Jump to content

Молибден

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Молибден, 42Mo
Молибден
Дуудлага/mɔɮipten/
Гадаад байдалсаарал металл
Стандарт атомын жин Ar°(Mo)
Үелэх систем дэх Молибден
Устөрөгч Гели
Лити Берилли Бор (химийн элемент) Нүүрстөрөгч Азот Хүчилтөрөгч Фтор Неон
Натри Магни Хөнгөн цагаан Цахиур Фосфор Хүхэр Хлор Аргон
Кали Кальци Сканди Титан Ванади Хром Манган Төмөр (химийн элемент) Кобальт Никель Зэс Цайр Галли Германи Хүнцэл Селени Бром Криптон
Рубиди Стронци Иттри Циркони Ниоби Молибден Технеци Рутени Роди Паллади Мөнгө (химийн элемент) Кадми Инди Цагаан тугалга Сурьма Теллур Иод Ксенон
Цези Бари Лантан Цери Празеодим Неодим Промети Самари Европи Гадолини Терби Диспрози Гольми Эрби Тули Иттерби Лютеци Гафни Тантал Вольфрам Рени Осми Ириди Цагаан алт Алт Мөнгөн ус Талли Хар тугалга Висмут Полони Астат Радон
Франци Ради Актини Тори Протактини Уран Нептуни Плутони Америци Кюри Беркли Калифорни (химийн элемент) Эйнштейни Ферми Менделеви Нобели Лоуренси Резерфорди Дубни Сиборги Бори Хасси Мейтнери Дармштадти Рентгени Коперници Нихони Флерови Москови Ливермори Теннессин Оганесон
Cr

Mo

W
ниобимолибдентехнеци
Атомын дугаар (Z)42
Бүлэг6-р бүлэг
Үе5-р үе
Блок  d-блок
Электрон байгуулалт[Kr] 4d5 5s1
Давхарга бүрт2, 8, 18, 13, 1
Физик шинж чанарууд
Төлөвхатуу
Хайлах температур2896 K ​(2623 °C, ​4753 °F)
Буцлах температур4912 K ​(4639 °C, ​8382 °F)
Нягт (20° C)10.223 г/см3[3]
шингэн үед (х.т.)9.33 г/см3
Хайлах энтальп37.48 кЖ/моль
Уурших энтальп598 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт24.06 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Па) 1 10 100 1 к 10 к 100 к
T (K) 2742 2994 3312 3707 4212 4879
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэгнийтлэг: +4, +6
−4,[4] −2,[5] −1,[5] 0,[6] +1,[5] +2,[5] +3,[5] +5[5]
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 2.16
Ионжилтын энерги
  • 1-р: 684.3 кЖ/моль
  • 2-р: 1560 кЖ/моль
  • 3-р: 2618 кЖ/моль
Атомын радиусэмпирик: 139 пм
Ковалент радиус154±5 пм
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
молибден элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархацанхдагч
Талст бүтэцбие-төвтэй куб (бтк) (cI2)
Торны тогтмол
Body-centered cubic crystal structure for молибден
a = 314.71 пм (20 °C)[3]
Дулааны тэлэлт5.10×10−6/K (20 °C)[3]
Дулаан дамжуулалт138 Вт/(м⋅K)
Дулаан дамжуулалт54.3 mm2/s (at 300 K)[7]
Цахилгаан эсэргүүцэл53.4 nΩ⋅м (20 °C)
Соронзон чанарпарасоронзон[8]
Моляр соронзон мэдрэмж+89.0×10−6 см3/моль (298 K)[9]
Юнгийн модуль329 ГПа
Хөдөлгөх модуль126 ГПа
Эзлэхүүний модуль230 ГПа
Дууны хурд нимгэн саваа5400 м/с (т.т.)
Пуассоны коэффициент0.31
Моосын хатуулаг5.5
Викерсийн хатуулаг1400–2740 МПа
Бринеллийн хатуулаг1370–2500 МПа
CAS дугаар7439-98-7
Түүх
Нэрийн үүсэлГрек Μόλυβδος, 'хар тугалга', учир нь молибдений хүдрийг хар тугалганы хүдэртэй андуурч байсан
НээсэнКарл Вильхелм Шееле (1778)
Анх ялгасанПитер Хельм (1781)
Хамгийн тогвортой изотопууд
Гол изотопууд[10] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
92Mo 14.7% тогтвортой
93Mo хиймэл 4839 ж[11] ε 93Nb
94Mo 9.19% тогтвортой
95Mo 15.9% тогтвортой
96Mo 16.7% тогтвортой
97Mo 9.58% тогтвортой
98Mo 24.3% тогтвортой
99Mo хиймэл 65.932 ц β 99mTc
100Mo 9.74% 7.07×1018 ж ββ 100Ru
 Ангилал: Молибден
үзэх · хэлэлцэх · засах | эх сурвалж

