Хүчү

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Хүчү[1] хан хөвүүн (?-1236) бол Их Монгол улсын Хиад Боржигин овгийн Өгэдэй хааны 3-р хөвүүн. Тэр бол Гүюг хаан, Годан хан хөвүүн нарын дүү юм. Судрын чуулганд өгүүлснээр,"... Энэ хөвүүн маш их ухаантай, эрх дураараа байх хувь тавилан заяажээ..."[2] Өгэдэй хаан амьд ахуйдаа Хүчүгээр өөрийн хаан суудлыг залгамжлуулахаар зарлиг буулгаж, хунтайжаар өргөмжилж байсан хэдий ч, 1236 онд Сүн улстай хийж байсан дайнд амь үрэгджээ.

Гэр бүл[засварлах | edit source]


Судрын чуулганд бичсэнээр тэрээр Ширэмүн[3] [Ширамун[4]], Булагучи[5] [Булуочи[6]], Сөсэ[7] [Суса[8]] гэдэг гурван хөвүүнтэй. Харин Юань улсын сударт Ширэмүн гэдэг ганц хөвүүнтэй. Харин Булуочи нь Ширэмүнгийн хүү гэж ялгаатай бичсэн байна. Бас Анту гэдэг нэг охинтой. Тэр нь Ихирэсийн Буту хүргэний хүү Соёрха хүргэнтэй урагласан. Тэр хоёрын дундаас Чахурчин хүргэн, нэр нь тодорхойгүй охин (Хутугтай хатны үеэл дүү, Мөнх хааны бага хатан) гарсан.

Холбоотой мэдээлэл[засварлах | edit source]

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Ц.Сүрэнхорлоо гуайн Судрын чуулганы орчуулганд Кучу; Г.Акимын Шашдирын чуулганы орчуулганд Көчү; Харгана Б.Балжинням түүхч Кочу; Юань улсын сударт 闊出 (Kuò chū); Монгол улсын түүх номны II ботьд Хүчү гэж тус тус бичжээ. Үүнээс одоогийн Монгол түүхчдийн Хүчү гэх олонхийн саналыг дагав.
  2. Рашид аддин "Судрын чуулган" Орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть. т.7
  3. Рашидаддин Фазлуллах "Шашдирийн чуулган" Англи хэлнээс орчуулж, Уялга үг бичиж, тайлбар зүүлт үйлдсэн Хатагин Готовын Аким. УБ., 2015. II боть. т.461
  4. Рашид аддин "Судрын чуулган" Орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть. т.7
  5. Рашидаддин Фазлуллах "Шашдирийн чуулган" Англи хэлнээс орчуулж, Уялга үг бичиж, тайлбар зүүлт үйлдсэн Хатагин Готовын Аким. УБ., 2015. II боть. т.461
  6. Рашид аддин "Судрын чуулган" Орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть. т.7
  7. Рашидаддин Фазлуллах "Шашдирийн чуулган" Англи хэлнээс орчуулж, Уялга үг бичиж, тайлбар зүүлт үйлдсэн Хатагин Готовын Аким. УБ., 2015. II боть. т.461
  8. Рашид аддин "Судрын чуулган" Орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть. т.8