Триполи, Ливи
Триполи
طرابلس | |
|---|---|
 Далбаа | |
 Интерактив газрын зураг | |
  Триполи Ливи болон Африк дахь байршил  Триполи Триполи (Африк) | |
| Солбицол: 32°53′14″N 13°11′29″E / 32.88722°N 13.19139°EСолбицол: 32°53′14″N 13°11′29″E / 32.88722°N 13.19139°E | |
| Улс |  Ливи |
| Муж | Триполитани |
| Тойрог | Триполи тойрог |
| Анхны суурин | МЭӨ 7-р зуун |
| Үүсгэн байгуулагч | Финикчүүд |
| Засаг захиргаа | |
| • Хотын дарга (Төв Триполи) | Фадел Абу Аркуб |
| • Захирагч биет | Триполийн нутгийн зөвлөл |
| Газар нутаг | |
| 1,507 км2 (582 бээр2) | |
| Өндөр | 81 м (266 фут) |
| Хүн ам (2023[1]) | |
| • Нийслэл хот | 1,183,000[1] |
| • Байр | Ливид 1-т |
| • Хотын бүс | 1,176,296 |
| • Бөөгнөрөл | 1,192,436 |
| Цагийн бүс | UTC+2 (ЗЕЦ) |
| Бүсийн дугаар | 21 |
| Улсын дугаар | 5 |
| Вэб сайт | tlc.gov.ly (архивласан) |
Триполи нь Ливийн нийслэл. Ливийн умард хэсэгт, Газар дундын тэнгисийн эрэг дээр орших хот юм. Хүн ам нь 1 сая 800 мянга бөгөөд тус орны хамгийн том хот болно.
Хотын нэр нь МЭӨ 7-р зуунд Карфагенчуудын байгуулсан 3 хотод финикчүүд суурьшиж, грек хэлний "3 хот" гэсэн утга бүхий Tripolis хэмээн нэрлэснээс үүдэлтэй. Араб хэлээр Тарабулус (طرابلس Tarābulus) гэгддэг ба Ливанд байдаг ижил нэртэй Триполи хотоос ялгахын тулд "Баруун Триполи" (Тарабулус ал-Гарб, طرابلس الغرب Tarābulus al-Gharb) гэж нэрлэх нь бий.
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]Вандалын хаант улсын үед Ливи нутгийн төв болон цэцэглэж, 645 онд Исламын эзэнт гүрний харьяанд орсон бөгөөд хожим Сицилийн вант улсад түр эзлэгдэж байсныг эс тооцвол Тунис болон Египет зэрэг муслим улсуудын захиргаанд оршиж байв.
1510 онд Испанийн довтолгоонд нэрвэгдэж, 1530 оноос Мальтын ордены захиргаанд орсон боловч 1551 онд Османы эзэнт гүрэнд эзлэгдэж, тус улсын Баруун Триполи мужийн төв болсон байна. Баруун Триполи муж нь 1911 онд Италид эзлэгдэх хүртэл оршжээ.
Италийн колони болсон тус бүс нутаг дэлхийн хоёрдугаар дайны үед буюу 1943 онд Английн армид эзлэгдэж, 1951 онд тусгаар тогтносон Ливи улсын нийслэл болсноор тус улсын улс төр, эдийн засаг, соёлын төв болон хөгжиж байна. 1986 онд Ливийн ерөнхийлөгч Муаммар Каддафиг хөнөөхөөр АНУ-ын агаарын болон тэнгисийн цэргийн хүчнүүд тус хотыг бөмбөгдсөн юм.
