Америци
| Америци | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Дуудлага | /ameˈritsʰi/ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Гадаад байдал | мөнгөлөг цагаан | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Жингийн тоо | [243] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үелэх систем дэх Америци | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын дугаар (Z) | 95 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бүлэг | f-блокийн бүлгүүд (дугааргүй) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үе | 7-р үе | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Блок | f-блок | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Электрон байгуулалт | [Rn] 5f7 7s2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Давхарга бүрт | 2, 8, 18, 32, 25, 8, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Физик шинж чанарууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Төлөв | хатуу | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах температур | 1449 K (1176 °C, 2149 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Буцлах температур | 2880 K (2607 °C, 4725 °F) (тооцоолсон) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нягт (т.т.) | 12 г/см3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах энтальп | 14.39 кЖ/моль | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хувийн дулаан шингээлт | 28[1] Ж/(моль·K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Уурын даралт
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын шинж чанар | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Исэлдэлтийн зэрэг | нийтлэг: +3 +2,[2] +4,[2] +5,[2] +6,[2] +7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан сөрөг чанар | Полингийн шаталбар: 1.3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ионжилтын энерги |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын радиус | эмпирик: 173 пм | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ковалент радиус | 180±6 пм | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бусад шинж чанарууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Байгалийн тархац | хиймэл | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Талст бүтэц | давхар гексагонал нягт бүтэцтэй (дгнб) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулаан дамжуулалт | 10 Вт/(м⋅K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан эсэргүүцэл | 0.69 µΩ⋅м[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Соронзон чанар | парасоронзон | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моляр соронзон мэдрэмж | +1000.0×10−6 см3/моль[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS дугаар | 7440-35-9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Түүх | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нэрийн үүсэл | Америкийн нэрээр | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нээсэн | Гленн Сиборг, Ральф Жеймс, Леон Морган, Альберт Гиорсо (1944) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хамгийн тогвортой изотопууд | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Америци нь синтетик химийн элемент, атомын дугаар нь 95, химийн тэмдэглэгээ нь Am. Уг элемент нь цацраг идэвхит шинжтэй, актиноидын бүлгийн металл юм. 1944 онд плутониг нейтроноор бөмбөгдөх замаар гарган авсан байна.
Цэвэр Америци нь гялалзсан мөнгөлөг ба цагаан өнгөтэй. 241Am-ын альфа цацрал нь радигийнхаас 3 дахин өндөр бөгөөд нэг грамм орчим америци нь ойр байгаа хүнийг ихээхэн хэмжээгээр хордуулна.
Хэрэглээ
[засварлах | кодоор засварлах]241Am-г гарган авах нь өндөр өртөгтэй болно. Уг элементийг өрөөний галын дохиололд дахь утаа мэдрэгчид маш бага хэмжээтэйгээр (ойролцоогоор 0.2 микрограмм) хэрэглэнэ. Үүнээс гадна өрмийн цооногт геофизикийн судалгаа (Am241Be) хийхэд мөн нейтрон радиографид нейтроны эх үүсвэр болгон ашиглана. Пуужингийн түлш хийхэд ашиглаж болох тухай мөн яриглаж байна[5].
Изотопи
[засварлах | кодоор засварлах]Нийт 18 цацраг идэвхит изотопи байдгаас хамгийн тогтвортой нь 243Am (хагас задралын хугацаа нь 7370 жил) ба 241Am (хагас задралын хугацаа нь 432.2 жил) юм. Үлдэх изотопиуд нь 51 жилээс бага, ихэнхи нь 100 минутаас бага хагас задралын хугацаатай байна. Изотопиудын атом масс нь 231.046 (231Am) - 249.078 (249Am) хооронд хэлбэлзэнэ.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]| Wiktionary: Америци – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
- Los Alamos National Laboratory - Americium
- WebElements.com - Americium
- Guide to the Elements - Revised Edition, Albert Stwertka, (Oxford University Press; 1998) ISBN 0-19-508083-1
- It's Elemental - Americium
- ATSDR - Public Health Statement: Americium
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ 1.0 1.1 Мюллер, В.; Шенкель, Р.; Шмидт, Х. Е.; Спирлет, Ж. Ц.; Макэлрой, Д. Л.; Холл, Р. О. А.; Мортимер, М. Ж. (1978). "The electrical resistivity and specific heat of americium metal". Journal of Low Temperature Physics. 30 (5–6): 561. Bibcode:1978JLTP...30..561M. doi:10.1007/BF00116197.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
- ↑ Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
- ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
- ↑ "Extremely Efficient Nuclear Fuel Could Take Man To Mars In Just Two Weeks". ScienceDaily. 3 Jan 2001. Татаж авсан: 2007-11-22.

