Ниоби

Ниоби, ₄₁Nb
Ниоби
Дуудлага	/niɔpi/
Гадаад байдал	Саарал металл, исэлдэх үедээ хөхөвтөр
Стандарт атомын жин Ar°(Nb)
	92.90637±0.00001; 92.906±0.001 (товчлогдсон);
Үелэх систем дэх Ниоби
	циркони ← ниоби → молибден
Атомын дугаар (Z)	41
Бүлэг	5-р бүлэг
Үе	5-р үе
Блок	d-блок
Электрон байгуулалт	[Kr] 4d4 5s1
Давхарга бүрт	2, 8, 18, 12, 1
Физик шинж чанарууд
Төлөв	хатуу
Хайлах температур	2750 K (2477 °C, 4491 °F)
Буцлах температур	5017 K (4744 °C, 8571 °F)
Нягт (20° C)	8.582 г/см3
Хайлах энтальп	30 кЖ/моль
Уурших энтальп	689.9 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт	24.60 Ж/(моль·K)
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг	нийтлэг: +5; −3, −1, 0, +1, +2, +3, +4
Цахилгаан сөрөг чанар	Полингийн шаталбар: 1.6
Ионжилтын энерги	1-р: 652.1 кЖ/моль ; 2-р: 1380 кЖ/моль ; 3-р: 2416 кЖ/моль ; ;
Атомын радиус	эмпирик: 146 пм
Ковалент радиус	164±6 пм
	Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамуудниоби элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархац	анхдагч
Талст бүтэц	бие-төвтэй куб (бтк) (cI2)
Торны тогтмол	a = 330.05 пм (20 °C)
Дулааны тэлэлт	7.07×10−6/K (20 °C)
Дулаан дамжуулалт	53.7 Вт/(м⋅K)
Цахилгаан эсэргүүцэл	152 nΩ⋅м (0 °C)
Соронзон чанар	парасоронзон
Юнгийн модуль	105 ГПа
Хөдөлгөх модуль	38 ГПа
Эзлэхүүний модуль	170 ГПа
Дууны хурд нимгэн саваа	3480 м/с (20 °C)
Пуассоны коэффициент	0.40
Моосын хатуулаг	6.0
Викерсийн хатуулаг	870–1320 МПа
Бринеллийн хатуулаг	735–2450 МПа
CAS дугаар	7440-03-1
Түүх
Нэрийн үүсэл	Грекийн домог дахь Танталын охин (тантал) Ниобегийн нэрээр
Нээсэн	Чарльз Хэтчетт (1801)
Анх ялгасан	Кристиан Вильгельм Бломстранд (1864)
Химийн элемент гэж хүлээн зөвшөөрсөн	Хайнрих Розе (1844)
Хамгийн тогвортой изотопууд ү; з;
β+	91Zr
	Ангилал: Ниоби; үзэх · хэлэлцэх · засах \| эх сурвалж

Металл ниоби саарал гангийн өнгөтэй, хувийн жин нь 8.57 г/см3. Металл ниоби уян зөөлөн, боловсруулахад хялбар. Хар болон өнгөт металлуудын хамт төрөл бүрийн хайлш, ган хийдэг ба ийм хайлшууд хүчиллэг, шүлтлэг, суурилаг орчинд тэсвэртэй. Ниоби орсон хайлш бат бөх, халуун тэсвэрлэхдээ сайн, зэвэрдэггүй болохоор цөмийн тогоо, пуужин, сансарын техникт хэрэглэнэ. Бага хэмжээгээр химийн болон цахилгаан техникийн үйлдвэрт хэрэглэгддэг.

Цахим холбоос

Wiktionary

Wiktionary: Ниоби – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу

Commons: Ниоби – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл

↑ "Стандарт атомын жин: Ниоби". CIAAW. 2017.
↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
↑ ^3.0 ^3.1 ^3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
↑ Nb(–3) occurs in Cs₃Nb(CO)_₅; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)₄]₂⁻ to [Hf(CO)₆]₂⁻ and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.
↑ ^5.0 ^5.1 ^5.2 ^5.3 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
↑ ^6.0 ^6.1 Nb(0) and Nb(I) has been observed in Nb(bpy)₃ and CpNb(CO)₄, respectively; see Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (2008). Lehrbuch der Anorganischen Chemie (Герман хэлээр) (102 хэвлэл). Walter de Gruyter. х. 1554. ISBN 9783110206845.
↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.

[CIAAWниоби-1] "Стандарт атомын жин: Ниоби". CIAAW. 2017.

[CIAAW2021-2] Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.

[Arblaster_2018-3] 3.0 ^3.1 ^3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.

[4] Nb(–3) occurs in Cs₃Nb(CO)_₅; see John E. Ellis (2003). "Metal Carbonyl Anions: from [Fe(CO)₄]₂⁻ to [Hf(CO)₆]₂⁻ and Beyond†". Organometallics (Англи хэлээр). 22 (17): 3322–3338. doi:10.1021/om030105l.

[GE28-5] 5.0 ^5.1 ^5.2 ^5.3 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.

[lehrbuch-6] 6.0 ^6.1 Nb(0) and Nb(I) has been observed in Nb(bpy)₃ and CpNb(CO)₄, respectively; see Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (2008). Lehrbuch der Anorganischen Chemie (Герман хэлээр) (102 хэвлэл). Walter de Gruyter. х. 1554. ISBN 9783110206845.

[NUBASE2020-7] Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]