Празеодим

Празеодим, ₅₉Pr
Празеодим
Дуудлага	/pʰratseɔti/
Гадаад байдал	саарал цагаан
Стандарт атомын жин Ar°(Pr)
	140.90766±0.00001; 140.91±0.01 (товчлогдсон);
Үелэх систем дэх Празеодим
	цери ← празеодим → неодим
Атомын дугаар (Z)	59
Бүлэг	f-блокийн бүлгүүд (дугааргүй)
Үе	6-р үе
Блок	f-блок
Электрон байгуулалт	[Xe] 4f3 6s2
Давхарга бүрт	2, 8, 18, 21, 8, 2
Физик шинж чанарууд
Төлөв	хатуу
Хайлах температур	1204 K (931 °C, 1708 °F)
Буцлах температур	3403 K (3130 °C, 5666 °F)
Нягт (20° C)	6.773 г/см3
шингэн үед (х.т.)	6.50 г/см3
Хайлах энтальп	6.89 кЖ/моль
Уурших энтальп	331 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт	27.20 Ж/(моль·K)
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг	нийтлэг: +3; 0, +1, +2, +4,? +5
Цахилгаан сөрөг чанар	Полингийн шаталбар: 1.13
Ионжилтын энерги	1-р: 527 кЖ/моль ; 2-р: 1020 кЖ/моль ; 3-р: 2086 кЖ/моль ; ;
Атомын радиус	эмпирик: 182 пм
Ковалент радиус	203±7 пм
	Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамуудпразеодим элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархац	анхдагч
Талст бүтэц	давхар гексагонал нягт бүтэцтэй (дгнб) (hP4)
Торны тогтмолууд	a = 0.36723 нм; c = 1.18328 нм (20 °C)
Дулааны тэлэлт	4.5×10−6/K (20 °C)
Дулаан дамжуулалт	12.5 Вт/(м⋅K)
Цахилгаан эсэргүүцэл	poly: 0.700 µΩ⋅м (ө.т.)
Соронзон чанар	парасоронзон
Моляр соронзон мэдрэмж	+5010.0×10−6 см3/моль (293 K)
Юнгийн модуль	37.3 ГПа
Хөдөлгөх модуль	14.8 ГПа
Эзлэхүүний модуль	28.8 ГПа
Дууны хурд нимгэн саваа	2280 м/с (20 °C)
Пуассоны коэффициент	0.281
Викерсийн хатуулаг	250–745 МПа
Бринеллийн хатуулаг	250–640 МПа
CAS дугаар	7440-10-0
Түүх
Нэрийн үүсэл	Грек πρασιος, "таана ногоон" (давсных нь өнгө) болон δίδυμος, (лантаны) "ихэр" гэсэн хоёр үгнээс
Нээсэн	Карл Ауэр фон Вельсбах (1885)
Хамгийн тогвортой изотопууд ү; з;
ε	142Ce
	Ангилал: Празеодим; үзэх · хэлэлцэх · засах \| эх сурвалж

Празеодим нь дэс дугаар 59, Pr тэмдэглэгээтэй химийн элемент юм. Үелэх системийн лантаноидын бүлэгт байдаг учраас газрын ховор металлд тооцогдоно. Түүний нэгдлүүд нь ногооон өнгийг үзүүлдэг учраас(грекийн πράσινος празинос гэх үг нь „ногоон“, δίδυμος дидимос „давхар“ эсвэл „ихэр“) ийнхүү нэрийджээ.

