Ксенон

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Шинж чанар
Ерөнхий
Нэр, тэмдэг, атомын дугаар Ксенон, Xe, 54
Цуваа Үнэт хий
Бүлэг, үе, блок 18, 5, p
Гадаад байдал өнгөгүй
CAS дугаар 7440-63-3
ATC код
Дэлхийн гадаргад эзлэх хэмжээ 9 · 10−6 ppm[1]
Атомын шинж чанар [2]
Атом масс 131,293(6)[3] u
Ковалент радиус 140 пм
Ван дер Ваальсын радиус 216 пм
Электрон бүтэц [Kr] 4d10 5s2 5p6
1. Ионжилтын энерги 1170,4 кЖ/моль
2. Ионжилтын энерги 2046,4 кЖ/моль
3. Ионжилтын энерги 3099,4 кЖ/моль
Физикийн шинж чанар [2]
Бодисын төлөв хийн төлөвт
Талст бүтэц талдаа төвтэй куб
Нягт 5,8982 кг/м3[4] 273,15 K-д
Соронзон чанар Дисоронзон (Χm = −2,5 · 10−8)[5]
Хайлах цэг 161,4 K (−111,7 °C)
Буцлах цэг 165,2 K[6] (−108 °C)
Молийн эзлэхүүн (хатуу) 35,92 · 10−6 м3/моль
Ууршилтын дулаан 12,6 kJ/mol[6]
Хайлах дулаан 2,30 кЖ/моль
Уурын даралт 4,13· 106 Па 273,15 K-д
Дууны хурд 169 (хийн төлөвт) 1090 (шингэн) м/сек
Дулаан дамжуулалт 0,00569 Вт/(м · К)
Химийн шинж чанар [2]
Цахилгаан сөрөг чанар 2,6[7][8] (Паулын скала)
Изотопууд
Изотоп БДТ t1/2 ЗТ ЗЭэВ) ЗБ
124Xe 0,1 % >4,8 · 1016 a εε 124Te
125Xe {син.} 16,9 h ε 1,652 125I
126Xe 0,09 % тогтвортой
127Xe {син.} 36,4 d ε 0,662 127I
128Xe 1,91 % тогтвортой
129Xe 26,4 % тогтвортой
130Xe 4,1 % тогтвортой
131Xe 21,29 % тогтвортой
132Xe 26,9 % тогтвортой
133Xe {син.} 5,253 d β 0,427 133Cs
134Xe 10,4 % тогтвортой
135Xe {син.} 9,14 h β 1,151 135Cs
136Xe 8,9 % 2,11 · 1021 a[9] ββ 136Ba
Өөр бусад изотопуудыг үзэх: Изотопуудын жагсаалт
ЦСР-шинж чанар
  I квантын тоо γ
рад·Тл−1·сек−1
Er (1H) fL
B = 4,7 Тл
МГц-ээр
129Xe 1/2 −7,452 · 107 0,0057 55,62
131Xe 3/2 2,209 · 107 0,0006 8,24
Аюулгүй байдлын заавар
GHS-Аюулын тэмдэг [4]
04 – Хийн баллон

Анхаар

АТ-фразын жагсаалт H: 280
P: 403 [4]
Боломжит ба хэрэглэх байдлыг харгалзан аль болох СИ-системийн нэгжүүдийг хэрэглэсэн болно.
Хэрэв ямар нэгэн тайлбар байхгүй бол дээр өгөгдсөн утгууд хэвийн нөхцлийн утгууд болно.

Ксенон болон 8-р бүлэгт байрладаг элементүүдийг инертийн элементүүд буюу инертийн хий.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

Wiktionary
Wiktionary: Ксенон – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Ксенон – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.
  2. Die Werte für die Eigenschaften (Infobox) sind, wenn nicht anders angegeben, aus www.webelements.com (Xenon) entnommen.
  3. CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013.
  4. 4.0 4.1 4.2 Eintrag zu Xenon in der GESTIS-Stoffdatenbank des IFA, abgerufen am 25. April 2017 (JavaScript erforderlich).
  5. Robert C. Weast (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Werte dort sind auf g/mol bezogen und in cgs-Einheiten angegeben. Der hier angegebene Wert ist der daraus berechnete maßeinheitslose SI-Wert.
  6. 6.0 6.1 Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. In: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086.
  7. L. C. Allen, J. E. Huheey: The definition of electronegativity and the chemistry of the noble gases. In: Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry. 42, 1980, S. 1523–1524, doi:10.1016/0022-1902(80)80132-1.
  8. T. L. Meek: Electronegativities of the Noble Gases. In: Journal of Chemical Education. 72, 1995, S. 17–18.
  9. N. Ackerman: Observation of Two-Neutrino Double-Beta Decay in ^{136}Xe with the EXO-200 Detector. In: Physical Review Letters. Band 107, Nr. 21, 2011, doi:10.1103/PhysRevLett.107.212501.