ирланд Улсаас залгахдаа 048 кодоор залгана.

Умард Ирланд (англ. Northern Ireland, ирл. Tuaisceart Éireann, Ольстерийн шотланд: Norlin Airlann) Нэгдсэн Вант Улсад багтдаг улс бөгөөд[2] Ирланд арлын зүүн хойд хэсэгт оршдог. Өмнөд ба баруун талаараа Бүгд Найрамдах Ирланд Улстай хиллэдэг. 2001 оны тооллогоор хүн ам нь 1685000 байсан нь арлын нийт хүн амын дөрөвний нэг гаруй хувь буюу НВУ-ын хүн амын 3 хувийг бүрдүүлж байв.

Умард Ирланд хуучин Ирландын Ольстер мужийн есөн гүнлигээс бүрддэг. 1920 оны Ирландын засгийн газрын тухай хуулийн дагуу 1921 оны 5-р сарын 3-нд НВУ-ын тусгай захиргааны нэгж болон байгуулагдсан[3]. Гэхдээ үндсэн хуулийн үндэс суурь нь Их Британи, Ирландын хоорондох 1800 оны Холбооны тухай актаар тавигдсан. 50 гаруй жилийн турш өөрийн шилжилтийн засгийн газар, парламенттай байсан. Эдгээр байгууллагыг 1972 онд түдгэлзүүлж, 1973 онд бүрэн татан буулгасан бөгөөд шилжилтийг сэргээх оролдлогын дараа 1998 оны Умард Ирландын тухай хуулийн дагуу Умард Ирландын Гүйцэтгэх засаг, Умард Ирландын Ассемблейг байгуулсан. Ассемблей угсаатан хоорондын зөвшилцлийн ардчилсан зарчим дээр үндэслэн үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

Умард Ирланд олон жилийн турш голдуу католик шашинт үндсэрхэг үзэлтнүүд болон голдуу протестант шашинт холбооны талынхны хоорондох харгис ширүүн угсаатан-улс төрийн зөрчил мөргөлдөөний () талбар болж байлаа.[4] Ерөнхийдөө үндсэрхэг үзэлтнүүд Умард Ирландыг Ирландын бусад хэсэгтэй улс төрийн талаар дахин нэгтгэхийг хүсдэг бол,[5][6] яльгүй олонхи болох холбооны талыг баримтлагчид нь Нэгдсэн Вант Улсын нэг хэсэг хэвээр үлдэхийг хүсдэг.[7] Холбооны талынхан нь өөрсдийгөө британичууд буюу ольстерчууд гэдэг бол үндсэрхэг үзэлтнүүд нь өөрсдийгөө ирландчууд гэцгээдэг. 1998 онд Белфастын хэлэлцээрт (буюу "Сайн Баасан гарагийн хэлэлцээр") гарын үсэг зурсны дараа мөргөлдөөнд оролцогч хагас цэрэгжсэн бүлгүүдийн ихэнх нь зэвсэгт ажиллагаагаа зогсоосон.

Эшлэл[засварлах]

  1. http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/7775349.stm
  2. The Countries of the UK statistics.gov.uk, accessed 10 October, 2008. The Northern Ireland Act 1998 describes Northern Ireland as "part of the United Kingdom". The term "constituent country" is sometimes applied to Northern Ireland by Unionists and British sources. [1] [2].
  3. Statutory Rules & Orders published by authority, 1921 (No. 533); Additional source for 3 May 1921 date: Alvin Jackson, Home Rule - An Irish History, Oxford University Press, 2004, p198.
  4. Northern Ireland LIFE & TIMES survey. Question: Generally speaking, do you think of yourself as a unionist, nationalist or neither?, ARK Research, 2005
  5. Strategy Framework Document: Reunification through Planned Integration: Sinn Féin’s All Ireland Agenda www.sinnfein.ie, accessed 2 August 2008
  6. Policy Summaries: Constitutional Issues www.sdlp.ie, accessed, 2 August 2008
  7. Standing up for Northern Ireland www.uup.org, accessed 2 August 2008

Нэмж унших материал[засварлах]

  • Jonathan Bardon, A History of Ulster (Blackstaff Press, Belfast, 1992), ISBN 0-85640-476-4
  • Brian E. Barton, The Government of Northern Ireland, 1920—1923 (Athol Books, 1980).
  • Paul Bew, Peter Gibbon and Henry Patterson The State in Northern Ireland, 1921—72: Political Forces and Social Classes, Manchester (Manchester University Press, 1979)
  • Tony Geraghty (2000). The Irish War. Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-7117-4. 
  • Robert Kee, The Green Flag: A History of Irish Nationalism (Penguin, 1972–2000), ISBN 0-14-029165-2
  • Osborne Morton, 1994. Marine Algae of Northern Ireland Ulster Museum, Belfast.
  • Henry Patterson, "Ireland Since 1939: The Persistence of Conflict" (Penguin, 2006), ISBN 978-1-84488-104-8
  • Hackney, P. (Ed).1992. Stewart's and Corry's Flora of the North-east of Ireland. Third edition. Institute of Irish Studies, The Queen's University of Belfast. ISBN 0-85389-446-9(HB)

Гадны холбоос[засварлах]