Цахим холбоос

Commons: Празеодим – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Wiktionary

Wiktionary: Празеодим – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

Эшлэл

↑ "Стандарт атомын жин: Празеодим". CIAAW. 2017.
↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
↑ ^3.0 ^3.1 ^3.2 ^3.3 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
↑ Yttrium and all lanthanides except Ce and Pm have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see Cloke, F. Geoffrey N. (1993). "Zero Oxidation State Compounds of Scandium, Yttrium, and the Lanthanides". Chem. Soc. Rev. 22: 17–24. doi:10.1039/CS9932200017. and Arnold, Polly L.; Petrukhina, Marina A.; Bochenkov, Vladimir E.; Shabatina, Tatyana I.; Zagorskii, Vyacheslav V.; Cloke (2003-12-15). "Arene complexation of Sm, Eu, Tm and Yb atoms: a variable temperature spectroscopic investigation". Journal of Organometallic Chemistry. 688 (1–2): 49–55. doi:10.1016/j.jorganchem.2003.08.028.
↑ Chen, Xin; et al. (2019-12-13). "Lanthanides with Unusually Low Oxidation States in the PrB₃^– and PrB₄^– Boride Clusters". Inorganic Chemistry. 58 (1): 411–418. doi:10.1021/acs.inorgchem.8b02572. PMID 30543295. S2CID 56148031.
↑ All the lanthanides, except Pm, in the +2 oxidation state have been observed in organometallic molecular complexes, see Lanthanides Topple Assumptions and Meyer, G. (2014). "All the Lanthanides Do It and Even Uranium Does Oxidation State +2". Angewandte Chemie International Edition. 53 (14): 3550–51. doi:10.1002/anie.201311325. PMID 24616202.. Additionally, all the lanthanides (La–Lu) form dihydrides (LnH₂), dicarbides (LnC₂), monosulfides (LnS), monoselenides (LnSe), and monotellurides (LnTe), but for most elements these compounds have Ln³⁺ ions with electrons delocalized into conduction bands, e. g. Ln³⁺(H⁻)₂(e⁻).
↑ Жексон, М. (2000). "Magnetism of Rare Earth" (PDF). The IRM quarterly. 10 (3): 1.
↑ Вэст, Ррберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.

Иш татахад гарсан алдаа: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found

[CIAAWпразеодим-1] "Стандарт атомын жин: Празеодим". CIAAW. 2017.

[CIAAW2021-2] Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.

[Arblaster_2018-3] 3.0 ^3.1 ^3.2 ^3.3 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.

[Cloke1993-4] Yttrium and all lanthanides except Ce and Pm have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see Cloke, F. Geoffrey N. (1993). "Zero Oxidation State Compounds of Scandium, Yttrium, and the Lanthanides". Chem. Soc. Rev. 22: 17–24. doi:10.1039/CS9932200017. and Arnold, Polly L.; Petrukhina, Marina A.; Bochenkov, Vladimir E.; Shabatina, Tatyana I.; Zagorskii, Vyacheslav V.; Cloke (2003-12-15). "Arene complexation of Sm, Eu, Tm and Yb atoms: a variable temperature spectroscopic investigation". Journal of Organometallic Chemistry. 688 (1–2): 49–55. doi:10.1016/j.jorganchem.2003.08.028.

[5] Chen, Xin; et al. (2019-12-13). "Lanthanides with Unusually Low Oxidation States in the PrB₃^– and PrB₄^– Boride Clusters". Inorganic Chemistry. 58 (1): 411–418. doi:10.1021/acs.inorgchem.8b02572. PMID 30543295. S2CID 56148031.

[Lanthanides-6] All the lanthanides, except Pm, in the +2 oxidation state have been observed in organometallic molecular complexes, see Lanthanides Topple Assumptions and Meyer, G. (2014). "All the Lanthanides Do It and Even Uranium Does Oxidation State +2". Angewandte Chemie International Edition. 53 (14): 3550–51. doi:10.1002/anie.201311325. PMID 24616202.. Additionally, all the lanthanides (La–Lu) form dihydrides (LnH₂), dicarbides (LnC₂), monosulfides (LnS), monoselenides (LnSe), and monotellurides (LnTe), but for most elements these compounds have Ln³⁺ ions with electrons delocalized into conduction bands, e. g. Ln³⁺(H⁻)₂(e⁻).

[jackson-8] Жексон, М. (2000). "Magnetism of Rare Earth" (PDF). The IRM quarterly. 10 (3): 1.

[9] Вэст, Ррберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.

[NUBASE2020-10] Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[a]

[7]

[8]

[9]