Кобальт

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Кобальт,  27Co
Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg
электролизээр гарган авсан кобальт
Ерөнхий шинж чанарууд
Нэр, тэмдэг кобальт, Co
Гадаад байдал гялгардуу металлын саарал
Англи дуудлага /ˈkbɒlt/
KOH-bolt
Кобальт-ийн үелэх систем дэх байрлал
Устөрөгч (диатомт металл бус)
Гели (инерт хий)
Лити (шүлтийн металл)
Берилли (газрын шүлтэт металл)
Бор (химийн элемент) (металлоид)
Нүүрстөрөгч (полиатомт металл бус)
Азот (диатомт металл бус)
Хүчилтөрөгч (диатомт металл бус)
Фтор (диатомт металл бус)
Неон (инерт хий)
Натри (шүлтийн металл)
Магни (газрын шүлтэт металл)
Хөнгөн цагаан (шилжилтийн дараах металл)
Цахиур (металлоид)
Фосфор (полиатомт металл бус)
Хүхэр (полиатомт металл бус)
Хлор (диатомт металл бус)
Аргон (инерт хий)
Кали (шүлтийн металл)
Кальци (газрын шүлтэт металл)
Сканди (шилжилтийн металл)
Титан (шилжилтийн металл)
Ванади (шилжилтийн металл)
Хром (шилжилтийн металл)
Манган (шилжилтийн металл)
Төмөр (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кобальт (шилжилтийн металл)
Никель (шилжилтийн металл)
Зэс (шилжилтийн металл)
Цайр (шилжилтийн металл)
Галли (шилжилтийн дараах металл)
Германи (металлоид)
Арсени (металлоид)
Селен (полиатомт металл бус)
Бром (диатомт металл бус)
Криптон (инерт хий)
Рубиди (шүлтийн металл)
Стронци (газрын шүлтэт металл)
Иттри (шилжилтийн металл)
Циркони (шилжилтийн металл)
Ниоби (шилжилтийн металл)
Молбиден (шилжилтийн металл)
Технеци (шилжилтийн металл)
Рутени (шилжилтийн металл)
Роди (шилжилтийн металл)
Паллади (шилжилтийн металл)
Мөнгө (шилжилтийн металл)
Кадми (шилжилтийн металл)
Инди (шилжилтийн дараах металл)
Цагаан тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Сурьма (металлоид)
Теллур (металлоид)
Иод (диатомт металл бус)
Ксенон (инерт хий)
Цези (шүлтийн металл)
Бари (газрын шүлтэт металл)
Лантан (лантаноид)
Цери (лантаноид)
Празиодим (лантаноид)
Неодим (лантаноид)
Промети (лантаноид)
Самари (лантаноид)
Европи (лантаноид)
Гадолини (лантаноид)
Терби (лантаноид)
Диспрози (лантаноид)
Голми (лантаноид)
Ерби (лантаноид)
Тули (лантаноид)
Иттерби (лантаноид)
Лютеци (лантаноид)
Гафни (шилжилтийн металл)
Тантал (шилжилтийн металл)
Вольфрам (шилжилтийн металл)
Рени (шилжилтийн металл)
Осми (шилжилтийн металл)
Ириди (шилжилтийн металл)
Цагаан алт (шилжилтийн металл)
Алт (шилжилтийн металл)
Мөнгөн ус (шилжилтийн металл)
Талли (шилжилтийн дараах металл)
Хар тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Висмут (шилжилтийн дараах металл)
Полони (шилжилтийн дараах металл)
Астат (металлоид)
Радон (инерт хий)
Франци (шүлтийн металл)
Ради (газрын шүлтэт металл)
Актини (актиноид)
Тори (актиноид)
Протактини (актиноид)
Уран (актиноид)
Нептуни (актиноид)
Плутони (актиноид)
Америци (актиноид)
Кюри (актиноид)
Беркли (актиноид)
Калифорни (актиноид)
Эйнштейни (актиноид)
Ферми (актиноид)
Менделееви (актиноид)
Нобели (актиноид)
Лоуренси (актиноид)
Рутерфорди (шилжилтийн металл)
Дубни (шилжилтийн металл)
Сиборги (шилжилтийн металл)
Бори (шилжилтийн металл)
Хасси (шилжилтийн металл)
Мейтнери (unknown chemical properties)
Дармштадти (unknown chemical properties)
Рентгени (unknown chemical properties)
Копеници (шилжилтийн металл)
Унунтри (unknown chemical properties)
Флерови (шилжилтийн дараах металл)
Унунпенти (unknown chemical properties)
Ливермори (unknown chemical properties)
Унунсепти (unknown chemical properties)
Унунокти (unknown chemical properties)


