Ринчинбал эрдэнэцогт хаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
— «Ринчинбал хаан» гээд холбогдов —
Харайх: Удирдах, Хайлт
Ринчинбал эрдэнэцогт хаан
Юань улсын хаан
YuanEmperorAlbumIrinchinbalPortrait.jpg
Эрдэнэцогт хааны хөрөг
Хаанчлал 1332.10.23–1332.12.14
(2 сар, аравдугаар хаан)
Төрсөн огноо 1326 оны 5 сарын 1
Өнгөрсөн огноо 1332 оны 12 сарын 14
(6 насалсан)
Өнгөрсөн газар Юань, Дайду
Өмнөх Төвтөмөр заяат хаан
Удаах Тогоонтөмөр ухаант хаан
Хатан Дарамшир хатан
Эцэг Хүслэн хутагт хаан
Эх Бабуша хатан
Ургийн овог боржигин
Төрсөн нэр мон. Ринчинбал (ᠷᠢᠨᠴᠢᠨᠪᠠᠯ)
Өргөсөн нэр Эрдэнэцогт хаан
хят. 元寧宗 (Юань Нинзун)

Ринчинбал эрдэнэцогт хаан (1326–1332) — Юань улсын аравдугаар хаан байв. 1332 онд 2 сар хаан суусан.

Бага нас[засварлах | edit source]

Ринчинбал 1326 оны 5 сарын 1-нд хожмын Хүслэн хутагт хааныг Цагаадайн улсын нутагт байхад хоёрдугаар хүү нь болон төржээ. Эх нь зарим сурвалжид найман, заримд хонгирад аймгийн гэдэг Бабуша хатан байв. 1928 онд эцэг нь хаан болоод Шандуд ирээд нас нөхцөж, Төвтөмөр авга нь хаан болсон. Төвтөмөр хааны Будшир хатан Ринчинбалын ах Тогоонтөмөрийг Гуулин улс руу цөлж, 1930 онд Ринчинбалын эх Бабушаг хүүгээ хаан болгох гэсэн хэмээн хилсдүүлж хороосон.[1]

Балчир хаан[засварлах | edit source]

Төвтөмөр заяат хаан нас нөхцөхдөө Хүслэн ахын хүүг хаан болгоорой гэж гэрээсэлжээ.

Будшир бэлэвсэн хатан, Төвлөн засах яамны зүүн этгээдийн чинсан Яньтөмөр нар Тогоонтөмөрийг залж хаан болгоё хэмээгээд алс холын учир Дайдуд байгаа 6 настай Лү ван Ринчинбал дүүг нь түр хугацаанд хаан суулгахаар тогтжээ.

Ринчинбал Дайду хотын Даминдянь ордонд хаан өргөмжлөгдөж зарлиг гаргажээ. Тайпин ван Яньтөмөрийг эд мөнгөөр шагнаж, Будширыг хатан эхээр өргөмжлөв. Садуг Зарга шийтгэх яамны түшмэл, Сатиг Төвлөн засах яамны баруун этгээдийн чинсан, Зүсийг зүүн этгээдийн чинсан болгожээ. Балчир хааны өмнөөс Будшир хатан эх төрийн хэргийг шийтгэж байв.[1]

Нэхэн өргөсөн нэр[засварлах | edit source]

Хаан 12 сарын 14-нд 6 насандаа таалал төгссөн. Хаадын оршуулгын газарт оршуулсан. Тогоонтөмөр хаан ор залгав.

1338 онд Тогоонтөмөр хаан Ринчинбал хааныг «Балчир богд тахимдуу хаан» (Чуншэнсисяохуанди) хэмээн нэхэн өргөмжилж, сүмийн хятад цолыг «Нинзун» хэмээж, монгол үгийг эрхэмлэж «Эрдэнэцогт хаан» хэмээн нэхэн цолложээ.[1]

Хааны эх, хааны хатан хоёр

Гэр бүл[засварлах | edit source]

Хатан[засварлах | edit source]

Өмнөх
Төвтөмөр заяат
Юань улсын хаан
1332 он
Дараах
Тогоонтөмөр ухаант

Лавлах холбоос[засварлах | edit source]

  1. 1.0 1.1 1.2 Ч.Содбилэг. Монголын Их Юань улсын түүх. Улаанбаатар. 2010 он. 194-р тал