Йохан Густав Ренат

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Ренатын зурсан Зүүнгарын хаант улсын хоёр газрын зургийн нэг

Йохан Густав Ренат (шве. Johan Gustaf Renat; 1682, Стокгольм, Швед - 1744 ) нь швед цэрэг, зураг зүйч юм. Тэрбээр Зүүнгар, Зүүн Туркестаны газрын зургийг нарийвчлан гаргасан анхны европ хүн гэдгээрээ алдартай.

Цэргийн карьерын эхлэл ба олзлогдсон нь[засварлах | edit source]

Голландын еврейчүүдийн удам Ренат нь Умардын их дайны үеэр XII Карлын армид их бууны артиллерт байсан бөгөөд Полтавын тулалдааны дараа олзлогджээ. Олзлогдсон 20 мянган шведчүүдийг эхлээд Москва руу, тэндээс 1711 онд Тобольск руу илгээжээ. Тобольскийн цөллөгийн үеэр түүнийг цэргийн цуваанд оруулж 1716 онд Ямышевийн цайзыг Зүүнгарын цэргүүдээс хамгаалах, Бухгольцын экспедицид туслахаар явуулсан байна. Цувааг Зүүнгарын Цэвээнравдан ханы цэргүүд эзэлсний дараа бусад шведүүдийн хамт зүүнгаруудын олзны цэрэг болж Хулж хот руу илгээгджээ.

Зүүнгарын боолчлол ба Швед рүү буцаж ирэв[засварлах | edit source]

Ренат ойрадуудын дунд арван долоон жилийг Зүүнгарын ноёд Цэвээнравдан, Галданцэрэн нарын албанд зориулжээ . Ренатын шууд оролцоотойгоор артиллерын их буу, зэвсэг, уул уурхайн үйлдвэрүүд баригдсан юм. Олзлогдсон швед болон оросууд Зүүнгарт цэргийн үйлдвэрлэл бий болох, Зүүнгарын хаант улс Манжтай хийсэн дайнд цэргийн хүч чадлыг бэхжүүлэхэд их хувь нэмэр оруулсан юм. Түүнийг Зүүнгар дахь байлдааны ажиллагаа дууссаны дараа суллахаар амласан.

Ренат 1733 онд Зүүнгарын албанд хөрөнгө цуглуулж, олзлогдсон швед бүсгүй Брижит Шерценфельдтэй гэрлэж Оросын элчин, хошууч Леонти Угримовын хамт Москвад буцаж ирэв. 1734 онд тэрбээр эхнэр болон Зүүнгарын хаант улсын бүрэлдэхүүнд байсан түрэг угсааны Алтан, Яманкис, Сарай гэсэн гурван зарц нарын хамт (Ойрад-Монголын 1640 онд баталсан Их цааз бичигт ноёд, зайсан нар нь өөрийн албат ойрад-монгол хүмүүсийг гаднын иргэнд зарцлуулахаар өгөхийг хорьсон байдаг) Стокхольм хотод хүрч ирээд Хуучин хотод байшин худалдаж авчээ. 1739 онд ахмад цол хүртлээ цэргийн албанд зүтгэсэн байна.

Хувийн ажиглалт, тодорхойлолтын үндсэн дээр боловсруулсан Зүүнгарын хоёр газрын зургийг олон нийт удаан хугацаанд мэддэггүй байв. 1878 онд хааны номын санд туслах номын санчаар ажиллаж байсан Йохан Август Стриндберг эдгээр хуулбарыг олсон бөгөөд , Ж.К.Гротоор дамжуулан Оросын газар зүйн нийгэмлэгт хүлээлгэн өгчээ. 1881 онд А.И. Макшеев анх нийтэлсэн байна. Арван жилийн дараа анхны зургийг Уппсалагийн Их Сургуулиас олж, өнөөг хүртэл хадгалж байна.

Уран зохиолд[засварлах | edit source]

  • Иохан Густав Ренат - А.В.Ивановын "Тобол" (2017) нэрт романы гол дүрүүдийн нэг болон 2018 онд гарсан Тобол нэрт киноны дүр.

Холбоосууд[засварлах | edit source]