Дэлхийн ван

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Дэлхийн ван  Дэлхийн ван гаригийн одон орны тэмдэг
ESO - Pluto-Charon system (by).jpg
Дэлхийн ван, Хароны системийн зурсан зураг.
Нээлт
Нээсэн хүн Клайд Томбау
Нээсэн огноо 1930 оны 2 сарын 18
Нэршил
БГТ нэршил 134340 Pluto
Бага гаригийн
ангилал
одой гариг,
TNO,
плутойд,
KBO,
плутино
Эрин J2000
Апоцентр 7,375,927,931 км
49.305 032 87 а.н.
Перицентр 4,436,824,613 км
29.658 340 67 а.н.
Их хагас тэнхлэг 5,906,376,272 км
39.481 686 77 а.н.
Эксентриситет 0.248 807 66
Орбитийн үе 90,613.305 өдөр
248.09 жил
Үзэгдэх орбитийн үе 366.73 өдөр
Дундаж орбитийн хурд 4.666 км/с
Хазайлт 17.141 75°
11.88° (Нарны экваторт)
Өгсөгч уулзварын уртраг 110.303 47°
Перицентрийн аргумент 113.763 29°
Дагуул 3
Физик шинж чанар
Дундаж радиус 1,151 км[1]
0.18 дэлхий
Гадаргын талбай 1.665X107 км²[1]
0.033 дэлхий
Эзлэхүүн 6,39X109 км³[1]
0.0059  дэлхий
Масс (1.305 ± 0.007)X1022 кг[2]
0.002 1 дэлхий
0.178 сар
Дундаж нягтшил 2.03 ± 0.06 г/см³[2]
Экваторын гадаргын гравитацын хүч 0.81 м/с²[1]
0.083 g
Сансрын хоёрдугаар хурд 1.27 км/с[1]
Экватор дахь
эргэх үе
−6.387 230 өдөр
6 өдөр 9 цаг 17 мин 36 сек
Экваторын эргэлтийн хурд 47.18 км/цаг
Тэнхлэгийн хазайлт 119.591 ± 0.014° (орбитод)[2][3]
Хойд туйлын баруун мандалт 133.046 ± 0.014°[2]
Хойд туйлын хэлбийлт -6.145 ± 0.014°[2]
Албедо 0.49–0.66 (35%-р өөрчлөгдөнө)[4][5]
Гадаргын темп.
   Кельвин
бага дундаж их
33 K 44 K 55 K
Үзэгдэх гэрэлтэлт 13.65 хүртэл (дундажаар 15.1)[5]
Абсолют гэрэлтэлт (H) −0.7[6]
Өнцгийн диаметр 0.065" -с 0.115"[5][7]
Агаар мандал
Гадаргын даралт 0.30 Па (зуны хамгийн их)
Бүтэц азот, метан

Дэлхийн ван буюу албан ёсоор (134340) Pluto нь нарны аймгийн хоёр дахь том одой гариг юм. Нарыг тойрон эргэлддэг 10 дахь том биет болно. 1930 онд нээгдсэнээсээ хойш 2006 оныг хүртэл Нарны аймгийн 9 дэх гариг гэж тооцогддог байсан бөгөөд одоо Кюрперын бүсийн хамгийн том гишүүн гэгддэг.

Кюрперын бүсийн бусад биетүүдийн адилаар хад чулуу, уснаас бүрдэх бөгөөд Сарнаас эзэлхүүнээрээ 3 дахин, жингээрээ 5 дахин бага.

Ишлэл[засварлах]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Solar System Exploration: Planets: Pluto: Facts & Figures. NASA (2008-06-13). 2009-03-09-д хандсан.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 M. W. Buie, W. M. Grundy, E. F. Young, L. A. Young, S. A. Stern (2006). "Orbits and photometry of Pluto's satellites: Charon, S/2005 P1, and S/2005 P2". Astronomical Journal 132: 290. DOI:10.1086/504422. Загвар:Arxiv.
  3. Based on the orientation of Charon's orbit, which is assumed the same as Pluto's spin axis due to the mutual tidal locking.
  4. Calvin J. Hamilton (2006-02-12). Dwarf Planet Pluto. Views of the Solar System. 2007-01-10-д хандсан.
  5. 5.0 5.1 5.2 D. R. Williams (September 7, 2006). Pluto Fact Sheet. NASA. 2007-03-24-д хандсан.
  6. JPL Small-Body Database Browser: 134340 Pluto. 2008-06-12-д хандсан.
  7. Based on geometry of minimum and maximum distance from Earth and Pluto radius in the factsheet

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Pluto