Jump to content

Германи

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Германи, 32Ge
Тэгш бус хагарсан гадаргуутай саарал өнгийн гялалзсан блок
Германи
Дуудлага/grmani/
Гадаад байдалсааралдуу цагаан
Стандарт атомын жин Ar°(Ge)
Үелэх систем дэх Германи
Устөрөгч Гели
Лити Берилли Бор (химийн элемент) Нүүрстөрөгч Азот Хүчилтөрөгч Фтор Неон
Натри Магни Хөнгөн цагаан Цахиур Фосфор Хүхэр Хлор Аргон
Кали Кальци Сканди Титан Ванади Хром Манган Төмөр (химийн элемент) Кобальт Никель Зэс Цайр Галли Германи Хүнцэл Селени Бром Криптон
Рубиди Стронци Иттри Циркони Ниоби Молибден Технеци Рутени Роди Паллади Мөнгө (химийн элемент) Кадми Инди Цагаан тугалга Сурьма Теллур Иод Ксенон
Цези Бари Лантан Цери Празеодим Неодим Промети Самари Европи Гадолини Терби Диспрози Гольми Эрби Тули Иттерби Лютеци Гафни Тантал Вольфрам Рени Осми Ириди Цагаан алт Алт Мөнгөн ус Талли Хар тугалга Висмут Полони Астат Радон
Франци Ради Актини Тори Протактини Уран Нептуни Плутони Америци Кюри Беркли Калифорни (химийн элемент) Эйнштейни Ферми Менделеви Нобели Лоуренси Резерфорди Дубни Сиборги Бори Хасси Мейтнери Дармштадти Рентгени Коперници Нихони Флерови Москови Ливермори Теннессин Оганесон
Si

Ge

Sn
галлигерманихүнцэл
Атомын дугаар (Z)32
Бүлэг14-р бүлэг (карбон бүлэг)
Үе4-р үе
Блок  p-блок
Электрон байгуулалт[Ar] 3d10 4s2 4p2
Давхарга бүрт2, 8, 18, 4
Физик шинж чанарууд
Төлөвхатуу
Хайлах температур1211.40 K ​(938.25 °C, ​1720.85 °F)
Буцлах температур3106 K ​(2833 °C, ​5131 °F)
Нягт (20° C)5.327 г/см3[3]
шингэн үед (х.т.)5.60 г/см3
Хайлах энтальп36.94 кЖ/моль
Уурших энтальп334 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт23.222 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Па) 1 10 100 1 к 10 к 100 к
T (K) 1644 1814 2023 2287 2633 3104
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэгнийтлэг: −4, +2, +4
−3,[4] −2,[4] −1,[4] 0,[5] +1,[6] +3[6]
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 2.01
Ионжилтын энерги
  • 1-р: 762 кЖ/моль
  • 2-р: 1537.5 кЖ/моль
  • 3-р: 3302.1 кЖ/моль
Атомын радиусэмпирик: 122 пм
Ковалент радиус122 пм
Ван дер Ваальсийн радиус211 пм
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
германи элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархацанхдагч
Талст бүтэцАлмазан куб (cF8)
Торны тогтмол
Diamond cubic crystal structure for германи
a = 565.774 пм (20 °C)[3]
Дулааны тэлэлт5.79×10−6/K (20 °C)[3]
Дулаан дамжуулалт60.2 Вт/(м⋅K)
Цахилгаан эсэргүүцэл1 Ω⋅м (20 °C)
Хориотой бүс0.67 eV (at 300 K)
Соронзон чанардисоронзон[7]
Моляр соронзон мэдрэмж−76.84×10−6 см3/моль[8]
Юнгийн модуль103 ГПа[9]
Хөдөлгөх модуль41 ГПа[9]
Эзлэхүүний модуль75 ГПа[9]
Дууны хурд нимгэн саваа5400 м/с (20 °C)
Пуассоны коэффициент0.26[9]
Моосын хатуулаг6.0
CAS дугаар7440-56-4
Түүх
Нэрийн үүсэлГерман, нээсэн хүний нутаг
ТаамагласанДмитрий Менделеев (1869)
НээсэнКлеменс Винклер (1886)
Хамгийн тогвортой изотопууд
Гол изотопууд[10] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
68Ge хиймэл 271.05 ө ε 68Ga
70Ge 20.5% тогтвортой
71Ge хиймэл 11.468 ө[11] ε 71Ga
72Ge 27.4% тогтвортой
73Ge 7.76% тогтвортой
74Ge 36.5% тогтвортой
76Ge 7.75% 2.02×1021 ж[12] ββ 76Se
 Ангилал: Германи
үзэх · хэлэлцэх · засах | эх сурвалж

