Jump to content

Фтор

Холбоос засах
Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Фтор, 9F
Шингэн азотод өтгөрүүлсэн цайвар шар өнгийн шингэн фторын жижиг дээж
Шингэн фтор (туйлын бага температур дахь F2)
Фтор
Дуудлага/ftɔr/
Аллотропуудальфа, бета (Фторын аллотропуудыг үзэх)
Гадаад байдалхий: маш цайвар шар
шингэн: тод шар
хатуу: альфа нь тунгалаг биш, бета нь тунгалаг
Стандарт атомын жин Ar°(F)
Үелэх систем дэх Фтор
Устөрөгч Гели
Лити Берилли Бор (химийн элемент) Нүүрстөрөгч Азот Хүчилтөрөгч Фтор Неон
Натри Магни Хөнгөн цагаан Цахиур Фосфор Хүхэр Хлор Аргон
Кали Кальци Сканди Титан Ванади Хром Манган Төмөр (химийн элемент) Кобальт Никель Зэс Цайр Галли Германи Хүнцэл Селени Бром Криптон
Рубиди Стронци Иттри Циркони Ниоби Молибден Технеци Рутени Роди Паллади Мөнгө (химийн элемент) Кадми Инди Цагаан тугалга Сурьма Теллур Иод Ксенон
Цези Бари Лантан Цери Празеодим Неодим Промети Самари Европи Гадолини Терби Диспрози Гольми Эрби Тули Иттерби Лютеци Гафни Тантал Вольфрам Рени Осми Ириди Цагаан алт Алт Мөнгөн ус Талли Хар тугалга Висмут Полони Астат Радон
Франци Ради Актини Тори Протактини Уран Нептуни Плутони Америци Кюри Беркли Калифорни (химийн элемент) Эйнштейни Ферми Менделеви Нобели Лоуренси Резерфорди Дубни Сиборги Бори Хасси Мейтнери Дармштадти Рентгени Коперници Нихони Флерови Москови Ливермори Теннессин Оганесон
 –
↑
F
↓
Cl
хүчилтөрөгч ← фтор → неон
Атомын дугаар (Z)9
Бүлэг17-р бүлэг (галоген)
Үе2-р үе
Блок  p-блок
Электрон байгуулалт[He] 2s2 2p5[3]
Давхарга бүрт2, 7
Физик шинж чанарууд
Төлөвхий
Хайлах температур(F2) 53.48 K ​(−219.67 °C, ​−363.41 °F)[4]
Буцлах температур(F2) 85.03 K ​(−188.11 °C, ​−306.60 °F)[4]
Нягт (СТД-д)1.696 г/Л[5]
шингэн үед (б.т.)1.505 г/см3[6]
Гурвалсан цэг53.48 K, ​.252 кПа[7]
Критик цэг144.41 K, 5.1724 МПа[4]
Уурших энтальп6.51 кЖ/моль[5]
Хувийн дулаан шингээлтCp: 31 Ж/(моль·K)[6] (21.1 °C)
Cv: 23 Ж/(моль·K)[6] (21.1 °C)
Уурын даралт
P (Па) 1 10 100 1 к 10 к 100 к
T (K) 38 44 50 58 69 85
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэгнийтлэг: −1
0[8]
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 3.98[3]
Ионжилтын энерги
  • 1-р: 1681 кЖ/моль
  • 2-р: 3374 кЖ/моль
  • 3-р: 6147 кЖ/моль
  • (илүү үзэх)[9]
Ковалент радиус64 пм[10]
Ван дер Ваальсийн радиус135 пм[11]
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
фтор элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархацанхдагч
Талст бүтэц ​куб
Cubic crystal structure for фтор
Дулаан дамжуулалт0.02591 Вт/(м⋅K)[12]
Соронзон чанардисоронзон (−1.2×10−4)[13][14]
CAS дугаар7782-41-4[3]
Түүх
Нэрийн үүсэлфлюорит эрдэсээс гаралтай, Латин fluo нэрээр нэрлэсэн (хайлуулахад урсдаг)
НээсэнАндре Мари Ампер (1810)
Анх ялгасанАнри Муассан[3] (6 сарын 26, 1886)
Нэр өгсөн
Хамгийн тогвортой изотопууд
Гол изотопууд[15] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
17F хиймэл 64.37 s β+ 17O
18F мөр 109.734 min β+ 18O
19F 100% тогтвортой
 Ангилал: Фтор
үзэх · хэлэлцэх · засах | эх сурвалж

Фтор (F үсгээр тэмдэглэдэг) нь шар өнгөтэй хоёр атомт хий байдлаар оршдог химийн элемент юм. Атомын дугаар (атом дотор байх протоны тоо) нь 9 бөгөөд атом масс нь 19. Фтор нь үелэх хүснэгтийн 7 дугаар бүлэгт (галоген) багтдаг.　Үнэр нь озонтой төстэй. Байгальд минералаараа байдаг. Энэ минерал нь байгальдаа флорит фторспати CaF2 -1 гэсэн бүтэцтэй. Анх Георгиус Агрикола кальцийн фторыг таниулсан. Мөн 1886 онд Анри Мойссан фторыг гаргаж авчээ. Фтор нь маш реактив (Урвалд өндөр хурдтай ордог). Учир нь F-F холбоостой учраас хурдан задарч, хурдан нийлдэг байна. Шүдний оо болон дездорантад хэрэглэдэг.

Бусад холбоотой сэдвүүд

[засварлах | кодоор засварлах]

Цахим холбоос

[засварлах | кодоор засварлах]
Wiktionary
Wiktionary
 Wiktionary: Фтор – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Фтор – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. ↑ "Стандарт атомын жин: Флор". CIAAW. 2021.
  2. ↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 1 2 3 4 Jaccaud et al. 2000, х. 381.
  4. 1 2 3 Haynes 2011, х. 4.121.
  5. 1 2 Jaccaud et al. 2000, х. 382.
  6. 1 2 3 Compressed Gas Association 1999, х. 365.
  7. ↑ "Triple Point | The Elements Handbook at KnowledgeDoor". KnowledgeDoor.
  8. ↑ Бага температурт нийлэгжсэн алтны гептафторид нь IR спектроскопоор нотлогдсон F2 дахь F-F холбоо бүхий алтны пентафторидтой молекул фторын иж бүрдэл гэж тооцсон; Химмел, Даниел; Ридел, Себастьян (2007-05-31). "After 20 Years, Theoretical Evidence That "AuF7" Is Actually AuF5·F2". Inorganic Chemistry. 46 (13): 5338–5342. doi:10.1021/ic700431s. PMID 17511450.
  9. ↑ Dean 1999, х. 4.6.
  10. ↑ Dean 1999, х. 4.35.
  11. ↑ Matsui 2006, х. 257.
  12. ↑ Yaws & Braker 2001, х. 385.
  13. ↑ Mackay, Mackay & Henderson 2002, х. 72.
  14. ↑ Cheng et al. 1999.
  15. ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
"https://mn.wikipedia.org/w/index.php?title=Фтор&oldid=831320"-с авсан