Баянзаг

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Баянзаг (Өөр нэр нь Улаан Эрэг) — Монгол улсын Өмнөговь аймаг, Говийн уулархаг бүст оршдог газар. Палеонтологийн ховор олдворууд олдсон газар гэдгээрээ дэлхий дахинд алдаршсан. Мөн үлэг гүрвэлийн өндөг олноор олдсоноос гадна үлэг гүрвэлийн үүрийг дэлхийд анх удаа чухам эндээс олжээ. Үүнээс гадна велоцираптор болон бусад олон арван сүүн тэжээлтний үлдэгдэл олдсон.

Resized pan-flaming-cropped2.jpg

Нэршил[засварлах | edit source]

Англи хэл дээрх ном зохиолд Flaming Cliffs («Галт хясаа») гэдэг нэр зонхилдог бөгөөд 1920-иод онуудад Америкийн Байгалийн түүхийн музейн зохион байгуулсан Төв Азийн экспедицийг ахлан энд ирсэн палеонтологич Рой Чэпмен Эндрюс хадан хясааны тод улбар өнгөөр өгсөн нэр юм. Уг өнгө нь ялангуяа нар жаргах үед онцгой тодордог. Заг их ургадаг учраас Баянзаг нэрийг авчээ. Мөн нутгийнхан Ширээ шавар, Тэмээн шавар, Улалзах цонж[1] гэхчлэн нэрлэх нь бий бөгөөд Төв Азийн экспедицийнхний баримт материалд Шавар ус гэсэн байдаг.

Байршил[засварлах | edit source]

Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотоос баруун урагш 550, Өмнөговь аймгийн төв Даланзадгад хотоос баруун хойш 110, Булган сумын төвөөс зүүн тийш 18 километрт, Арц богд уулын хөндийд оршино. 1920-иод онд ирсэн америкчууд Баянзагийн суурин хэмээн нэрийдсэн бөгөөд Төв Азийн III экспедицийн тайланд "...Баянзагийн суурин нь Хятадын Хаалган хотоос баруун хойш 600 километрт, Ховд орох замын дагууд оршино" хэмээн тэмдэглэжээ.

Үлэг гүрвэлийн голлох олдворууд[засварлах | edit source]

1924 онд Америкийн Байгалийн түүхийн музейн экспедицийн палеонтологич Хэнри Озборны олсон велоцирапторын гавлын яс. Урт нь 17 см.
  • Тероподууд
  • Орнитомимозаврууд
  • Тираннозавридууд: Алиорам, Тарбозавр
  • Дромеозавридууд: Велоцираптор, Заурорнитод, Мононихус
  • Теризинозаврууд: Теризинозавр
  • Овирапторууд: Овираптор
  • Гадрозавридууд: Зауролофууд
  • Протоцератопсидууд: Протоцератопсууд

Өмнө нь палеонтологчид овирапторыг протоцератопс зэрэг бусад үлэг гүрвэлийн өндгийг хулгайлж дардаг байсан хэмээн үздэг байжээ. Баянзагаас олдсон өндгийг протоцераптосынх гэж үзсэн нь үнэн хэрэгтээ овирапторынх байв.

Ном зохиол[засварлах | edit source]

  • Carpenter, Kenneth (1999) Eggs, nests, and baby dinosaurs: a look at dinosaur reproduction Indiana University Press, Блүмингтон, Индиана, ISBN 978-0-253-33497-8
  • Colbert, Edwin Harris (1984) The great dinosaur hunters and their discoveries Dover, Нью-Йорк, ISBN 978-0-486-24701-4
  • Novacek, Michael J. (1997) Dinosaurs of the Flaming Cliffs Anchor, Нью-Йорк, ISBN 978-0-385-47775-8
  • Novacek, Michael J.; Norell, Mark; McKenna, Malcolm C. and Clark, James (2004) «Fossils of the Flaming Cliffs» Dinosaurs and other Monsters (special edition of Scientific American 14(2):) Scientific American, Нью-Йорк.

Солбицол: 44°08′18.66″N 103°43′40.02″E / 44.1385167°N 103.7277833°E / 44.1385167; 103.7277833

  1. http://asiarussia.ru/news/19933/