Эрдэнэбатхаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Erdene Batkhaan.jpg

Эрдэнэбатхаан (1888-1942 оны 1 сарын 5) буюу Никита Фёдорович Батуханов, Батын Эрдэнэ нь Монголын эрдэмтэн, төрийн зүтгэлтэн хүн байв.

1888 онд Хаант Орос Улсын Эрхүү губерний Балаган дүүрэг, Тарас-Бахан хошуу, Доод улст төрж өссөн, Усть-Ордын буриад тэрбээр 1908 онд Эрхүүгийн гимнази төгсөөд тэндээ хэдэн жил багшилсан боловч найдваргүй этгээд гэгдэн Галуут нуурт цөлөгдөв. Тэнд байхдаа Жамсрангийн Цэвээнтэй танилцаж, түүний ятгалгаар 1914 онд Нийслэл хүрээнд нүүн ирээд багшилж байгаад Ардын хувьсгал ялсны дараа 1921 оны 3 сарын 24-нд Монгол Улсын Засгийн газрын анхны нарийн бичгийн даргаар томилогджээ. Тэр үедээ 1921 оны 11 сард Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын гэрээ байгуулах төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд багтан, орчуулагчаар ажилласан. Улмаар 1924 оны 12 сард Улсын Бага Хурлын гишүүн, Ардыг Гэгээрүүлэх Яамны сайд болж, 1928 оны 11 сарын 16-ныг хүртэл ажиллаж байв. Тэр үедээ 1926 онд Д. Нацагдорж тэргүүтэй залуучуудыг Европт сургахаар хүргэж өгч байсан.

1929 онд Баруунтан гэгдэн хилс хэрэгт холбогдсоныхоо дараа 1930 онд Ленинград хотноо Дорно Дахины дээд сургуульд монгол хэл соёл заахын хажуугаар философийн ухааны докторын зэрэг горилж суралцаж байв. Харамсалтай нь 1937 оны 9 сарын 22-нд Японы тагнуул, Нармай Монгол үзэлтэн хэмээн баригдаж, эрүү шүүлтэд орсны эцэст 1940 оны 2-р сард 8 жилийн ял шийтгүүлжээ. Эрдэнэбатхаан 1942 оны 1-р сард ЗСБНХОУ-ын Киров мужийн Дээд Камын Вят дахь хөдөлмөр засан хүмүүжүүлэх лагерьт нас барсан. Түүнийг 1956 онд цагаатгасан юм.

Гэр бүл[засварлах | edit source]

Тэрээр эхнэр, 5 хүүхэдтэй. Том охин нь Ардын жүжигчин Э. Оюун.

Эшлэл[засварлах | edit source]