Хойд тэнгис

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Хойд тэнгис / Умард тэнгис
NASA NorthSea1 2.jpg
Хиймэл дагуулаас бүхэлдээ харагдах Хойд тэнгис
Nseamap.gif
Улс төрийн газрын зурагт Хойд тэнгис
Цутгадаг гол мөрөн Эльба, Везер, Рейн, Темза
Ай-савын-талбай 850 мянган[1] км²
Ай савын улс орон Норвеги Норвег, Flag of Denmark.svg Дани, Герман Герман,
Нидерланд Нидерланд, Бельги Бельги, Франц Франц,
Flag of the United Kingdom.svg Их Британи (Flag of England.svg Англи, Flag of Scotland.svg Шотланд)
Урт 800[1] км
Өргөн, эн 500[1] км
Мандлын талбай 750 мянган[1] км²
Эзлэхүүн 94 мянган [1] км³
Дундаж гүн 95[1] м
Гүнзгий 725[2] м

Хойд тэнгис, Умард тэнгис нь Атлантын далайн нэгэн тэнгис бөгөөд Норвеги, Дани, Англи, Герман, Голланд, Бельги, Франц улсуудын хооронд оршино.

560 км өргөн, 970 км урт, нийт 575,000 км2 талбайтай, дунджаар 94 метр гүнтэй бөгөөд хамгийн ихдээ 700 м, гүехэн газраа 15 м байна. Усны эзэлхүүн нь 54,000 км³[3], дэлхийн 13 дахь том тэнгис юм[4].

Усны давсжилт жилийн улирал болон байрлалаас хамааран өөр өөр байна. Жишээлбэл, голын цутгалан орчим 1.5-2.5%, тэнгисийн хойд хэсгээр 3.2-3.5% хүрдэг[4] нь Хойд Атлантын далайн дундаж давсжилтаас бага юм. Усны температур нь Атлантын далайн урсгал, улирал, усны гүн зэргээс хамаарах ба зундаа 25 °C, өвөлдөө 10 °C болно. Усны гүнд температур тогтмол, 10 °C байна[4]

1958 онд Хойд тэнгист анхны байгалийн хийн орд нээгдсэнээс хойш уг тэнгис нь газрын тос, байгалийн хийн нэгэн чухал бүс болсон байна[5]. 1999 онд олборлолт дээд цэгтээ хүрч нэг өдөрт 6 сая орчим баррель газрын тос, 280,000,000 м³ байгалийн хий олборлож байсан байна.

Ишлэл[засварлах]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Vittorio Barale, Martin Gade. North sea // Remote sensing of the European seas. — Springer, 2008. — P. 8-10. — ISBN 9781402067716
  2. Северное море // Большой энциклопедический словарь. 2000
  3. Answers Corporation, North Sea: Definition and Much More from Answers.com, <http://www.answers.com/topic/north-sea?cat=travel> (retrieved on July 19, 2007)
  4. 4.0 4.1 4.2 OSPAR Commission, for the protection of the marine environment of the North-East Atlantic., Geography, hydrography and climate, <http://www.ospar.org/eng/doc/pdfs> (retrieved on July 19, 2007)
  5. Hugo Manson (12-Jun-2006). Brief History of North Sea Oil and Gas. Department of History, University of Aberdeen. 2007-07-24-д хандсан.

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: North Sea