Чацаргана

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Чацаргана
Чацарганы бут. Нидерланд
Чацарганы бут. Нидерланд
Биологийн ангилал
Аймаг: Ургамал
Хүрээ: Цэцэгт ургамал
Анги: Хос навчит ургамал
Баг: Сарнай
Овог: Elaeagnaceae
Төрөл: Чацаргана Elaeagnaceae
Карл Линней
Дэд зүйлүүд

Ердийн чацаргана Hippophae rhamnoides
Hippophae salicifolia

Чацаргана (лат. Hippophae) нь Elaeagnaceae овгийн бутлаг ургамал, мөн түүний үр жимсийг хэлнэ. Европ, Азид 6 зүйл, 12 дэд зүйлийн чацаргана зэрлэгээрээ ургадаг, өргөн тархсан ургамал юм. Монгол, Хятад, Энэтхэг, Балба, Пакистан, Орос, Их Британи, Франц, Дани, Нидерланд, Герман, Польш, Финланд, Швед, Норвеги зэрэг улсуудад ургана. Дэлхий дээрх чацарганы нөөц бүхий 1.5 сая гектар газрын 90 орчим хувь нь Хятад улсад ногддог.[1] Чацарганы бут нь ихэнхдээ 0.5–6 м өндөртэй байх боловч хааяа Төв Ази зэрэг хуурай, элсэрхэг нутагт 10 м хүртэл ургах нь бий.Чацаргана нь манай орны хойд хэсэгт ихэвчлэн ургадаг бөгөөд аль ч газар ургах чадвартай ургамал юм.

Чацаргана эр, эм нь тусдаа ургадаг бөгөөд үүнийг 2 гэрт ургамал гэнэ. Чацаргана ургах орчны нөхцөлд амархан дасаж хурдан ургах боловч, ус чийг сайтай элсэрхэг хөрсөнд илүү ургаж, шаварлаг хөрсийг тэсвэрлэх чадвар султай ургамал юм. Хөрс, усны горимыг зохицуулах, хөрсний үржил шимийг дээшлүүлэх, хамгаалах зэрэг экологийн өндөр ач холбогдолтойгоос гадна хүнс, эм, гоо сайхан, өргөн хэрэглээний болон үйлдвэрлэлийн үнэт түүхий эд болно.

Ердийн чацарганы үр жимс

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Dharmananda S. Sea buckthorn, Institute of Traditional Medicine Online, 2004