Jump to content

Кадми

Холбоос засах
Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Кадми, 48Cd
Кадми
Дуудлага/kʰatmi/
Гадаад байдалмөнгөлөг хөх саарал өнгөтэй металл
Стандарт атомын жин Ar°(Cd)
Үелэх систем дэх Кадми
Устөрөгч Гели
Лити Берилли Бор (химийн элемент) Нүүрстөрөгч Азот Хүчилтөрөгч Фтор Неон
Натри Магни Хөнгөн цагаан Цахиур Фосфор Хүхэр Хлор Аргон
Кали Кальци Сканди Титан Ванади Хром Манган Төмөр (химийн элемент) Кобальт Никель Зэс Цайр Галли Германи Хүнцэл Селени Бром Криптон
Рубиди Стронци Иттри Циркони Ниоби Молибден Технеци Рутени Роди Паллади Мөнгө (химийн элемент) Кадми Инди Цагаан тугалга Сурьма Теллур Иод Ксенон
Цези Бари Лантан Цери Празеодим Неодим Промети Самари Европи Гадолини Терби Диспрози Гольми Эрби Тули Иттерби Лютеци Гафни Тантал Вольфрам Рени Осми Ириди Цагаан алт Алт Мөнгөн ус Талли Хар тугалга Висмут Полони Астат Радон
Франци Ради Актини Тори Протактини Уран Нептуни Плутони Америци Кюри Беркли Калифорни (химийн элемент) Эйнштейни Ферми Менделеви Нобели Лоуренси Резерфорди Дубни Сиборги Бори Хасси Мейтнери Дармштадти Рентгени Коперници Нихони Флерови Москови Ливермори Теннессин Оганесон
 Zn
↑
Cd
↓
Hg
мөнгө ← кадми → инди
Атомын дугаар (Z)48
Бүлэг12-р бүлэг
Үе5-р үе
Блок  d-блок
Электрон байгуулалт[Kr] 4d10 5s2
Давхарга бүрт2, 8, 18, 18, 2
Физик шинж чанарууд
Төлөвхатуу
Хайлах температур594.22 K ​(321.07 °C, ​609.93 °F)
Буцлах температур1040 K ​(767 °C, ​1413 °F)
Нягт (20° C)8.649 г/см3[3]
шингэн үед (х.т.)7.996 г/см3
Хайлах энтальп6.21 кЖ/моль
Уурших энтальп99.87 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт26.020 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Па) 1 10 100 1 к 10 к 100 к
T (K) 530 583 654 745 867 1040
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэгнийтлэг: +2
−2,[4] +1[5]
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 1.69
Ионжилтын энерги
  • 1-р: 867.8 кЖ/моль
  • 2-р: 1631.4 кЖ/моль
  • 3-р: 3616 кЖ/моль
Атомын радиусэмпирик: 151 пм
Ковалент радиус144±9 пм
Ван дер Ваальсийн радиус158 пм
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
кадми элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархацанхдагч
Талст бүтэц ​гексагонал нягт бүтэцтэй (гнб) (hP2)
Торны тогтмолууд
Hexagonal close packed crystal structure for кадми
a = 297.89 пм
c = 561.66 пм (20 °C)[3]
Дулааны тэлэлт30.95×10−6/K (20 °C)[3][a]
Дулаан дамжуулалт96.6 Вт/(м⋅K)
Цахилгаан эсэргүүцэл72.7 nΩ⋅м (at 22 °C)
Соронзон чанардисоронзон[6]
Моляр соронзон мэдрэмж−19.8×10−6 см3/моль[7]
Юнгийн модуль50 ГПа
Хөдөлгөх модуль19 ГПа
Эзлэхүүний модуль42 ГПа
Дууны хурд нимгэн саваа2310 м/с (20 °C)
Пуассоны коэффициент0.30
Моосын хатуулаг2.0
Бринеллийн хатуулаг203–220 МПа
CAS дугаар7440-43-9
Түүх
Нэрийн үүсэлКадмеагийн нэрээр нэрлэгдсэн каламины нэрээр
Нээсэн ба анх ялгасанКарл Самуэль Леберехт Херманн болон Фридрих Штромайер (1817)
Нэр өгсөнФридрих Штромайер (1817)
Хамгийн тогвортой изотопууд
Гол изотопууд[8] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
106Cd 1.25% тогтвортой
107Cd хиймэл 6.50 ц ε 107Ag
108Cd 0.89% тогтвортой
109Cd хиймэл 461.3 ө ε 109Ag
110Cd 12.5% тогтвортой
111Cd 12.8% тогтвортой
112Cd 24.1% тогтвортой
113Cd 12.2% 8.04×1015 ж β− 113In
113mCd хиймэл 13.9 ж β− 113In
IT 113Cd
114Cd 28.8% тогтвортой
115Cd хиймэл 53.46 ц β− 115In
116Cd 7.51% 2.69×1019 ж β−β− 116Sn
 Ангилал: Кадми
үзэх · хэлэлцэх · засах | эх сурвалж

Зэсийн кадмитай хайлшийг телеграф, телефон, троллейбусны цахилгаан дамжуулах утас хийхэд хэрэглэдэг. Кадмийг зэвсэг болон холбооны багаж хэрэгслийн ган эдлэл бүрэхэд, мөн хиймэл дагуулын фотоэлемент, нарны элементүүд, инфра улаан туяаны багажууд, люминофор хийхэд ашигладаг.

Цахим холбоос

[засварлах | кодоор засварлах]
Wiktionary
Wiktionary
 Wiktionary: Кадми – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Кадми – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. ↑ "Стандарт атомын жин: Кадми". CIAAW. 2013.
  2. ↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 1 2 3 4 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. ↑ Cd(−2) have been observed (as dimeric and monomeric anions; dimeric ions were initially reported to be [T–T]2−, but later shown to be [T–T]4−) in Sr5Cd3; see Changhoon Lee; Myung-Hwan Whangbo; Jürgen Köhler (2010). "Analysis of Electronic Structures and Chemical Bonding of Metal-rich Compounds. 2. Presence of Dimer (T–T)4– and Isolated T2– Anions in the Polar Intermetallic Cr5B3-Type Compounds AE5T3 (AE = Ca, Sr; T = Au, Ag, Hg, Cd, Zn)". Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie. 636 (1): 36–40. doi:10.1002/zaac.200900421.
  5. ↑ Cd(I) has been observed in cadmium(I) tetrachloroaluminate (Cd2(AlCl4)2); see Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (1985). "Cadmium". Lehrbuch der Anorganischen Chemie (Герман хэлээр) (91–100 хэвлэл). Walter de Gruyter. х. 1056–1057. ISBN 978-3-11-007511-3.
  6. ↑ Лиде, Д. Р., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Хими, физикийн гарын авлага (PDF) (86-р хэвлэл). Бока Ратон (Флорида): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
  7. ↑ Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  8. ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  1. ↑ Дулааны тэлэлт нь анизотроп шинж чанартай: болор тэнхлэг бүрийн параметрүүд (20 °C) αa = 18.91×10−6/K, αc = 55.03×10−6/K, болон αaverage = αV/3 = 30.95×10−6/K.[3]
Эш татахад гарсан алдаа: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found
"https://mn.wikipedia.org/w/index.php?title=Кадми&oldid=832108"-с авсан