Астури
Астури
| |
|---|---|
| Principado de Asturias (Испани) Principáu d'Asturies (Астури) Principao d'Asturias (Галиси) | |
Уриа: Hoc signo tuetur pius, Hoc signo vincitur inimicus[1] ("Энэ тэмдгээр сүсэгтэн хүн хамгаалагдсан. Энэ тэмдгээр дайсан ялагдсан.") | |
Дуулал: Asturias, patria querida (Испани) / Asturies, patria querida (Астури) "Астури, хайрт эх орон" | |
.svg) Испани дахь Астурийн байршил | |
 Интерактив газрын зураг | |
| Солбицол: 43°21′41″N 5°50′52″W / 43.36139°N 5.84778°WСолбицол: 43°21′41″N 5°50′52″W / 43.36139°N 5.84778°W | |
| Улс | Испани |
| Түүх | 722 (Астурийн хаант улс) 1230 (Овьедогийн Астурийн Комарка) 1833 (Овьедо муж) 1982 (Өөртөө засах нийгэмлэг) |
| Өөртөө засах тухай хууль | 1981 |
| Нийслэл Хамгийн том хот | Овьедо Хихон |
| Засаг захиргаа | |
| • Төрөл | Шилжүүлсэн засгийн газар |
| • Биет | Астурийн вант улсын засгийн газар |
| • Ерөнхийлөгч | Адриан Барбон (FSA–PSOE) |
| • Хууль тогтоох байгууллага | Астурийн Вант Улсын Ерөнхий Хунта |
| • Конгресс | 7 гишүүн (350-иас) |
| • Сенат | 6 гишүүн (265-аас) |
| Газар нутаг | |
• Нийт | 10,604 км2 (4,094 бээр2) |
| • Байр | Испанид 10-т (2.1%) |
| [2] | |
| Хүн ам (2024)[3] | |
| • Нийт | 1,009,599 |
| • Байр | Испанид 14-т (2.1%) |
| • Нягтрал | 95/км2 (250/бээр2) |
| Иргэдийн нэршил | Астуричууд asturiano, -na (es, gl) asturianu, -na (ast) |
| ДНБ | |
| • Нийт | €30.012 тэрбум (2024) |
| • Нэг хүнд ноогдох | €29,568 (2024) |
| Цагийн бүс | UTC+1 (ТЕЦ) |
| Бүс нутгийн код | +34 985 |
| ISO 3166 код | ES-AS (өөртөө засах нийгэмлэг) ES-O (муж) |
| ХХИ (2025) | 0.914[5] маш өндөр · 8-д |
| Хэлнүүд | Астури, Галиси, Испани хэл |
| Вэб сайт | asturias.es |
Астури ᠠᠰᠲ᠋ᠦ᠋ᠷ (Испани: Asturias; албан ёсоор Principado de Asturias, аст. Asturies, албан ёсоор Principáu d’Asturies; Монгол: Астурийн Вант Улс) Испани улсын 1.1 сая хүн оршин суудаг өөртөө засах муж.
Газар зүй
[засварлах | кодоор засварлах]Астурийн умард талд нь Кантабрийн тэнгис, өмнө талд нь Кантабрийн нуруу байх ба энэ хооронд баруунаас зүүн тийш нарийссан газар нутагтай. Өрнөд талдаа Галиситай, өмнөд талаараа Кастили ба Леонтой, зүүн талаараа Кантабри мужуудтай хиллэнэ. Тэнгисийн эргээ Коста Верде хэмээн нэрлэх ба энэ нь испанидаа хамгийн сайхан байгальтайд тооцогддог.
Мужийн газар нутаг бүхэлдээ тэнгисийн цаг уурын нөлөөнд байх тул төв болон өмнө зүгийн хэт халуун, хуурай цаг ууртай мужуудаас ялгарна. Тиймээс ч энэ мужийн нутаг дэвсгэрийн дийлэнх нь ногоон бүрхүүлтэй España Verde, „ногоон Испани“).
Хүн ам
[засварлах | кодоор засварлах]Хүн амын ихэнх нь мужийн төв хэсгийн хөндийд болон эрэг орчмын хотууд болох Хихон ба Авилес зэрэгт төвлөрсөн байх бөгөөд уулын бүс нутгаар хүн амын нягтрал багатай.
Зураг
[засварлах | кодоор засварлах]
Астурийн хонь
Хөдөө
Хихон хотын тэнгисийн эрэг
Кантабрийн нурууны уулс
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
Лавлах холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "BOLETÍN Oficial del Principado de Asturias y de la Provincia" [Астуриас мужийн албан ёсны мэдээллийн товхимол] (PDF) (Испани хэлээр). х. 1479. Архивласан (PDF) огноо 2020-11-17. Татаж авсан: 2026-07-13.
- ↑ "Datos geográficos y toponimia" (Испани хэлээр). IGN.
- ↑ "Annual population census 2021-2024". INE.
- ↑ "EU regions by GDP, Eurostat". www.ec.europa.eu. Татаж авсан: 2026-07-13.
- ↑ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (Англи хэлээр). Татаж авсан: 2026-07-13.
