Борын дутагдал (ургамал)

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Борын дутагдал нь ургамалд микротэжээл болох бор дутагдахад илрэнэ. Борын дутагдал нь хамгийн өргөн тархсан микротэжээлийн дутагдлуудын нэг бөгөөд ургацын хэмжээ ба чанарыг бууруулж их хэмжээний эдийн засгийн алдагдалд хүргэдэг.[1] Борын дутагдал нь ургамлын вегетатив ба нөхөн үржилийн хөгжилүүдэд сөргөөр нөлөөлнө. Энэ нь эсийн тэлэлт, меристемийн ухжил, нөхөн үржлийн бууралт зэргээр илрэнэ.[2]

Ургамал нь борыг усанд уусдаг уусдаггүй аль аль хэлбэртэйгээр агуулдаг. Амьд ургамал дахь усанд уусдаг борын хэмжээ нийт нийлүүлэгдсэн борын хэмжээнээс хамааран хувирдаг бол, уусдаггүй бор хувьд үгүй. Борын дутагдал нь усанд уусдаггүй борын агууламжийн бууралттай нэгэн зэрэг явагддаг. Үүнээс, уусдаггүй бор нь үүрэгтэй харин уусдаг нь илүүдэл гэдэг нь харагдана.[3]

Бор нь дээд ургамлын амин чухал тэжээл юм. Энэ элементийн үндсэн үүрэг нь ургамлын эсийн ханын бүтцийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахад оршино.[4]

Хөрсний нөхцөл[засварлах | edit source]

Бор нь хөрсөнд олон хэлбэртэйгээр оршдог ба түгээмэл нь борын хүчил (H3BO3) юм. Борын хөрсөнд байх ёстой хэмжээ нь 12 мг/кг. Борын агууламж 0,14 мг/кг-с доош ороход борын дутагдал илэрч эхэлнэ. Борын дутагдал нь мөн өндөр рН-тай шүлтлэг хөрсөнд ажиглагдана. Учир нь шүлтлэг (суурилаг) орчинд борын хүчил уусдаггүй хэлбэрт шилжих ба түүнийг нь ургамал шингээн авч чаддаггүй.[5] Органик материйн агууламж багатай (<1.5%) хөрс мөн борын дутагдалд мэдрэмтгий байдаг. Ихээр угаагдсан элсэрхэг хөрсүүд мөн борын дутагдалд орох хандлагатай. Учир нь бор хөрсөнд баригдан хадгалагдаагүйд оршино.[6] Ургамлын хэрэгцээнээс хэтэрсэн, их хэмжээний борын агуулагтай хөрсөнд борын хордлого тохиолдож болно. Ургамалд хортой нөлөөлөх хэмжээ нь ургамлын зүйлээс хамаарна.[7]

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

  1. Shorrocks VM (1997). "The occurrence and correction of boron deficiency.". Plant and Soil 193 (1): 121–148. DOI:10.1023/A:1004216126069.
  2. (1995) Mineral Nutrition of Higher Plants, 2nd, San Diego: Academic Press, 379–396. Retrieved on 2012-11-21. 
  3. (2009) "Boron deficiency". Plant Signal Behav 4: 557–8. DOI:10.1093/pcp/pcn184.
  4. Camacho-Cristóbal, Juan J.. "Boron in plants: deficiency and toxicity". Journal of Integrative Plant Science. Retrieved on 2012-11-21.
  5. Boron the Overlooked Essential Element
  6. www.agnet.org
  7. Boron Toxicity