Хулж хот
Инин
Хулж, Кульжа, Нинюань | |
|---|---|
  Инин Шинжаан дахь байршил  Инин Инин (Шинжаан)  Инин Инин (Хятад) | |
| Солбицол (Хулж хотын захиргаа): 43°54′29″N 81°16′40″E / 43.9080°N 81.2777°EСолбицол: 43°54′29″N 81°16′40″E / 43.9080°N 81.2777°E | |
| Улс |  Хятад |
| Өөртөө засах орон | Шинжаан |
| Өөртөө засах тойрог | Или |
| Үүсгэн байгуулагч | Эрдэнэбаатар хунтайж |
| Үгийн гарал | Хийд |
| Захиргааны төв | Дөнмэхэллэ дэд дүүрэг |
| Газар нутаг | |
| 616.7 км2 (238.1 бээр2) | |
| • Хотын бүс (2018)[1] | 49 км2 (19 бээр2) |
| Хүн ам (2020)[2] | |
| • Хошууны энтэй хот | 778,047 |
| • Нягтрал | 1,300/км2 (3,300/бээр2) |
| • Хотын бүс (2018)[1] | 345,000 |
| • Нягтрал | 7,000/км2 (18,000/бээр2) |
| Цагийн бүс | UTC+8 (Хятадын Стандарт[a]) |
| Шуудангийн код | 835000 |
| Бүсийн дугаар | 0999 |
| Вэб сайт | Албан ёсны цахим хуудас |
| Хулж хот | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Хятад нэр | |||||||||||
| Хялбаршуулсан | 伊宁 | ||||||||||
| Уламжлалт | 伊寧 | ||||||||||
| |||||||||||
| Бусад Хятад нэр | |||||||||||
| Хятад хэл | 固勒扎 | ||||||||||
| |||||||||||
| Нинюань | |||||||||||
| Хялбаршуулсан | 宁远 | ||||||||||
| Уламжлалт | 寧遠 | ||||||||||
| |||||||||||
| Төвөд нэр | |||||||||||
| Төвөд | གུལ་ཅ | ||||||||||
| |||||||||||
| Монгол нэр | |||||||||||
| Монголын Кирилл | Хулж | ||||||||||
| Монгол бичиг | ᠬᠤᠯᠵᠠ | ||||||||||
| Уйгур нэр | |||||||||||
| Уйгур | غۇلجا | ||||||||||
| |||||||||||
| Манж нэр | |||||||||||
| Манж бичиг | ᡤᡡᠯᠵᠠ | ||||||||||
| Абкай | Gvlja | ||||||||||
| Мөллендорф | Gūlja | ||||||||||
| Орос нэр | |||||||||||
| Орос | Кульджа | ||||||||||
| Латинчлал | Kuldzha | ||||||||||
| Казах нэр | |||||||||||
| Казах | قۇلجا Құлжа Qulja | ||||||||||
| Ойрад нэр | |||||||||||
| Ойрад | ᡎᡇᠯᠴᠠ | ||||||||||
| Цагадайн нэр | |||||||||||
| Цагадайн | غولجا | ||||||||||
Хулж (Кульжа, Инин) — Хятад улсын Шинжааны Или тойргийн харьяа хошууны түвшний хот.
Газар зүй
[засварлах | кодоор засварлах]Хошууны түвшний Хулж хот одоо 629 км2 газар нутагтай. Далайн түвшнээс дээш 640 м өндөрт оршдог.
Зүүнгарын хотгорт Илийн голын умард талд, Казахстан улсын хилээс 70 км, Өрөмч хотоос 710 км зайтай оршдог.
2004 онд зэргэлдээх Хулж шяний нутгаас 100 км2 хоёр суурин нэмж хамааруулжээ.
Цаг уур
[засварлах | кодоор засварлах]| Цаг уурын мэдээлэл: Хулж, өндөр 663 м (2,175 фут), (1991–2020 оны хэвийн, туйлын үе 1951–одоо) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
| Макс. Температур °C (°F) | 12.5 (54.5) |
19.6 (67.3) |
28.3 (82.9) |
34.4 (93.9) |
36.6 (97.9) |
37.2 (99.0) |
40.6 (105.1) |
38.4 (101.1) |
37.3 (99.1) |
31.1 (88.0) |
25.0 (77.0) |
15.1 (59.2) |
40.6 (105.1) |
| Дундаж дээд °C (°F) | −1.1 (30.0) |
2.2 (36.0) |
12.0 (53.6) |
21.1 (70.0) |
25.7 (78.3) |
29.6 (85.3) |
31.6 (88.9) |
30.8 (87.4) |
26.2 (79.2) |
18.6 (65.5) |
9.0 (48.2) |
1.0 (33.8) |
17.2 (63.0) |
| Өдрийн дундаж °C (°F) | −7.6 (18.3) |
−3.8 (25.2) |
5.4 (41.7) |
13.5 (56.3) |
18.2 (64.8) |
22.2 (72.0) |
23.9 (75.0) |
22.6 (72.7) |
17.6 (63.7) |
10.0 (50.0) |
2.4 (36.3) |
−4.8 (23.4) |
10.0 (49.9) |
| Дундаж доод °C (°F) | −13.1 (8.4) |
−8.9 (16.0) |
−0.3 (31.5) |
6.8 (44.2) |
11.2 (52.2) |
15.4 (59.7) |
17.0 (62.6) |
15.4 (59.7) |
10.1 (50.2) |
3.5 (38.3) |
−2.2 (28.0) |
−9.4 (15.1) |
3.8 (38.8) |
