Жавахарлал Неру

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Хадмал толь
хинди जवाहरलाल नेहरू
латин Jawaharlal Nehru
Жавахарлал Неру
1947 оны Жавахарлал Неру
1947 оны Жавахарлал Неру
Энэтхэг Энэтхэг улсын ерөнхий сайд
1947.08.15 — 1964.05.27
(17 жил, анхны ерөнхий сайд)
Дараах Гулзарилал Нанда (үүрэг гүйцэтгэгч)
Төрсөн 1889 оны 11 сарын 14 (1889-11-14)
Британийн Энэтхэг, Умар
өрнөд муж, Аллахабад
(өнөө Энэтхэг, Уттарпрадеш муж)
Өнгөрсөн 1964 оны 5 сарын 27
(74 насалсан)
Энэтхэг, Дели, Шинэ Дели
Улс орон Британийн Энэтхэг (анх)
Flag of India.svg Энэтхэг (хожим)
Нам эвсэл Энэтхэгийн үндэсний хурал
Гэр бүл эхнэр Камала Каул
охин Индира Ганди
Мэргэжил улс төрч, өмгөөлөгч, зохиолч
Гарын үсэг Jawaharlal Nehru Signature.svg

Жавахарла́л Не́ру (18891964; 74 насалсан) − 1947-1964 онд ажилласан Энэтхэг улсын анхны ерөнхий сайд, улс төрч байв.

Махатма Гандийн алдар дагуулал доор Энэтхэгийн тусгаар тогтнолын төлөө хөдөлгөөнийг амжилттай удирдсан, Энэтхэгийг "тусгаар тогтносон, социалист, шашингүй, ардчилсан, бүгд найрамдах улс" болгосон улс цогцлоогч байлаа.

Ард түмэнд "Пандит" (багш - бандид) хэмээн хүндлэгдсэн ба хүүхдүүдэд "Чача" (ах) Неру хэмээн авгайлагджээ.

Намтар[засварлах | edit source]

Энэтхэгийн чинээлэг өмгөөлөгч, улс төрч Мотилал Неругийн хүү болон төрсөн Жавахарлал Неру Кембрижийн дээд сургуульд сурч өмгөөлөгч болжээ. Энэтхэгт эргэн ирээд Аллахабадын дээд шүүхэд ажиллаж байгаад улс төрсч оржээ. Бага залуугаасаа Энэтхэгийн улс төрчд өрсөн тэрээр 1920-иод оноос Энэтхэгийн үндэсний хурал намын зүүн жигүүрийн гол төлөөлөгч болжээ. 1929 онд Намын дарга болсон тэрээр Британийн Энэтхэгийн засгийн газарт Энэтхэгийн тусгаар тогтнуулахыг шаарджээ.

Неру болон Үндэсний хурал нам 1930-иад оны Энэтхэгийн улс төрийг тусгаар тогтнолын төлөө чиглүүлсэн бөгөөд 1937 онд орон нутгийн сонгуулиуд явагджээ. 1942 онд "Энэтхэгээс гар" хөдөлгөөний дараа Неру, Ганди нарын намыг Британийн засгийн газраас буруутган хорьж цагджээ. Нэг намд байсан Мухаммад Жинна лал шашинтны холбоог тэргүүлсэн бөгөөд 1947 онд Британийн Энэтхэг шашны байдлаар хүний амь ихээр эрсдүүлэн Энэтхэг, Пакистан хэмээн хуваагдахад Неру, Жинна хоёр хоёр талд удирдаж байв.

Ганди Неруг залгамжлагчаа хэмээн дэмжсэн бөгөөд Неру 1947-1964 оны хооронд тусгаар тогтносон Энэтхэг улсын анхны ерөнхий сайдаар ажиллав. 1950 оны Энэтхэгийн үндсэн хуулиар эдийн засгийг хөгжүүлэх хөтөлбөр, нийгэм, улс төрийн шинэтгэлийг баталсан ба Неруг ажиллах хугацаанд Энэтхэг колони орноос бүгд найрамдах, олон ургалч, олон намт ардчилсан улс болон тогтжээ. Гадаад бодлогын хүрээнд эвсэлд үл нэгдэх байр суурь баримталсан ба Өмнө Азид нөлөө бүхий гүрэн болон тогтжээ.

Неругийн удирдсан Үндэсний хурал нам 1951, 1957, 1962 оны улсын болон орон нутгийн сонгуульд дараалан олонхийн санал авч байсан байна. Неру 1962 оны Энэтхэг-Хятадын дайны үеийн ээдрээний дараа ч алдартай хэвээр үлдсэн бөгөөд өдгөө түүний төрсөн өдөр 11 сарын 14-ны өдрийг Энэтхэгт Хүүхдийн баяр тэмдэглэдэг өдөр болгожээ.

Түүний охин Индира Ганди, зээ хүү Ражив Ганди нар мөн Энэтхэгийн ерөнхий сайдаар ажиллаж байв.

Зураг[засварлах | edit source]

Викимедиа зургийн сан:
«Жавахарлал Неру»
Өмнөх
-
Энэтхэг улсын
ерөнхий сайд

1947 – 1964 он
Дараах
Гулзарилал Нанда
(үүрэг гүйцэтгэгч)