Co

Rh
төмөркобальтникель
Цэнэгийн тоо (Z) 27
Атом масс (±) (Ar) 58.933194(4)[1]
Элементийн ангилал   шилжилтийн металл
Бүлэг, блок бүлэг 9, d-блок
Үе үе 4
Электрон бүтэц [Ar] 3d7 4s2
давхарга бүрт
2, 8, 15, 2
Физик шинж чанарууд
Өнгө металлын саарал
Төлөв хатуу
Хайлах температур 1768 K ​(1495 °C, ​2723 °F)
Буцлах температур 3200 K ​(2927 °C, ​5301 °F)
Нягт т.т. 8.90 g/cm3
шингэн үед,х.т. 8.86 g/cm3
Хайлах энтальп 16.06 kJ/mol
Уурших энтальп 377 kJ/mol
Хувийн дулаан шингээлт 24.81 J/(mol·K)
Уурын даралт
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1790 1960 2165 2423 2755 3198
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг −3, −1, +1, +2, +3, +4, +5[2] ​(амфотер исэл)
Цахилгаан сөрөг чанар Полингийн шаталбар: 1.88
Ионжилтын энерги 1 дэх: 760.4 kJ/mol
2 дахь: 1648 kJ/mol
3 дахь: 3232 kJ/mol
(илүү үзэх)
Атомын радиус эмпирик: 125 pm
Ковалент радиус нам спин: 126±3 pm
өндөр спин: 150±7 pm
Бусад
Талст бүтэц гексагонал нягт бүтэцтэй (гнб)
Hexagonal close packed crystal structure for кобальт
Дууны хурд нарийн савх 4720 m/s (at 20 °C)
Дулааны тэлэлт 13.0 µm/(m·K) ( 25 °C-д)
Дулаан дамжуулалт 100 W/(m·K)
Цахилгаан эсэргүүцэл 62.4 nΩ·m ( 20 °C-д)
Соронзон чанар ферросоронзон
Юнгийн модуль 209 GPa
Хөдөлгөх модуль 75 GPa
Эзлэхүүний модуль 180 GPa
Пуассоны коэффициент 0.31
Моосын хатуулаг 5.0
Викерсийн хатуулаг 1043 MPa
Бринеллийн хатуулаг 470–3000 MPa
CAS дугаар 7440-48-4
Түүх
Нээсэн Георг Брэндт (1732)
Хамгийн тогвортой изотопууд
изо БДТ ХЗҮ ЗТ ЗЭ (MeV) ЗБ
56Co син 77.27 хоног ε 4.566 56Fe
57Co syn 271.79 хоног ε 0.836 57Fe
58Co syn 70.86 хоног ε 2.307 58Fe
59Co 100% 59Co нь 32 нейтронтой үед тогтвортой
60Co syn 5.2714 жил β, γ 2.824 60Ni
үзэх · хэлэлцэх · засах· эх сурвалж

Кобальт (Co) нь газрын гадаргад 0,003% хүнцэл /мышъяк/, хүхэрт хүнцэл хэлбэрээр /CoAsS, CoAs2 / оршино. Ургамал амьтдын эд эрхтэнд тогтмол оролцдог витамин В12–ын найрлагын нэг хэсэг болж гурван валенттай кобальт 4,5% агуулагддаг байна. Шошлог ургамлын иш навч зэрэг эрхтэнд кобальтын хуримтлал тогтворжихын хирээр азотын молекулуудыг бэхжүүлдэг байна. Металлт энзим болох трансфераза, изомераза, дипептидаза ферментүүдийн найрлаганд оролцохоос гадна, пируваткарбоксилаза, рибофлавинкиназа, шүлтлэг фосфотаза, аргиназа зэргийг идэвхжүүлнэ. Загасны гурил, улаан буудайн хивэг, цагаан лууван кобальтаар баялаг байна. Мөн сүү, хүнсний ногоо, гурилан бүтээгдэхүүн кобальтын эх үүсвэр болно. Бие махбодид бага хэмжээгээр, биеийн жингийн 1 кг тутам 30-60 мкг ноогдож байвал зохино. Кобальт нуклейн хүчил нийлэгжих, цус төлжих, нүүрс ус, эрдэсийн солилцоо, ферментийн үйл ажиллагаанд оролцдог. Кобальт цус, дэлүү, яс, өндгөвч, өнчин тархи, элгэнд хуримтлагдана. Амьтдын 1 кг шинэ эд эрхтэнд (мкг-аар): элгэнд 30-100, дэлүүнд 20-40, нойр булчирхайнд 10-30, бөөр, ясанд тус бүр 30, зүрхэнд 12-35 байна. Бие махбодид кобальт дутагдвал өсөлт саатах, цус багадах, турж эцэх шинж ажиглагддаг байна. Далбагын төрлийн мөөгөнд хийгдсэн судалгаанаас үзвэл, түүний 1 кг хуурай жинд нь 0,13-1,00 мг кобальт илэрчээ. /Mlodecki et.al 1965/

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Загвар:Greenwood&Earnshaw2nd