Молибден
| Молибден | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Дуудлага | /mɔɮipten/ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Гадаад байдал | саарал металл | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Стандарт атомын жин Ar°(Mo) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үелэх систем дэх Молибден | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын дугаар (Z) | 42 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бүлэг | 6-р бүлэг | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үе | 5-р үе | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Блок | d-блок | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Электрон байгуулалт | [Kr] 4d5 5s1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Давхарга бүрт | 2, 8, 18, 13, 1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Физик шинж чанарууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Төлөв | хатуу | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах температур | 2896 K (2623 °C, 4753 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Буцлах температур | 4912 K (4639 °C, 8382 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нягт (20° C) | 10.223 г/см3[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| шингэн үед (х.т.) | 9.33 г/см3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах энтальп | 37.48 кЖ/моль | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Уурших энтальп | 598 кЖ/моль | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хувийн дулаан шингээлт | 24.06 Ж/(моль·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Уурын даралт
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын шинж чанар | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Исэлдэлтийн зэрэг | нийтлэг: +4, +6 −4,[4] −2,[5] −1,[5] 0,[6] +1,[5] +2,[5] +3,[5] +5[5] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан сөрөг чанар | Полингийн шаталбар: 2.16 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ионжилтын энерги |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын радиус | эмпирик: 139 пм | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ковалент радиус | 154±5 пм | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бусад шинж чанарууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Байгалийн тархац | анхдагч | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Талст бүтэц | бие-төвтэй куб (бтк) (cI2) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Торны тогтмол | a = 314.71 пм (20 °C)[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулааны тэлэлт | 5.10×10−6/K (20 °C)[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулаан дамжуулалт | 138 Вт/(м⋅K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулаан дамжуулалт | 54.3 mm2/s (at 300 K)[7] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан эсэргүүцэл | 53.4 nΩ⋅м (20 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Соронзон чанар | парасоронзон[8] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моляр соронзон мэдрэмж | +89.0×10−6 см3/моль (298 K)[9] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Юнгийн модуль | 329 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хөдөлгөх модуль | 126 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Эзлэхүүний модуль | 230 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дууны хурд нимгэн саваа | 5400 м/с (т.т.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Пуассоны коэффициент | 0.31 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моосын хатуулаг | 5.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Викерсийн хатуулаг | 1400–2740 МПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бринеллийн хатуулаг | 1370–2500 МПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS дугаар | 7439-98-7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Түүх | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нэрийн үүсэл | Грек Μόλυβδος, 'хар тугалга', учир нь молибдений хүдрийг хар тугалганы хүдэртэй андуурч байсан | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нээсэн | Карл Вильхелм Шееле (1778) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Анх ялгасан | Питер Хельм (1781) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хамгийн тогвортой изотопууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Молибден [molʏpˈdɛːn] (грекээр Μόλυβδος молибдос-хар тугалга) нь химийн элементийн үелэх системд Mo гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар нь 42 болох химийн элемент юм.
Хүчиллэгтэй холбоотой дунд ба өндөр температурын гидротермал гаралтай эрдэс. Ордын штокверк биетэд агуулагдсан нь үйлдвэрлэлийн ач холбогдолтой.
Физик шинж чанар
[засварлах | кодоор засварлах]Мөнгөлөг саарал металл 5,5 HRC хатуулагтай, 2623°C (4,753 °F) нь хайлдаг байгаль дээр тантал, oсми, рени, гянт болд хэлбэрээр оршдог. Сул исэлдэлт 300°C (572 °F) эхэлдэг.
Хими шинж чанар
[засварлах | кодоор засварлах]Молибдений стандарт атомын жин 95,95 г / моль исэлдэх үе 600 ° С температур. Молибден нэгдэлдээ исэлдлийн +2, +3, +4, +5, +6 зэргийг илэрхийлдэг хамгийн тогтвортой байх +4 болон +6 юм. Хүчиллэгтэй холбоотой дунд ба өндөр температурын гидротермал гаралтай эрдэс. Ордын штокверк биетэд агуулагдсан нь үйлдвэрлэлийн ач холбогдолтой.
2 Mo + 3 O2 → 2 MoO3
Молибдений хлорид :
Молибдений (II) хлорид MoCl2 (шар хатуу)
Молибдений (III) хлорид MoCl3 (хар хатуу улаан)
Молибдений (IV) хлорид MoCl4 (хар хатуу)
Молибдений (V) хлорид MoCl5 (хар хатуу ногоон)
Молибдений (VI) хлорид MoCl6 (бор хатуу)
Молибденит гэдэг эрдсийг үүсгэдэг - MoS2 хувийн жин 4,7—5,0 г/см3 өнгө - саарал
Хэрэглээ
[засварлах | кодоор засварлах]Хуяг дуулга, агаарын хөлгийн эд анги, цахилгаан холбоо, аж үйлдвэрийн мотор болон утас үйлдвэрлэлд ашиглаж байна. Үйлдвэрлэсэн молибдений орчим 86% нь химийн хэрэглээнд бvтцийн ган35%, зэвэрдэггүй ган 25%, химийн бодис 14%, өндөр хурдны болдоор 9%, цутгамал төмөр 6%, молибден элементийн металл 6% болон superalloys 5% металлургийн хэрэглээнд ашиглаж байна.
Хайлшууд
[засварлах | кодоор засварлах]- Бүтцийн ган
- Зэвэрдэггүй ган
- Химийн бодис арга хэрэгсэл
- Өндөр хурдны болд
- цутгамал төмөр
- Молибден элементийн металл
- Superalloys
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]| Wiktionary: Молибден – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Стандарт атомын жин: Молибден". CIAAW. 2013.
- ↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
- ↑ Mo(–4) occurs in Na4Mo(CO)4; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)4]2− to [Hf(CO)6]2− and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
- ↑ Mo(0) occurs in molybdenum hexacarbonyl; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)4]2− to [Hf(CO)6]2− and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
- ↑ Линдеман, А.; Блум, Ж. (2009). Measurement of the Thermophysical Properties of Pure Molybdenum. Vol. 3. 17th Plansee Seminar.
- ↑ Лиде, Д. Р., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Хими, физикийн гарын авлага (PDF) (86-р хэвлэл). Бока Ратон (Флорида): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
- ↑ Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
- ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
- ↑ Кажан, И.; Хайниц, С.; Коссерт, К.; Спрунг, П.; Дресслер, Р.; Шуман, Д. (2021-10-05). "First direct determination of the 93Mo half-life". Scientific Reports. 11 (1). doi:10.1038/s41598-021-99253-5. ISSN 2045-2322. PMC 8492754. PMID 34611245.

