Цагаан алт
 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цагаан алт | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Дуудлага | /tsʰaˈɢɑːŋ ˈaɮtʰ/ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Гадаад байдал | мөнгөлөг цагаан | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Стандарт атомын жин Ar°(Pt) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үелэх систем дэх Цагаан алт | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын дугаар (Z) | 78 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бүлэг | 10-р бүлэг | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үе | 6-р үе | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Блок | d-блок | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Электрон байгуулалт | [Xe] 4f14 5d9 6s1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Давхарга бүрт | 2, 8, 18, 32, 17, 1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Физик шинж чанарууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Төлөв | хатуу | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах температур | 2041.4 K (1768.3 °C, 3214.9 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Буцлах температур | 4098 K (3825 °C, 6917 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нягт (20° C) | 21.452 г/см3 [3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| шингэн үед (х.т.) | 19.77 г/см3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах энтальп | 22.17 кЖ/моль | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Уурших энтальп | 510 кЖ/моль | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хувийн дулаан шингээлт | 25.86 Ж/(моль·K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Уурын даралт
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын шинж чанар | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Исэлдэлтийн зэрэг | нийтлэг: +2, +4 −3,? −2,? −1,? 0,? +1,? +3,? +5,[4] +6[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан сөрөг чанар | Полингийн шаталбар: 2.28 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ионжилтын энерги |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын радиус | эмпирик: 139 пм | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ковалент радиус | 136±5 пм | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ван дер Ваальсийн радиус | 175 пм | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_NIST_ASD_emission_spectrum.png) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бусад шинж чанарууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Байгалийн тархац | анхдагч | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Талст бүтэц | тал-төвтэй куб (ттк) (cF4) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Торны тогтмол |  | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулааны тэлэлт | 8.93×10−6/K (20 °C)[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулаан дамжуулалт | 71.6 Вт/(м⋅K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан эсэргүүцэл | 105 nΩ⋅м (20 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Соронзон чанар | парасоронзон | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моляр соронзон мэдрэмж | +201.9 × 10−6 см3/моль (290 K)[5] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бат бөхийн хязгаар | 125–240 MPa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Юнгийн модуль | 168 ГПа | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хөдөлгөх модуль | 61 ГПа | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Эзлэхүүний модуль | 230 ГПа | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дууны хурд нимгэн саваа | 2800 м/с (т.т.) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Пуассоны коэффициент | 0.38 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моосын хатуулаг | 3.5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Викерсийн хатуулаг | 400–550 МПа | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бринеллийн хатуулаг | 300–500 МПа | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS дугаар | 7440-06-4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Түүх | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нээсэн | Антонио де Ульоа (1735) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хамгийн тогвортой изотопууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Цагаан алт нь алтнаас (Алт C1063 градуст хайлдаг) ч хавьгүй өндөр буюу C-ийн 1768 градуст хайлдаг, хатуулгаараа ч хол давуу, мөнгөлөг өнгийн байгалийн хамгийн ховор, үнэт металл.
Энэ өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах] |
Wiktionary: Цагаан алт – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
Commons: Platinum – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны санЗүүлт тайлбар
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ алт.htm "Стандарт атомын жин: Цагаан алт". CIAAW. 2005.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - ↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
- ↑ 4.0 4.1 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
- ↑ Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
- ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.