Неодим
 Шилэн саванд неодим металл | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Неодим | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Дуудлага | /neɔˈtim/ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Гадаад байдал | мөнгөлөг цагаан | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Стандарт атомын жин Ar°(Nd) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үелэх систем дэх Неодим | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын дугаар (Z) | 60 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бүлэг | f-блокийн бүлгүүд (дугааргүй) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Үе | 6-р үе | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Блок | f-блок | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Электрон байгуулалт | [Xe] 4f4 6s2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Давхарга бүрт | 2, 8, 18, 22, 8, 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Физик шинж чанарууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Төлөв | хатуу | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах температур | 1295 K (1022 °C, 1872 °F)[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Буцлах температур | 3347 K (3074 °C, 5565 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нягт (20° C) | 7.007 г/см3 [3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| шингэн үед (х.т.) | 6.89 г/см3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хайлах энтальп | 7.14 кЖ/моль | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Уурших энтальп | 289 кЖ/моль | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хувийн дулаан шингээлт | 27.45 Ж/(моль·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Уурын даралт
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын шинж чанар | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Исэлдэлтийн зэрэг | нийтлэг: +3 0,[4] +2,[5] +4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан сөрөг чанар | Полингийн шаталбар: 1.14 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ионжилтын энерги |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомын радиус | эмпирик: 181 пм | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ковалент радиус | 201±6 пм | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_NIST_ASD_emission_spectrum.png) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бусад шинж чанарууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Байгалийн тархац | анхдагч | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Талст бүтэц | давхар гексагонал нягт бүтэцтэй (дгнб) (hP4) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Торны тогтмолууд |  c = 1.17968 нм (20 °C)[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулааны тэлэлт | 6.7×10−6/K (20 °C)[3][a] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дулаан дамжуулалт | 16.5 Вт/(м⋅K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Цахилгаан эсэргүүцэл | poly: 643 nΩ⋅м | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Соронзон чанар | парасоронзон, 20 K-ээс доош антиферросоронзон[6] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Моляр соронзон мэдрэмж | +5628.0×10−6 см3/моль (287.7 K)[7] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Юнгийн модуль | 41.4 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хөдөлгөх модуль | 16.3 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Эзлэхүүний модуль | 31.8 ГПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дууны хурд нимгэн саваа | 2330 м/с (20 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Пуассоны коэффициент | 0.281 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Викерсийн хатуулаг | 345–745 МПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бринеллийн хатуулаг | 265–700 МПа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS дугаар | 7440-00-8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Түүх | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нэрийн үүсэл | Грек νέος, "шинэ", δίδυμος, (лантаны) "ихэр" үгнээс | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нээсэн | Карл Густав Мосандер (1841) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Анх ялгасан | Карл Ауэр фон Вельсбах (1885) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Нэр өгсөн | Карл Ауэр фон Вельсбах (1885) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хамгийн тогвортой изотопууд | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Неодим (Англи: Neodymium) дэс дугаар 60, Nd тэмдэглэгээтэй химийн элемент юм. Үелэх системийн лантаноидын бүлэгт байдаг учраас газрын ховор металлд тооцогдоно. Энэхүү элементийн нэр нь грек хэлний νέος неос ‚шинэ‘ ба δίδυμος дидимос ‚ихэр‘ (Лантаны ихэр гэдэг утгаар хэрэглэсэн) гэсэн үгнүүдээс гаралтай.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
Commons: Neodymium – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан |
Wiktionary: Неодим – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Стандарт атомын жин: Неодим". CIAAW. 2005.
- ↑ Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
- ↑ Yttrium and all lanthanides except Ce and Pm have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see Cloke, F. Geoffrey N. (1993). "Zero Oxidation State Compounds of Scandium, Yttrium, and the Lanthanides". Chem. Soc. Rev. 22: 17–24. doi:10.1039/CS9932200017. and Arnold, Polly L.; Petrukhina, Marina A.; Bochenkov, Vladimir E.; Shabatina, Tatyana I.; Zagorskii, Vyacheslav V.; Cloke (2003-12-15). "Arene complexation of Sm, Eu, Tm and Yb atoms: a variable temperature spectroscopic investigation". Journal of Organometallic Chemistry. 688 (1–2): 49–55. doi:10.1016/j.jorganchem.2003.08.028.
- ↑ Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
- ↑ Гшнайднер, К. А.; Айринг, Л. (1978). Газрын ховор элементийн физик, химийн гарын авлага. Амстердам: Умард Холланд. ISBN 0444850228.
- ↑ Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
- ↑ Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
Иш татахад гарсан алдаа: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found