Уур амьсгал
[засварлах | кодоор засварлах]| Цаг уурын мэдээлэл: Триполи (1961–1990, туйлын үе 1944–1993) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
| Макс. Температур °C (°F) | 32.2 (90.0) |
35.3 (95.5) |
40.0 (104.0) |
42.2 (108.0) |
45.6 (114.1) |
47.8 (118.0) |
48.3 (118.9) |
48.3 (118.9) |
47.2 (117.0) |
42.2 (108.0) |
37.2 (99.0) |
31.1 (88.0) |
48.3 (118.9) |
| Дундаж дээд °C (°F) | 16.4 (61.5) |
18.5 (65.3) |
20.7 (69.3) |
23.7 (74.7) |
27.1 (80.8) |
30.4 (86.7) |
31.7 (89.1) |
32.6 (90.7) |
31.0 (87.8) |
26.5 (79.7) |
23.0 (73.4) |
18.7 (65.7) |
25.0 (77.1) |
| Өдрийн дундаж °C (°F) | 12.7 (54.9) |
13.9 (57.0) |
15.3 (59.5) |
18.7 (65.7) |
21.9 (71.4) |
25.3 (77.5) |
26.7 (80.1) |
27.7 (81.9) |
26.2 (79.2) |
21.5 (70.7) |
16.8 (62.2) |
13.9 (57.0) |
20.1 (68.1) |
| Дундаж доод °C (°F) | 8.0 (46.4) |
9.1 (48.4) |
10.5 (50.9) |
13.7 (56.7) |
16.7 (62.1) |
20.1 (68.2) |
21.7 (71.1) |
22.7 (72.9) |
21.4 (70.5) |
17.6 (63.7) |
12.5 (54.5) |
9.3 (48.7) |
15.3 (59.5) |
| Мин. температур °C (°F) | −0.6 (30.9) |
−0.6 (30.9) |
0.6 (33.1) |
2.8 (37.0) |
5.0 (41.0) |
10.0 (50.0) |
12.2 (54.0) |
13.9 (57.0) |
11.8 (53.2) |
6.6 (43.9) |
1.1 (34.0) |
−1.3 (29.7) |
−1.3 (29.7) |
| Тунадас мм (инч) | 62.1 (2.44) |
32.2 (1.27) |
29.6 (1.17) |
14.3 (0.56) |
4.6 (0.18) |
1.3 (0.05) |
0.7 (0.03) |
0.1 (0.00) |
16.7 (0.66) |
46.6 (1.83) |
58.2 (2.29) |
67.5 (2.66) |
333.9 (13.15) |
| Бороотой өдөр (≥ 0.1 mm) | 9.4 | 6.4 | 5.8 | 3.3 | 1.5 | 0.6 | 0.2 | 0.0 | 2.3 | 6.8 | 6.9 | 9.1 | 57.4 |
| Дундаж харьцангуй чийгшил (%) | 66 | 61 | 58 | 55 | 53 | 49 | 49 | 51 | 57 | 60 | 61 | 65 | 57 |
| Сарын дундаж нартай цаг | 170.5 | 189.3 | 226.3 | 255.0 | 306.9 | 297.0 | 356.5 | 337.9 | 258.0 | 226.3 | 186.0 | 164.3 | 2,974 |
| Өдрийн дундаж нартай цаг | 5.5 | 6.7 | 7.3 | 8.5 | 9.9 | 9.9 | 11.5 | 10.9 | 8.6 | 7.3 | 6.2 | 5.3 | 8.1 |
| Эх сурвалж 1: Дэлхийн Цаг Уур Судлалын Байгууллага[2] | |||||||||||||
| Эх сурвалж 2: Deutscher Wetterdienst (хэтийн үзүүлэлт ба чийгшил),[3] Arab Meteorology Book (зөвхөн нар)[4] | |||||||||||||
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
- 1 2 "Libya". 6 November 2023. Эх хувилбараас архивласан: 17 January 2026.
- ↑ "World Weather Information Service – Tripoli". Дэлхийн Цаг Уур Судлалын Байгууллага. 2011. Татаж авсан: 2026-04-22.
- ↑ "Klimatafel von Tripolis (Flugh.) / Libyen" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (Герман хэлээр). Deutscher Wetterdienst. Татаж авсан: 2026-04-22.
- ↑ "Appendix I: Meteorological Data" (PDF). Springer. Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 2016-03-04. Татаж авсан: 2026-04-22.