Каталони
Каталони
| |
|---|---|
.svg)  | |
 Интерактив газрын зураг | |
| Солбицол: 41°51′N 1°34′E / 41.850°N 1.567°EСолбицол: 41°51′N 1°34′E / 41.850°N 1.567°E | |
| Улс |  Испани |
| Үүсэл | 801 (Барселоны гүнт улс) 1137 (Арагонтой династийн нэгдэл) 1173 (Каталонийн вант улс) 1516 (Кастильтай династийн холбоо) 1716 (Нова Планта) |
| Өөртөө засах тухай хууль | 1932 (Анхны хууль) 1979 (Хоёр дахь хууль) 2006 (Гурав дахь хууль – хүчин төгөлдөр) |
| Нийслэл (ба хамгийн том хот) | Барселона |
| Дэд нэгж | |
| Засаг захиргаа | |
| • Төрөл | Шилжүүлсэн засгийн газар |
| • Биет | Каталонийн Женералитат |
| • Ерөнхийлөгч | Сальвадор Илья (PSC) |
| • Хууль тогтоох байгууллага | Каталонийн Парламент |
| • Парламентын дарга | Хосеп Руль (Junts) |
| Газар нутаг | |
• Нийт | 32,113.86 км2 (12,399.23 бээр2) |
| • Байр | 6-д |
| Испанийн 6.3% | |
| Хүн ам (2025)[2] | |
| • Нийт | 8,124,126 |
| • Байр | 2-т |
| Иргэдийн нэршил | Каталанчууд эсвэл Каталончууд • català, -ana (Кат.) • catalán, -ana (Sp.) • catalan, -a (Oc.) |
| Албан ёсны хэл | |
| ДНБ | |
| • Нийт | €302.304 тэрбум (2024) |
| • Нэг хүнд ноогдох | €37,477 (2024) |
| ХХИ | |
| • ХХИ (2022) | 0.918[8] (маш өндөр · 5-д) |
| Цагийн бүс | ТЕЦ (UTC+1) |
| • Зун (ЗЦ) | ТЕЗЦ (UTC+2) |
| Шуудангийн код | |
| Утасны код | +34 93 (Барселона) +34 97 (Каталони) |
| ISO 3166 код | ES-CT |
| Мөнгөн тэмдэгт | Евро (€) |
| Үндэсний өдөр | 9 сарын 11 |
| Вэб сайт | gencat |
Каталони (кат. Catalunya [kətəˈluɲə], Испани: Cataluña [kataˈluɲa], аранаар Catalonha [kataˈluɲa]) нь Испани улсын харьяанд Пиренейн хойгийн дорно умард захад 32 мянган км² газар эзлэж, 7,5 сая хүн амтай өөртөө засах нийгэмлэг.
Өөртөө засах нийгэмлэгийн төв нь 1.5 сая хүнтэй Барселон хот. Цаашилбал Каталонийн иргэдийн 70 хувь (5.3 сая) Барселон хотын бөөгнөрөлд аж төрөн сууж байна. Барселон хотыг агуулсан Барселон муж ба Жирона, Льейда, Таррагона гэсэн дөрвөн муж Каталонид бий.
Каталони хос хэлтэй газар. Испани (хүн амын 46.53%-ийн төрөлх хэл), каталан (37.26%), окситани хэлээр нэвтрэлцэнэ. Замын тэмдэг, гудамжны хаяг гээд бүгд хос бичигтэй.
Газар зүй
[засварлах | кодоор засварлах]Каталони улс дотроо Арагон, Валенситай, гадагш Андорра, Францтай хил залгадаг. Газар дундын тэнгист тулсан урт эрэгтэй. Барселон, Таррагоны хоёр боомт үйлчилнэ.
Каталонийн ард түмэн Испаниас тусгаарлаж шинэ улс үүсгэх арга байнга сүвэгчлэн байдаг.
Зураг
[засварлах | кодоор засварлах]
Ромын усны суваг
XV зууны каталан ордон
Нутгийн хуваарь
Огторгуйн дуранд
Хөдөө
Хүн цамхаг
Тэмдэглэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ Испанийн Үндсэн хуулийн дагуу "Төрийн албан ёсны хэл".[3]
- ↑ Каталон болон Окситан нь Каталон болон Араны хэл бөгөөд Каталонийн өөртөө засах нийгэмлэгийн өөртөө засах тухай хуулийн дагуу албан ёсны хэл.[4]
- ↑ Засгийн газраас Каталаны дохионы хэлний (LSC) 17/2010 дугаар хуулийг батлахад LSC 2010 оны 6 сарын 3-нд Каталонийн албан ёсны хэлний нэг гэж албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн.[5][6]
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Indicadors geogràfics. Superfície, densitat i entitats de població: Catalunya". Каталонийн Статистикийн Хүрээлэн. Архивласан огноо 2020-04-26. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ "Annual population census 2021–2024". Үндэсний Статистикийн Хүрээлэн (Испани) (Англи хэлээр). 2024-12-19. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ "The Spanish Constitution" (PDF). Agencia Estatal Boletín Oficial del Estado. BOE. Архивласан (PDF) огноо 2016-03-04. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ "Statute of Autonomy of Catalonia". Gencat.cat. Эх хувилбараас архивласан: 2008-05-28. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "estatut_langs". - ↑ "Llei de la llengua de signes catalana" (PDF). blogs.iec.cat (Каталан хэлээр). Архивласан (PDF) огноо 2022-10-09. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ "EU regions by GDP, Eurostat". www.ec.europa.eu. Татаж авсан: 2026-07-20.
- ↑ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (Англи хэлээр). Татаж авсан: 2026-07-20.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
 |
Wiktionary: Каталони – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
- Каталонийн Засгийн газрын цахим хуудас (Generalitat de Catalunya) (каталан, кастиль, англи, окситани хэлээр)
- Catalan Hyperencyclopaedia
