Хан боргоцой

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Хан боргоцой
Ургаж буй хан боргоцой
Ургаж буй хан боргоцой
Биологийн ангилал
Аймаг: Ургамал
(зэрэглэлгүй) Monocots
(зэрэглэлгүй) Commelinids
Баг: Poales
Овог: Bromeliaceae
Дэд овог: Bromelioideae
Төрөл: Ananas
Зүйл: A. comosus
Латин нэр
Ananas comosus
(Карл Линней) Merr.
Ижил утгатай нэршил

Ananas sativus


Хан боргоцой (Ananas comosus) нь халуун оронд ургадаг, идэж болох ургамал ба түүний жимс юм. Энэхүү ургамал нь Парагвай болон Бразилын өмнөд хэсгээс гаралтай аж.

Хан боргоцой нь олон наст ургамал ба 1-1.5 м өндөртэй, 30 ба түүнээс дээш тооны тал тал тийш салаалан ургасан 30-100 см урт навчнуудтай. Энэ навчнуудын голд жимс нь боловсрох ба хурааж авсны дараа дахин жимс ургадаг. Гэхдээ дараа дараагийн жимсний хэмжээ нь жижгэрдэг тул нэг бутыг 3 жилээс илүү хэрэглэдэггүй байна.

Тариалалт[засварлах | edit source]

2018 онд дэлхийн хан боргоцойны тариалалт 27.9 сая тонн байсан бөгөөд Коста Рика, Филиппин, Бразил, Тайланд улсууд тэргүүлжээ.[1]

Хан боргоцойн тариалалт – 2018
Улс (сая тонн)
Коста РикаКоста Рика Коста Рика 3.4
ФилиппинФилиппин Филиппин 2.7
БразилБразил Бразил 2.6
ТайландТайланд Тайланд 2.1
ИндонезИндонез Индонез 1.8
ЭнэтхэгЭнэтхэг Энэтхэг 1.7
Дэлхий нийт 27.9
Эх сурвалж: НҮБ-ын ХХААБСМС[1]

Энэхүү жимс нь эрүүл мэндэд сайн аминдэм, бодисоор баялаг юм. С витамин гэхэд л 10Ог хан боргоцойд 15-76 мг бий. Мөн минерал ба бичил элементүүдээр баялаг. Ялангуяа кали маш их, 320 мг хүртэл агуулагддаг. Мөн уураг задалдаг бромелин байхаас гадна цусны даралт бууруулж, судсуудын хананаас өөхөн хуримтлалыг арилгаж, цусны эргэлт сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй.

Хан боргоцой биеэс ус гадагшлуулж, хаванг буулгадаг. Мөн гэдэс хямрах, ходоод өвдөхөд тустай. Нойр булчирхайн ажиллагааг хөнгөвчилж, арьсны нөсөө, сэвхийг арилгадаг сайн талтай гэгддэг.

Gallery[засварлах | edit source]

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. 1.0 1.1 Pineapple production in 2018, Crops/Regions/World list/Production Quantity (pick lists). UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT) (2019).

Гадаад холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Ananas comosus – Викимедиа дуу дүрсний сан