Далай лам

Одоогийн буюу 14-р Далай ламын талаар эндээс.

Далай лам нь (Дээрхийн гэгээнтэн хэмээх тодотголтой) Төвөдийн Буддын шашны (шарын шашны) тэргүүн юм.

1578 онд Түмэдийн Алтан хан Төвдийн гэлүгва ёсын гуравдугаар тэргүүн Содномжамцтай Хөхнуурын "Цавчил" хэмээх газар тусгайлан барьсан сүмд уулзаж, түүнд "Далай лам" хэмээх нэрийг анх өргөмжилжээ. Учир нь "Гьяацо" гэж түвд хэлээр "Далай" гэсэн үг юм. Түүнээс хойш Далай лам тэргүүтэй гэлүгвийн ёс бусад урсгалуудаас илүү зонхилон дэлгэрсэн. Далай лам нь Төвөд болон Монголчуудын дунд амьд Бурхан хэмээн дээдлэгдсээр дөрвөн зуун жил илүү болж буй юм. Чин улсын Эеэр засагч хаан, тавдугаар дүрийн Далай ламыг олон удаа Бээжинд урьснаар 1652 онд тавдугаар дүрийн Далай лам Бээжинд ирж хаанд бараалхсан байна. 1653 онд Эевэр засагч хаан, тавдугаар дүрийн Далай ламд алтан дэнс, алтан тамга хайрлан, Далай лам гэсэн цолыг албан ёсоор хүртээсэн байна.

Түүх

Далай лам нарын жагсаалт
Дүр	Зураг	Нэр	Тодруулалт	Залралт	Төвөд	Төвөд нэр
1		1-р Далай лам Гэндэндүв	1391–1474	–	N/A	དགེ་འདུན་འགྲུབ་
2		2-р Далай лам Гэндэнжамц	1475–1542	1483	1487	དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་
3		3-р Далай лам Содномжамц	1543–1588	1546	1578	བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་
4		4-р Далай лам Ёндонжамц	1589–1617	1601	1603	ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་
5		5-р Далай лам Агваанлувсанжамц	1617–1682	1618	1622	བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
6		6-р Далай лам Цанъянжамц	1683–1706	1688	1697	ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་
7		7-р Далай лам Галсанжамц	1707–1757	1712	1720	བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
8		8-р Далай лам Жамбалжамц	1758–1804	1760	1762	བྱམས་སྤེལ་རྒྱ་མཚོ་
9		9-р Далай лам Лүндогжамц	1805–1815	1807	1808	ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་
10		10-р Далай лам Чүлтэмжамц	1816–1837	1822	1822	ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་
11		11-р Далай лам Хайдавжамц	1838–1856	1841	1842	མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་
12		12-р Далай лам Пэрэнлэйжамц	1857–1875	1858	1860	འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་
13		13-р Далай лам Түвдэнжамц	1876–1933	1878	1879	ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་
14		14-р Далай лам Данзанжамц	1935 онд төрсөн	1939	1940 (одоо байгаа)	བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་