Стронци

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Шинж чанар
Strontium destilled crystals.jpg
'
Ерөнхий
Нэр, тэмдэг, атомын дугаар Стронци, Sr, 38
Цуваа Газрын шүлтийн металл
Бүлэг, үе, блок 2, 5, s
Гадаад байдал мөнгөлөг цагаан
CAS дугаар 7440-24-6
Дэлхийн гадаргад эзлэх хэмжээ 0,014 %[1]
Атомын шинж чанар [2]
Атом масс 87,62(1)[3] u
Атомын радиус (тооцоолсон) 200 (219) пм
Ковалент радиус 195 пм
Ван дер Ваальсын радиус 249[4] пм
Электрон бүтэц [Kr] 5s2
Гаралтын ажил 2,59 эВ[5]
1. Ионжилтын энерги 549,5 кЖ/моль
2. Ионжилтын энерги 1064,2 кЖ/моль
Физикийн шинж чанар [2]
Бодисын төлөв хатуу
Талст бүтэц талдаа төвтэй куб
Нягт 2,63 г/см3 (20 °C)[6]
Моосын хатуулаг 1,5
Соронзон чанар Парасоронзон (Χm = 3,5 · 10−5)[7]
Хайлах цэг 1050 K (777 °C)
Буцлах цэг 1653 K[8] (1380 °C)
Молийн эзлэхүүн 33,94 · 10−6 м3/моль
Ууршилтын дулаан 141 кЖ/моль[8]
Хайлах дулаан 8 кЖ/моль
Цахилгаан дамжуулалт 7,41 · 106 A/(В · м)
Дулаан дамжуулалт 35 Вт/(м · К)
Химийн шинж чанар [2]
Исэлдэлтийн төлөв байдал +2
Оксид (суурь) SrO (хүчтэй суурь)
Хэвийн потенциал −2,89 В (Sr2+ + 2 e → Sr)
Цахилгаан сөрөг чанар 0,95 (Паулын скала)
Изотопууд
Изотоп БДТ t1/2 ЗТ ЗЭэВ) ЗБ
82Sr {син.} 25,55 d ε 0,180 82Rb
83Sr {син.} 32,41 h ε 2,276 83Rb
84Sr 0,56 % тогтвортой
85Sr {син.} 64,84 d ε 1,065 85Rb
86Sr 9,86 % тогтвортой
87Sr 7,00 % тогтвортой
88Sr 82,58 % тогтвортой
89Sr {син.} 50,53 d β 1,497 89Y
90Sr {син.} 28,78 a β 0,546 90Y
Өөр бусад изотопуудыг үзэх: Изотопуудын жагсаалт
ЦСР-шинж чанар
  I квантын тоо γ
рад·Тл−1·сек−1
Er (1H) fL
B = 4,7 Тл
МГц-ээр
87Sr −9/2 1,159 · 107 0,00269 8,67
Аюулгүй байдлын заавар
GHS-Аюулын тэмдэг [9]
02 – Хөнгөн-/Туйлын шатамхай

Аюултай

АТ-фразын жагсаалт H: 260​‐​315
EUH: 014
P: 223​‐​231+232​‐​370+378​‐​422 [9]
Боломжит ба хэрэглэх байдлыг харгалзан аль болох СИ-системийн нэгжүүдийг хэрэглэсэн болно.
Хэрэв ямар нэгэн тайлбар байхгүй бол дээр өгөгдсөн утгууд хэвийн нөхцлийн утгууд болно.

Стронци нь цагаан өнгөтэй, газрын шүлтийн металл ба нилээд зөөлхөн. Шинж байдал нь кальци, магни, баритай төсөөтэй. Агаарт амархан исэлддэг ба устай хялбар урвалд ордог, мөн олон элементүүдтэй нэгдэл үүсгэдэг.

Стронцийг пиротехник, дохио, гэрэлтүүлэгийн багаж төхөөрөмж, залуурт пуужин, сум, бусад зэвсэг, кинотехник, янз бүрийн, тухайлбал эмнэлэг болон оптикийн шилний үйлдвэр, телевизийн экран, шилэн мяндас, керамикийн үйлдвэр, паалангийн үйлдвэр, цахилгаан техник, электронник, радиотехник, лак – будгийн үйлдвэрт өргөн хэрэглэдэг.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

Wiktionary
Wiktionary: Стронци – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Стронци – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.
  2. Die Werte für die Eigenschaften (Infobox) sind, wenn nicht anders angegeben, aus www.webelements.com (Strontium) entnommen.
  3. CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013.
  4. Manjeera Mantina, Adam C. Chamberlin, Rosendo Valero, Christopher J. Cramer, Donald G. Truhlar: Consistent van der Waals Radii for the Whole Main Group. In: J. Phys. Chem. A. 113, 2009, S. 5806–5812, doi:10.1021/jp8111556.
  5. Ludwig Bergmann, Clemens Schaefer, Rainer Kassing: Lehrbuch der Experimentalphysik. Band 6: Festkörper. 2. Auflage. Walter de Gruyter, 2005, ISBN 3-11-017485-5, S. 361.
  6. N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemie der Elemente. 1. Auflage. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 136.
  7. Robert C. Weast (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Werte dort sind auf g/mol bezogen und in cgs-Einheiten angegeben. Der hier angegebene Wert ist der daraus berechnete maßeinheitslose SI-Wert.
  8. 8.0 8.1 Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. In: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086.
  9. 9.0 9.1 Eintrag zu Strontium in der GESTIS-Stoffdatenbank des IFA, abgerufen am 30. April 2017 (JavaScript erforderlich).