Өлзийт Төмөр хаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Төмөр
ᠲᠡᠮᠦᠷ
YuanEmperorAlbumTemurOljeituPortrait.jpg
Юаны үеийн Төмөр хааны хөрөг
Хаанчлал 1294 оны 5 сарын 10 – 1307 оны 2 сарын 10
Хаан ширээнд
суусан
1294 оны 5 сарын 10
Хэргэм, цол Өлзийт хаан ᠥᠯᠵᠡᠶᠢᠲᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ
Төрсөн 1265 оны 10 сарын 15 (1265-10-15)
Нас барсан 1307 оны 2 сарын 10 (41 насалсан)
Нас барсан газар Ханбалиг (одоогийн Бээжин)
Өмнөх хаан Хубилай хаан
Дараагийн хаан Хайсан хүлэг хаан
Их хатан Булган хатан
Хааны овог Боржигин
Монгол улс

Амьдрал[засварлах]

Төмөр нь Чингимийн 3-р хөвгүүн болон 1265 оны 10сарын 15нд төржээ. Хубилай хааны том хүү Дорж залуу насандаа өөд болсон учир түүний 2 дахь хүү болох Төмөрийн аав Чингим угсаа залгамжлагч хунтайж болсон. Гэвч хүү Төмөрөө 21 настайд нь өөд болжээ. Тэрээр Өвөг эцгийнхээ мөрийг дагаж 1287 онд [Наяны бослого Наяны бослогыг дархаар явжээ. Тэгээд Төмөр болон Хубилайн түшмэл Төмөртэй хамт Наяныг даржээ.1293 онд Хубилай Төмөрийг Хархорум хот болон түүний ойр хавын газрын харгалзагчаар тавьжээ.1294 онд Хубилайг нас барсны дараа түүний түшмэлүүд нэн даруй хуралдай заралжээ. Чингимийн 2-р хүү Дармабала 1292 онд нас барсан тул түүний хөвгүүн Гамала, Төмөр 2 хаан ширээнд суух эрхтэй байсан. Төмөр хэдийгээр Хубилайн таалсан нэгэн боловч албан ёсоор хаан ширээг өвлөж аваагүй байсан. Тэрээр залуу насандаа архи дарсанд дурлаж ховдог шунахай сэтгэлтэй байсан тул өвөг эцэгтээ зэмлүүлж байсан. Тэр Монгол руу илгээгдэхдээ хэдийгээр өв залгамжлагчийн тамгыг авсан ч, албан ёсоор хаан суудлыг өвлөөгүй. 4-р сарын 14-ний хурилдай дээр санал гаргасан нь Хубилай хаан өөрөө Чингис хааны билэг сургаалыг хамгийн сайн мэддэг хүн хаан болох ёстой гэж хэлсэн тул 2 өрсөлдөхөөр болдог. Төмөрийн уран ярууд түүний ах Гамала нь ялагдсан. Бүх хүмүүс "Төмөр илүү мэдэж байна..... тэр бол хаан ширээний жинхэнэ залгамжлагч " хэмээн орилж байв. Зөвлөлийн тэргүүн Баян жанжин нь зөвхөн Хубилай хааны сонголт болох Төмөрийг л дэмжихээ зарлажээ. Төмөрийг Хубилайн бүх түшмэд болон түүний ээж Хөхжин хатан дэмжиж байсан тул Гамала хэдий хаан ширээнд санаархаж байсан ч ялагдсанаа хүлээжээ. Тэрээр түүхэндээ том гавьяа байгуулсангүй, улсаа яг Хубилай хааны өвлүүлснээр нь үлдээж чаджээ. Өлзийт Төмөр хаан нь 1307 оны 2сарын 10нд таалал төгсчээ. Таалал төгссөний дараа түүнд Хайсан хүлэг хаан Өлзийт хэмээх цолыг нэхэн өргөмжилсөн.

Өмнөх
Хубилай хаан
Их Монгол улсын хаан
1294-1307
Дараах
Хайсан Хүлэг хаан
Өмнөх
Хубилай хаан
Юань улсын хаан
1294-1307
Дараах
Хайсан Хүлэг хаан
Өмнөх
Хубилай хаан
Хятадын хаан
1294-1307
Дараах
Хайсан Хүлэг хаан