Цагаан алт

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Platinum,  78Pt
Platinum crystals.jpg
Ерөнхий шинж чанарууд
Нэр, тэмдэг platinum, Pt
Гадаад байдал silvery white
Англи дуудлага /ˈplætɨnəm/
Platinum-ийн үелэх систем дэх байрлал
Устөрөгч (диатомт металл бус)
Гели (инерт хий)
Лити (шүлтийн металл)
Берилли (газрын шүлтэт металл)
Бор (химийн элемент) (металлоид)
Нүүрстөрөгч (полиатомт металл бус)
Азот (диатомт металл бус)
Хүчилтөрөгч (диатомт металл бус)
Фтор (диатомт металл бус)
Неон (инерт хий)
Натри (шүлтийн металл)
Магни (газрын шүлтэт металл)
Хөнгөн цагаан (шилжилтийн дараах металл)
Цахиур (металлоид)
Фосфор (полиатомт металл бус)
Хүхэр (полиатомт металл бус)
Хлор (диатомт металл бус)
Аргон (инерт хий)
Кали (шүлтийн металл)
Кальци (газрын шүлтэт металл)
Сканди (шилжилтийн металл)
Титан (шилжилтийн металл)
Ванади (шилжилтийн металл)
Хром (шилжилтийн металл)
Манган (шилжилтийн металл)
Төмөр (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кобальт (шилжилтийн металл)
Никель (шилжилтийн металл)
Зэс (шилжилтийн металл)
Цайр (шилжилтийн металл)
Галли (шилжилтийн дараах металл)
Германи (металлоид)
Арсени (металлоид)
Селен (полиатомт металл бус)
Бром (диатомт металл бус)
Криптон (инерт хий)
Рубиди (шүлтийн металл)
Стронци (газрын шүлтэт металл)
Иттри (шилжилтийн металл)
Циркони (шилжилтийн металл)
Ниоби (шилжилтийн металл)
Молибден (шилжилтийн металл)
Технеци (шилжилтийн металл)
Рутени (шилжилтийн металл)
Роди (шилжилтийн металл)
Паллади (шилжилтийн металл)
Мөнгө (шилжилтийн металл)
Кадми (шилжилтийн металл)
Инди (шилжилтийн дараах металл)
Цагаан тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Сурьма (металлоид)
Теллур (металлоид)
Иод (диатомт металл бус)
Ксенон (инерт хий)
Цези (шүлтийн металл)
Бари (газрын шүлтэт металл)
Лантан (лантаноид)
Цери (лантаноид)
Празиодим (лантаноид)
Неодим (лантаноид)
Промети (лантаноид)
Самари (лантаноид)
Европи (лантаноид)
Гадолини (лантаноид)
Терби (лантаноид)
Диспрози (лантаноид)
Гольми (лантаноид)
Ерби (лантаноид)
Тули (лантаноид)
Иттерби (лантаноид)
Лютеци (лантаноид)
Гафни (шилжилтийн металл)
Тантал (шилжилтийн металл)
Вольфрам (шилжилтийн металл)
Рени (шилжилтийн металл)
Осми (шилжилтийн металл)
Ириди (шилжилтийн металл)
Цагаан алт (шилжилтийн металл)
Алт (шилжилтийн металл)
Мөнгөн ус (шилжилтийн металл)
Талли (шилжилтийн дараах металл)
Хар тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Висмут (шилжилтийн дараах металл)
Полони (шилжилтийн дараах металл)
Астат (металлоид)
Радон (инерт хий)
Франци (шүлтийн металл)
Ради (газрын шүлтэт металл)
Актини (актиноид)
Тори (актиноид)
Протактини (актиноид)
Уран (актиноид)
Нептуни (актиноид)
Плутони (актиноид)
Америци (актиноид)
Кюри (актиноид)
Беркли (актиноид)
Калифорни (актиноид)
Эйнштейни (актиноид)
Ферми (актиноид)
Менделееви (актиноид)
Нобели (актиноид)
Лоуренси (актиноид)
Рутерфорди (шилжилтийн металл)
Дубни (шилжилтийн металл)
Сиборги (шилжилтийн металл)
Бори (шилжилтийн металл)
Хасси (шилжилтийн металл)
Мейтнери (unknown chemical properties)
Дармштадти (unknown chemical properties)
Рентгени (unknown chemical properties)
Копеници (шилжилтийн металл)
Унунтри (unknown chemical properties)
Флерови (шилжилтийн дараах металл)
Унунпенти (unknown chemical properties)
Ливермори (unknown chemical properties)
Унунсепти (unknown chemical properties)
Унунокти (unknown chemical properties)
Pd

