Алан Матисон Тюринг

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Алан Матисон Тюринг
Тюрингийн 16 настай байхдаа авахуулсан зураг
Тюрингийн 16 настай байхдаа авахуулсан зураг
Тө. өдөр 1912 оны 6 сарын 23 (1912-06-23)
Тө. газар Лондон, Англи, Нэгдсэн Вант улс
Нас бар.
газ.
1954 оны 6 сарын 7 (41 насалсан)
Вилмслоу, Чешир, Англи, Нэгдсэн Вант улс
Үндэстэн Британи
Су. нутаг Холбоот вант улс
Тө. сург. Кэмбрижийн Кингс коллеж
Принстоны их сургууль
Танигдсан бүтээл Зогсоох асуудал
Тюринг машин
Энигмагийн криптоанализ
Автомат тооцоолон бодох төхөөрөмж
Тюрингийн шагнал
Тюринг тест
Тюринг-Механизм

Алан Матисон Тюринг (англ. Alan Mathison Turing (1912 оны 6 сарын 23) — (1954 оны 6 сарын 7)) — Английн нэрт математикч, логикч, криптографч, информатикийн хөгжилд хүчтэй нөлөө үзүүлсэн хүн. 1945 оны Их Британийн эзэнт гүрний медальтай, 1951 оноос Лондоны хатан хааны нийгэмлэгийн гишүүн болсон[1]. 1936 онд түүний санал болгосон абстракт тооцоолон бодох машин «Тюринг машин» нь өргөн хүрээнд зориулсан компьютер юм. [2]. Энэ машин нь алгоритмын ойлголтыг томьёолох болон одоо болтол янз бүрийн онолын болон хэрэглээний судалгаанд ашиглагдаж байна. Алан Тюрингийг олон нийт информатикийн болон хиймэл оюун ухааны эцэг хэмээн үздэг билээ.[3]. Дэлхийн II дайны үед Алан Тюринг Блетчли-паркт байрлах криптоанализийн чиглэлээр ЗГ-ын код болон шифрийн сургуульд ажиллаж байв. Тэрээр Hut 8 гэх бүлгийг удирдаж байсан бөгөөд Германы усан цэргийн флотын мэдээд криптоанализ хийхэд чиглэгдэж байв. Тюринг захианы нууцлалыг эвдэх хэд хэдэн арга зохиосон бөгөөд үүн дотор Германы Энигма шифраторын нууцыг тайлахад ашиглагдаж байсан Бомбе машинд зориулсан онолын суурь бүтээл ч гэсэн орж байв.

Дайны дараа Тюринг Их Британийн физикийн үндэсний лабораторид ажиллаж байв. Энд тэрээр өөрийн төслийн дагуу дэлхийд анх удаа санах ойд хадаглагдах програмтай компьютер ACE бүтээгджээ. 1948 онд эрдэмтэн маань Манчестерийн их сургуулийн дэргэдэх Макс Ньюманы тооцоолон бодох лабораторид нэгдсэн бөгөөд тэнд Манчестерийн компьютерууд[4] бүтээхэд туслахаар оролцсон ба дараагаар нь математик биологийн талаар сонирхож эхэлжээ.

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. http://slovari.yandex.ru/Тьюринг/БСЭ/Тьюринг%20Алан%20Матисон/%7Cзаглавие=Тьюринг Алан Матисон|издание=3-е
  2. (1955) "Alan Mathison Turing. 1912–1954". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 1: 253. DOI:10.1098/rsbm.1955.0019.
  3. (2001) Computability and Complexity Theory. ISBN 0-387-95055-9. Retrieved on 13 May 2011. 
  4. Leavitt 2007.