Jump to content

Ион

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Ион - (грек. ion - явж буй), цахилгаан цэнэг агуулж буй нэг эсвэл олон атомт бөөм. Жишээ нь: Н+, Li+, Аl3+, NH4+, F-, SO42-, г.м.. Эерэг цэнэгтэй ионыг катион (грек. kation - дээш явж буй), сөрөг цэнэгтэйг анион (грек. anion - доош явж буй) гэж нэрлэдэг. Чөлөөт байдлаар плазмын төлөвт оршдог. Хийн төлөвт, хүчтэй халаах, цахилгаан цэнэгээр эсвэл ионжуулах цацрагаар нөлөөлөх г.м. замаар саармаг бөөмөөс нэг эсвэл хэд хэдэн электроныг салгаж эерэг цэнэгтэй ионыг гарган авч болдог. 1+ цэнэгт ионыг гарган авахад зарцуулагдах энергийг ионжилтын анхны потенциал эсвэл ионжилтын анхны энерги гэдэг. 1+ ионоос 2+ ионыг гарган авах энергийг ионжилтын хоёр дахь потенциал гэдэг. Үүнтэй адилаар дараачынх нэрлэгдэнэ. Хийн төлөвт бөөмүүд чөлөөт электроныг нэгтгэх замаар сөрөг цэнэгтэй ионыг үүсгэнэ. Гэхдээ саармаг атомууд зөвхөн нэг л электроныг нэгтгэж чаддаг. Нэгээс илүү сөрөг цэнэгтэй нэг атомт ион дангаараа оршин тогтнодоггүй.

Өргөн тархсан ионууд

[засварлах | кодоор засварлах]
Катионууд
Нэр Томъёо Хуучин нэр
Энгийн катионууд
Хөнгөн цагаанAl3+
БариBa2+
БериллиBe2+
КальциCa2+
Хром(III)Cr3+
Зэс(I)Cu+cuprous
Зэс(II)Cu2+cupric
УстөрөгчH+
Төмөр(II)Fe2+ferrous
Төмөр(III)Fe3+ferric
Хар тугалга(II)Pb2+plumbous
Хар тугалга(IV)Pb4+plumbic
ЛитиLi+
МагниMg2+
Манган(II)Mn2+
Мөнгөн ус(II)Hg2+mercuric
КалиK+kalic
МөнгөAg+argentous
НатриNa+natric
СтронциSr2+
Цагаан тугалга(II)Sn2+stannous
Цагаан тугалга(IV)Sn4+stannic
ЦайрZn2+
Олон атомт катионууд
АммониNH+
4
ГидрониH3O+
Мөнгөн ус(I)Hg2+
2
mercurous
Анионууд
Нэр Томъёо Өөр нэр
Энгийн анионууд
АзидN
3
БромидBr
ХлоридCl
ФлюоридF
ГидридH
ИодидI
НитридN3−
ОксидO2−
СульфидS2−
Оксоанионууд
КарбонатCO2−
3
ХлоратClO
3
ХроматCrO2−
4
ДихроматCr
2
O2−
7
ДигидрофосфатH
2
PO
4
ГидрокарбонатHCO
3
bicarbonate
ГидросульфатHSO
4
bisulfate
ГидросульфитHSO
3
bisulfite
ГидроксидOH
ГипохлоритClO
МоногидрофосфатHPO2−
4
НитратNO
3
НитритNO
2
ПерхлоратClO
4
ПерманганатMnO
4
ПеоксидO2−
2
ФосфатPO3−
4
СульфатSO2−
4
СульфитSO2−
3
СупероксидO
2
ТиосульфатS
2
O2−
3
СиликатSiO4−
4
МетасиликатSiO2−
3
Хөнгөн цагааны силикатAlSiO
4
Органик хүчлийн анионууд
АцетатCH
3
COO
ethanoate
ФорматHCOO
methanoate
ОксалатC
2
O2−
4
ethanedioate
ЦианидCN