Pt

Ds
iridiumplatinumgold
Цэнэгийн тоо (Z) 78
Атом масс (±) (Ar) 195.084(9)[1]
Элементийн ангилал   transition metal
Бүлэг, блок бүлэг 10, d-блок
Үе үе 6
Электрон бүтэц [Xe] 4f14 5d9 6s1
давхарга бүрт
2, 8, 18, 32, 17, 1
Физик шинж чанарууд
Төлөв solid
Хайлах температур 2041.4 K ​(1768.3 °C, ​3214.9 °F)
Буцлах температур 4098 K ​(3825 °C, ​6917 °F)
Нягт т.т. 21.45 g/cm3
шингэн үед,х.т. 19.77 g/cm3
Хайлах энтальп 22.17 kJ/mol
Уурших энтальп 510 kJ/mol
Хувийн дулаан шингээлт 25.86 J/(mol·K)
Уурын даралт
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2330 (2550) 2815 3143 3556 4094
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг 6, 5, 4, 3, 2, 1, −1, −2, −3 ​(a mildly basic oxide)
Цахилгаан сөрөг чанар Полингийн шаталбар: 2.28
Ионжилтын энерги 1 дэх: 870 kJ/mol
2 дахь: 1791 kJ/mol
Атомын радиус эмпирик: 139 pm
Ковалент радиус 136±5 pm
Ван дер Ваальсийн радиус 175 pm
Бусад
Талст бүтэц тал-төвтэй куб (ттк)
Face-centered cubic crystal structure for platinum
Дууны хурд нарийн савх 2800 m/s (т.т.)
Дулааны тэлэлт 8.8 µm/(m·K) ( 25 °C-д)
Дулаан дамжуулалт 71.6 W/(m·K)
Цахилгаан эсэргүүцэл 105 nΩ·m ( 20 °C-д)
Соронзон чанар paramagnetic
Бат бөхийн хязгаар 125–240 MPa
Юнгийн модуль 168 GPa
Хөдөлгөх модуль 61 GPa
Эзлэхүүний модуль 230 GPa
Пуассоны коэффициент 0.38
Моосын хатуулаг 3.5
Викерсийн хатуулаг 400–550 MPa
Бринеллийн хатуулаг 300–500 MPa
CAS дугаар 7440-06-4
Түүх
Нээсэн ба анх ялгасан Antonio de Ulloa (1735)
Хамгийн тогвортой изотопууд
изо БДТ ХЗҮ ЗТ ЗЭ (MeV) ЗБ
190Pt 0.014% 6.5×1011 y α 3.252 186Os
192Pt 0.782% >4.7×1016 y (α) 2.4181 188Os
193Pt syn 50 y ε 193Ir
194Pt 32.967% (α) 1.5045 190Os
195Pt 33.832% (α) 1.1581 191Os
196Pt 25.242% (α) 0.7942 192Os
198Pt 7.163% >3.2×1014 y (α) 0.0870 194Os
(ββ) 1.0472 198Hg
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed
үзэх · хэлэлцэх · засах· эх сурвалж

Цагаан алт нь алтнаас (Алт C1063 градуст хайлдаг) ч хавьгүй өндөр буюу C-ийн 1768 градуст хайлдаг, хатуулгаараа ч хол давуу, мөнгөлөг өнгийн байгалийн хамгийн ховор, үнэт металл.


Цахим холбоос[засварлах | edit source]

Wiktionary
Wiktionary: Цагаан алт – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Platinum – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Зүүлт тайлбар[засварлах | edit source]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights