Хар тэнгис

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Хар тэнгис
Crimea Laspi Sunset.jpg
Крымын хойг дахь Хар тэнгисийн эрэг
Black Sea map.png
Дээрх улс төрийн газрын зургийн голд Хар тэнгис
Цутгадаг гол мөрөн Дунай, Днепр
Ай савын улс орон Flag of Bulgaria.svg Болгар, Гүрж Гүрж,
Орос ОХУ,Flag of Romania.svg Румын,
Flag of Turkey.svg Турк, Flag of Ukraine.svg Украйн
Урт 1,148 км
Өргөн, эн 615 км
Мандлын талбай 436,402 км²
Эзлэхүүн 547,000 км³
Гүнзгий 2,211 м
Дундах арлын тоо арваад
Эгц доош бүтнээрээ харагдах Хар тэнгис

Хар тэнгис нь зүүн өмнөд Европд, Анатолийн хойг (Турк) дээр байрлах, эх газар дундын тэнгис юм. Уг тэнгис нь Газар дундын тэнгис, Эгейн тэнгисээр Атлантын далайтай холбогдоно. Босфорын хоолой нь Хар тэнгисийг Мраморын тэнгистэй, улмаар Дарданелийн хоолой нь Эгейн тэнгистэй холбоно. Эгейн тэнгис нь Газар дундын тэнгисийн нэг хэсэг гэж тооцогддог байна. Эдгээр тэнгисүүд (уснууд) нь Ази болон Европ тивийн хил юм. Хар тэнгис нь баруун хойд талдаа Керчийн хоолойгоор Азовын тэнгистэй холбогдоно.

Хар тэнгисийн нийт талбай нь 436400 км2, [1], хамгийн их гүн нь 2200 метр [2] хүрнэ. Газар дундын тэнгистэй адил Хар тэнгис рүү жилд 200 км³ Атлантын далайн ус урсаж ирэх бөгөөд ууршилтын улмаас ус нь харьцангуй өндөр давсжилттай болдог байна. Эх газраас жилд 320 км³цэнгэг ус цутгах бөгөөд уг тэнгист цутгадаг хамгийн том мөрөн бол Дунай мөрөн юм[3].

Турк, Болгар, Румын, Украйн, Орос, Гүрж улсууд Хар тэнгистэй хиллэнэ[4]. Крымын хойг нь Украйны автономит эрхтэй муж юм.

Мөн үзэх[засварлах]

Ишлэл[засварлах]

  1. 436,400 km² Black Sea Geography. University of Delaware College of Marine Studies (2003). 2006 оны December 2-д хандсан.
  2. Unexpected changes in the oxic/anoxic interface in the Black Sea. Nature Publishing Group (30 March 1989). 2006 оны December 2-д хандсан.
  3. The Danube Spills into the Black Sea NASA Visible Earth. Retrieved 2 December 2006.
  4. Sosio-economic indicators for the countries of the Black Sea basin. (2001). In UNEP/GRID-Arendal Maps and Graphics Library. Retrieved 2 December 2006 from http://maps.grida.no/go/graphic/sosio_economic_indicators_for_the_countries_of_the_black_sea_basin_giwa.
  • Charles King, The Black Sea: A History, 2004, ISBN 0-19-924161-9
  • William Ryan and Walter Pitman, Noah's Flood, 1999, ISBN 0-684-85920-3
  • Neal Ascherson, Black Sea (Vintage 1996), ISBN 0-09-959371-8
  • Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (Black Sea: Encyclopedic Dictionary). 2 Cilt (2 Volumes). Heyamola Publishing. Istanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9.
  • Rüdiger Schmitt, "Considerations on the Name of the Black Sea", in: Hellas und der griechische Osten (Saarbrücken 1996), pp. 219–224
  • West, Stephanie. "‘The Most Marvellous of All Seas’: the Greek Encounter with the Euxine", Greece & Rome, Vol. 50, Issue 2 (2003), pp. 151–167.

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Хар тэнгис