Молибден [molʏpˈdɛːn] (грекээр Μόλυβδος молибдос-хар тугалга) нь химийн элементийн үелэх системд Mo гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар нь 42 болох химийн элемент юм.

Хүчиллэгтэй холбоотой дунд ба өндөр температурын гидротермал гаралтай эрдэс. Ордын штокверк биетэд агуулагдсан нь үйлдвэрлэлийн ач холбогдолтой.

Физик шинж чанар

[засварлах | кодоор засварлах]

Мөнгөлөг саарал металл 5,5 HRC хатуулагтай,  2623°C (4,753 °F) нь хайлдаг байгаль дээр тантал, oсми, рени, гянт болд хэлбэрээр оршдог. Сул исэлдэлт 300°C (572 °F) эхэлдэг.

Хими шинж чанар

[засварлах | кодоор засварлах]

Молибдений стандарт атомын жин 95,95 г / моль исэлдэх үе 600 ° С температур. Молибден нэгдэлдээ исэлдлийн +2, +3, +4, +5, +6 зэргийг илэрхийлдэг хамгийн тогтвортой байх +4 болон +6 юм. Хүчиллэгтэй холбоотой дунд ба өндөр температурын гидротермал гаралтай эрдэс. Ордын штокверк биетэд агуулагдсан нь үйлдвэрлэлийн ач холбогдолтой.

2 Mo + 3 O2 → 2 MoO3

Молибдений хлорид :

Молибдений (II) хлорид MoCl2 (шар хатуу)

Молибдений (III) хлорид MoCl3 (хар хатуу улаан)

Молибдений (IV) хлорид MoCl4 (хар хатуу)

Молибдений (V) хлорид MoCl5 (хар хатуу ногоон)

Молибдений (VI) хлорид MoCl6 (бор хатуу)

Молибденит гэдэг эрдсийг үүсгэдэг - MoS2 хувийн жин 4,7—5,0 г/см3 өнгө - саарал

Хуяг дуулга, агаарын хөлгийн эд анги, цахилгаан холбоо, аж үйлдвэрийн мотор болон утас үйлдвэрлэлд ашиглаж байна. Үйлдвэрлэсэн молибдений орчим 86% нь химийн хэрэглээнд  бvтцийн ган35%, зэвэрдэггүй ган 25%, химийн бодис 14%, өндөр хурдны болдоор 9%, цутгамал төмөр 6%, молибден элементийн металл 6% болон superalloys 5% металлургийн хэрэглээнд ашиглаж байна.

  • Бүтцийн ган
  • Зэвэрдэггүй ган
  • Химийн бодис арга хэрэгсэл
  • Өндөр хурдны болд
  • цутгамал төмөр
  • Молибден элементийн металл
  • Superalloys
Wiktionary
Wiktionary
Wiktionary: Молибден – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Молибден – Викимедиа дуу дүрсний сан
  1. "Стандарт атомын жин: Молибден". CIAAW. 2013.
  2. Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 3.0 3.1 3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. Mo(–4) occurs in Na4Mo(CO)4; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)4]2 to [Hf(CO)6]2 and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
  6. Mo(0) occurs in molybdenum hexacarbonyl; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)4]2 to [Hf(CO)6]2 and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
  7. Линдеман, А.; Блум, Ж. (2009). Measurement of the Thermophysical Properties of Pure Molybdenum. Vol. 3. 17th Plansee Seminar.
  8. Лиде, Д. Р., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Хими, физикийн гарын авлага (PDF) (86-р хэвлэл). Бока Ратон (Флорида): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
  9. Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  10. Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  11. Кажан, И.; Хайниц, С.; Коссерт, К.; Спрунг, П.; Дресслер, Р.; Шуман, Д. (2021-10-05). "First direct determination of the 93Mo half-life". Scientific Reports. 11 (1). doi:10.1038/s41598-021-99253-5. ISSN 2045-2322. PMC 8492754. PMID 34611245.