| Мин. температур °C (°F) | −40.4 (−40.7) |
−34.7 (−30.5) |
−26.1 (−15.0) |
−8.6 (16.5) |
−2.3 (27.9) |
3.4 (38.1) |
6.9 (44.4) |
2.8 (37.0) |
−2.8 (27.0) |
−11.7 (10.9) |
−37.2 (−35.0) |
−37.2 (−35.0) |
−40.4 (−40.7) |
| Дундаж хур тунадас см (инч) | 21.4 (0.84) |
21.4 (0.84) |
21.1 (0.83) |
32.6 (1.28) |
29.8 (1.17) |
28.1 (1.11) |
28.4 (1.12) |
19.2 (0.76) |
15.1 (0.59) |
24.7 (0.97) |
37.1 (1.46) |
27.7 (1.09) |
306.6 (12.06) |
| Дундаж хур тунадастай өдрүүд (≥ 0.1 мм) | 8.5 | 7.6 | 6.9 | 7.9 | 8.0 | 8.5 | 7.9 | 6.1 | 4.8 | 5.6 | 8.0 | 8.9 | 88.7 |
| Цастай дундаж өдөр | 10.7 | 9.4 | 4.1 | 1.0 | 0.1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.8 | 4.9 | 10.7 | 41.7 |
| Дундаж харьцангуй чийгшил (%) | 77 | 75 | 64 | 53 | 52 | 54 | 53 | 54 | 56 | 66 | 74 | 78 | 63 |
| Сарын дундаж нартай цаг | 156.1 | 165.3 | 227.9 | 261.2 | 313.2 | 317.6 | 338.5 | 324.0 | 282.8 | 235.5 | 153.6 | 139.0 | 2,914.7 |
| Percentage possible sunshine | 53 | 55 | 61 | 64 | 68 | 69 | 73 | 76 | 77 | 71 | 54 | 51 | 64 |
| Эх сурвалж: Хятадын Цаг Уурын Алба[3][4][5] туйлшрал[6][7][8] | |||||||||||||
Хүн ам зүй
[засварлах | кодоор засварлах]520,000 хүнтэй. Уйгур, хятад, казах, хотон, монгол, шивэ ястан үндэстэн амьдардаг.
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]Монгол
[засварлах | кодоор засварлах]Хулж хот эртнээс хөгжсөн. 13-р зуунд Цагаадайн улсын харьяанд орж, дараа нь Моголистан, Зүүнгар улсынх болж байв. Илийн голын эргийн гол хот бөгөөд Зүүнгар улсын нийслэл, худалдааны гол төв байв.
Чин улс
[засварлах | кодоор засварлах]Хулжид 1851 онд манж-Оросын худалдааны гэрээ хийгдсэн. 1864-1866 онд Дунганы бослогын Якуб бегийн мэдэлд байсан бол 1871 онд оросын харьяанд орсон. 1881 оны Санкт-Петербургийн гэрээгээр эргээд Чингийнх болсон.
1884 онд «Хулж» шянь (хошуу нутаг) хавийг хятад хэлээр «Нинъюань» хэмээсэн. 1913 онд «Инин» гэдэг болсон.
1944-1949 онд Зөвлөлтийн дэмжлэгтэй мусульман, ДИУ-ын цэргийн хооронд тулаан болж байсан.
БНХАУ
[засварлах | кодоор засварлах]Хулж 1954 онд автономит тойргийн төв болсон. 1962 онд Зөвлөлт-Хятадын хилийн мөргөлдөөн болж байв.
1997 онд уйгурын 30 салан тусгаарлагчийг засгийн газрын цэрэг зэвсгийн хүчээр тараажээ. Лав 9 хүн алуулсан.
Нутгийн хуваарь
[засварлах | кодоор засварлах]Хулж хот одоогийн байдлаар 8 хороо (гудамж), 1 балгас (жэнь), 1 шян (сум)-гийн нутагт хуваагдана.
Тэмдэглэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ Шинжааны нутгийн иргэд Бээжингийн цагаас 2 цаг хоцордог UTC+6 (Шинжааны цаг) ажигладаг.
Эх сурвалж
[засварлах | кодоор засварлах]- 1 2 Cox, W (2018). Demographia World Urban Areas. 14th Annual Edition (PDF). Сент-Луис: Demographia. х. 88.
- ↑ "Xinjiang: Prefectures, Cities, Districts and Counties".
- ↑ 中国气象数据网 – WeatherBk Data (Хялбаршуулсан хятад хэлээр). Хятадын Цаг Уурын Алба. Татаж авсан: 2026-06-03.
- ↑ "Experience Template" 中国气象数据网 (Хялбаршуулсан хятад хэлээр). Хятадын Цаг Уурын Алба. Татаж авсан: 2026-06-03.
- ↑ 中国地面国际交换站气候标准值月值数据集（1971－2000年）. Хятадын Цаг Уурын Алба. Эх хувилбараас архивласан: 2013-09-21. Татаж авсан: 2026-06-03.
- ↑ "Extreme Temperatures Around the World". Татаж авсан: 2026-06-03.
- ↑ "中国各地城市的历史最低气温". Татаж авсан: 2026-06-03.
- ↑ "Yining Climate: 1991–2020". Starlings Roost Weather. Татаж авсан: 2026-06-03.