Германи (Англи: Germanium) нь Ge хэмээн тэмдэглэгддэг, атомын дугаар 32 бүхий химийн элемент юм. Гялалзсан, хатуу, цагаан саарал өнгөтэй, нүүрстөрөгчийн бүлэгт харьяалагдах металлоид бөгөөд бүлэг доторх хөршүүд болох цагаан тугалга, цахиуртай химийн шинж чанараараа төстэй. Германи байгаль дээр атом масс нь 70 - 76 бүхий 5 янзын изотопи байдлаар тохиолдоно.

Маш цөөн эрдэс бодисууд германийг өндөр агууламжтайгаар агуулдаг тул харьцангуй хожуу нээгджээ. Германи дэлхий дээр тархалтаараа элементүүд дунд ойролцоогоор 50-д орно. 1869 онд Дмитрий Менделеев үелэх системээ зохиохдоо түүний байрлалаас нь зарим шинж чанарыг нь тодорхойлж, таамагласан бөгөөд эка-цахиур хэмээн нэрийджээ. Түүнээс хойш бараг хоёр арваны дараа буюу 1886 онд Клеменс Винклер аргиродитоос түүнийг олж илрүүлсэн бөгөөд Менделеевийн таамаглалын дагуу туршилтын ажиглалт хийж олсон байна. Винклер уг элементийг өөрийн эх орон Германы нэрээр нэрлэсэн ажээ.

Германи нь транзистор болон төрөл бүрийн электрон хэрэгсэлд ашиглагддаг, чухал хагас дамжуулагч материал юм.

Германийг гол төлөв сфалеритээс олборлодог, гэхдээ мөнгө, хар тугалга, зэсийн хүдрээс гарган авч болдог. Германийн хлорид, германе зэрэг германийн зарим нэгдэл нүд, арьс, уушиг, хоолойг цочроодог.


Wiktionary
Wiktionary
Wiktionary: Германи – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Германи – Викимедиа дуу дүрсний сан
  1. "Стандарт атомын жин: Германи". CIAAW. 2009.
  2. Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 3.0 3.1 3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. 4.0 4.1 4.2 Ge(−1), Ge(−2), Ge(−3), and Ge(–4) have been observed in germanides; see Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (1995). "Germanium". Lehrbuch der Anorganischen Chemie (Герман хэлээр) (101 хэвлэл). Walter de Gruyter. х. 953–959. ISBN 978-3-11-012641-9.
  5. "New Type of Zero-Valent Tin Compound". Chemistry Europe. 27 August 2016.
  6. 6.0 6.1 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
  7. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, Хими, физикийн гарын авлага 81-р хэвлэлт, CRC press.
  8. Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  9. 9.0 9.1 9.2 9.3 "Германийн шинж чанар". Ioffe Institute.
  10. Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  11. Норман, Е. Б.; Дробижев, А.; Гарибян, Н.; Грегорич, К. Е.; Коломенский, Ю. Г.; Сэммис, Б. Н.; Сильзо, Н. Д.; Шустерман, Ж. А.; Томас, К. Ж. (30 May 2024). "Half-life of Ge 71 and the gallium anomaly". Physical Review C. 109 (5). doi:10.1103/PhysRevC.109.055501.
  12. М. Агостини; et al. (2023-10-03). "Final Results of GERDA on the Two-Neutrino Double-β Decay Half-Life of 76Ge". Physical Review Letters. 131 (14) 142501. American Physical Society (APS). arXiv:2308.09795. Bibcode:2023PhRvL.131n2501A. doi:10.1103/physrevlett.131.142501. ISSN 0031-9007. PMID 37862664. S2CID 261049638.