Намжилын Норовбанзад

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Намжилын Норовбанзад
Ерөнхий мэдээлэл
Төрсөн он1931 он
Төрсөн газарМонгол улсын Дундговь
аймгийн Дэрэн сум
Нас барсан нь2002 оны 12 сарын 21 (71 наслав)
Яс үндэсМонгол үндэстэн
Улсын иргэнFlag of Mongolia.svg Монгол (БНМАУ → МУ)
Ажил үйлдуучин
Дуулдаг хэлмонгол хэл
Урсгалуртын дуу
Танил үе1950-аад он — 2002 он
Алдар цол
Төр нийгмийн шан
Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар
Монгол Улсын Ардын жүжигчин Төрийн шагнал

Намжилын Норовбанзад (1931.12.10-2002.12.21) нь Дундговь аймгийн Дэрэн сумын уугуул, Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин, Төрийн шагналт уртын дуучин юм.

Тэрээр 1957 онд Москва хотноо болсон Дэлхийн оюутан, залуучуудын их наадмаас алтан медаль хүртэж дуучны гараагаа амжилттай эхлүүлжээ. 1993 онд Японы Фүкүокагийн "Азийн соёлын шагнал"-ыг хүртсэн.

Монгол уртын дууг дэлхий дахинд таниулсан түүний гавъяаг үнэлж, 1961 онд Гавьяат жүжигчин, 1969 онд Ардын жүжигчин, 1984 онд Төрийн шагнал, 1999 онд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар цолоор шагнажээ.

Ажил, амьдрал, шагнал[засварлах | edit source]

Долоон настайгаасаа дуулж эхэлсэн

1949 онд Намсрайн Банзрагчтай гэр бүл болсон.3 хүүхэд төрүүлжээ.

1952-1954 онд аймгийн шүүхэд бичээч, аймгийн Үйлдвэрчний Эвлэлийн зөвлөлд бичээч, бичиг хэргийн эрхлэгч.

1956 онд Монголын бүх ард түмний урлагийн их наадамд алтан медаль

1957 онд Дэлхийн оюутан залуучуудын их наадам (Москва) Сэрүүн сайхан хангай дуугаар алтан медаль

1957-1990 он хүртэл Улсын Ардын дуу бүжгийн чуулгад гоцлол дуучин.

1957 онд Францын Парист олон улсын ажилчин залуусын фестивалд оролцов.

1960 оны Данийн Копенхагенд Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн өдөр - Мартын наймны 50 жилийн ойд зориулсан олон улсын эмэгтэйчүүдийн уулзалтад оролцсон. Манай төлөөлөгчдийг Монголын эмэгтэйчүүдийн хорооны дарга Сүхбаатарын Янжмаа даргалжээ.

1961 оны төмөр үхэр жил Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн баярт "Уяхан замбутивийн наран" дуугаа дуулсан нь өндөр үнэлгээ авчээ.1961 онд Улсын Гавъяат жүжигчин цолоор шагнуулсан.

1969 онд Ардын жүжигчин

1974 онд Сэрүүн сайхан хангай дууг түүний дуулснаар ЮНЕСКО-гийн соелын өвд бүртгэжээ

1984 онд Төрийн шагнал хүртсэн

1997 онд Хөдөлмөрийн баатар цолоор шагнуулсан

1960-2002 онд монгол ардын уртын дууг өөрийн орондоо төдийгүй Франц, Дани, Орос, Хятад, Япон, Солонгос, Энэтхэг, Бангладеш, Герман, Итали, Чехословак, Унгар, Болгар, Польш, Югослав, АНУ зэрэг орнуудад айлчлан тоглож сурталчлан таниулж байжээ.Ялангуяа Япон улсад 1978-2002 онд олон удаа зочлон тоглож монгол ардын уртын дууны гайхамшигийг танилцуулж байв.

Уран бүтээл[засварлах | edit source]

Түүний репертуарт Монгол ардын уртын дууны охь болсон Сэрүүн сайхан хангай, Уяхан замбуутивийн наран, Эртний сайхан, Дөмөн, Энх мэндийн баяр, Хэрлэнгийн барьяа, Түмэн эх, Өвгөн шувуу хоёр, Дуртмал сайхан, Бор борын бялзуухай, Саруул тал зэрэг дуунаас гадна монгол ардын богино дуу Баян Монгол, Үхэрчин хүү, Үлэмжийн чанар, Манарч байгаа шил, Ганган хар морь, Гоолингоо, Ян тайван гөөгөө зэрэг дуу түүнчлэн Дөрвөн цагийн тал зэрэг дуунуудыг дуулжээ. Сэрүүн сайхан хангай дуу нь түүний дуулсанаар ЮНЕСКО-д бүртгэгджээ.Ард түмний дунд хамгийн алдаршсан дуу нь Уяхан замбутивийн наран мөн.

Н.Норовбанзад уянгалаг цээл хоолой бүхий дуучин, монгол ардын уртын дууны давтагдашгүй уран бүтээлч төдийгүй ардын уртын дууг урлагийн тайзны урлагт хүргэн хөгжүүлэн, мөнхжүүлж өөрийн гэсэн дэг сургуулийг бий болгожээ.

Монгол ардын уртын дууны эмхтгэл нотны хамт бичсэн Талын морьтны дуу номыг 2000 онд хэвлүүлсэн

Норовбанзадын уртын болон зарим богино дууг

1959 (Зээргэнтийн шил, Москва, Апрелевский завод )

1976 (Хонгор шарга, Цэнгэлийн эгшиг Москва Мелодия)

1979 ( Musical Voices of Asia, Victor, Japan),

1981,1984 (Алтан богдын шил, Бор тойрмын бялзуухай, Уяхан замбуутивийн нар Москва Мелодия) пянз

1994-онд Уяхан замбутивийн нар CD,

Зээргэнтийн шил CD,

Гоолингоо CD

1991 онд Уртын дууны хатан хаан баримтат кино

Зээргэнтийн шил DVD

Treasure of Mongolia DVD